Το Νοέμβρη του 2007, το Συμβούλιο των υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών της ΕΕ (Ecofin) προέβλεπε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ευρωένωση θα είναι 2,2% το 2008 και 2,1% το 2009. Το Φλεβάρη κατέβασαν την εκτίμησή τους και τον Απρίλη την ξανακατέβασαν, προβλέποντας 1,7% για το 2008 και 1,5% για το 2009. Το πρώτο τρίμηνο του 2008 έκλεισε με ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο μηδέν. Μόλις 0,8%. Ο αρμόδιος επίτροπος, ο περιβόητος Χοακίν Αλμούνια, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας προς τα κάτω αναθεώρησης. Ο,τι και να λέει ο Αλμούνια, όμως, τα πάντα δείχνουν πως ο ρυθμός ανάπτυξης θα μηδενιστεί και ενδεχομένως θα γίνει αρνητικός, μέσα στο 2008.
Το Νοέμβρη του 2007, το Ecofin προέβλεπε μέσο πληθωρισμό στην Ευρωένωση 2% για το 2008 και 1,9% για το 2009. Το Φλεβάρη οι προβλέψεις ανέβηκαν: 3,2% για το 2008 και 2,2% για το 2009. Τα στοιχεία του Ιούνη έδειξαν ότι ο μέσος πληθωρισμός «τρέχει» με 4%.
Μέχρι και πριν δυο μήνες, οι υπουργοί Οικονομίας των «27» παραμύθιαζαν τα εκατοντάδες εκατομμύρια των εργαζόμενων με ψεύτικες καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις, σύμφωνα με τις οποίες η κρίση είναι χρηματοπιστωτική, ότι περιορίζεται αποκλειστικά στις ΗΠΑ και οφείλεται στην κατάρρευση του συστήματος των στεγαστικών δανείων και αποκλείεται να διαβεί τον Ατλαντικό και να πλήξει την Ευρώπη.
Τώρα τα ψέματα τελείωσαν. Στο Ecofin της περασμένης Τρίτης δεν έλειψαν τα χαμόγελα στα «πηγαδάκια» μεταξύ υπουργών και συμβούλων (γιατί όχι; καλοζωισμένοι και πλούσιοι είναι όλοι τους), όμως οι δηλώσεις του επιτρόπου Αλμούνια και του προέδρου της ευρωζώνης Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, μετά το τέλος της συνόδου ήταν σκέτη κηδεία. Ο ρυθμός ανάπτυξης θα είναι χαμηλότερος το δεύτερο τρίμηνο σε σχέση με το 0,8% του πρώτου τριμήνου, ενώ το δεύτερο εξάμηνο θα είναι χειρότερο από το πρώτο! «Οι ενδείξεις επιβράδυνσης της ανάπτυξης πολλαπλασιάζονται και η τάση αυτή θα συνεχιστεί», είπε ο Γιούνκερ, παραδεχόμενος ότι οι εκτιμήσεις της Κομισιόν στην εαρινή της έκθεση ήταν εκτός πραγματικότητας.
Περισσότερο… κηδεία ήταν ο Αλογοσκούφης στη δική του δήλωση. Κάνοντας γαργάρα τις επανειλημμένες καθησυχαστικές του δηλώσεις, σαν να μην έτρεξε τίποτα, ο σαλτιμπάγκος αυτός της πολιτικής δήλωσε ότι «οι επιπτώσεις στην Ευρώπη ενδέχεται να είναι αρκετά μεγαλύτερες από τις εκτιμήσεις που υπήρχαν ακόμη και πριν μερικές εβδομάδες» και ότι «είμαστε σε μια συγκυρία που κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τον στασιμοπληθωρισμό, ένα φαινόμενο που εμφανίσθηκε τελευταία φορά στις αρχές της δεκαετίας του 1980».
Ζόρικα τα πράγματα, λοιπόν. Γι’ αυτό και δυο μέρες μετά ο Αλογοσκούφης, βγαίνοντας από το Μαξίμου όπου συναντήθηκε με τον Καραμανλή, πήρε εντολή να μαλακώσει και έκανε μια από τις γνωστές καθησυχαστικές δηλώσεις, με έναν αέρα κινδυνολογίας, αλλά χωρίς να δίνει τον τόνο στην κινδυνολογία. Βλέπετε, οι εφημερίδες είχαν αρχίσει να γράφουν ότι ο Αλογοσκούφης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης του ΦΠΑ κι αυτό είναι το τελευταίο που χρειάζεται ο Καραμανλής σήμερα, σε μια συγκυρία που το σκάνδαλο Siemens έχει πλήξει την αυλή του.
Οι ηγέτες της Ευρωένωσης, λοιπόν, παραδέχονται ανοιχτά πλέον ότι η ΕΕ έχει μπει σε κρίση, η οποία θα είναι βαθιά και τουλάχιστον διετούς διάρκειας. Θα πέσουν οι ρυθμοί ανάπτυξης και θ’ ανέβει ο πληθωρισμός. Αυτό είναι ο στασιμοπληθωρισμός που λένε. Οι επιπτώσεις, βέβαια, θα είναι καταστροφικές: αύξηση της ανεργίας, μείωση της αγοραστικής δύναμης των μισθών, μείωση των εσόδων του κράτους.
Πώς αντιμετωπίζεται μια τέτοια κρίση; Συνταγές που να ικανοποιούν τους πάντες δεν υπάρχουν. Σε συνθήκες κρίσης φαίνονται πιο καθαρά από ποτέ οι ταξικές διαχωριστικές γραμμές.
♦ Η αστική τάξη ζητά μέτρα συγκράτησης των μισθών και ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις, ώστε να αντισταθμίσει τις επιπτώσεις στην κερδοφορία που προκαλεί η πτώση της παραγωγής, με την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης. Ζητά ταυτόχρονα από το κράτος να μειώσει τις κάθε είδους κοινωνικές δαπάνες του, ώστε να μην αυξηθούν τα κρατικά ελλείμματα και τροφοδοτηθεί έτσι παραπέρα ο πληθωρισμός.
♦ Η εργατική τάξη, στο πλαίσιο μιας συντηρητικής-αμυντικής και όχι μιας επαναστατικής πολιτικής, (οφείλει να) ζητά τουλάχιστον διατήρηση της αγοραστικής δύναμης των μισθών, πλήρη προστασία των ανέργων, διατήρηση και ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής του κράτους, χωρίς επιπλέον φορολογική επιβάρυνσή της.
Οπως εύκολα μπορεί να καταλάβει κάποιος, ανάμεσα σ’ αυτές τις δυο διαφορετικές κατευθύνσεις δεν υπάρχει ούτε ένα σημείο τομής. Η εργατική πολιτική προϋποθέτει ότι τα βάρη της κρίσης θα τα πληρώσει το κεφάλαιο, το οποίο επιπρόσθετα θα πρέπει να φορολογηθεί περισσότερο, προκειμένου να αντισταθμιστεί η μείωση των κρατικών εσόδων. Φυσικά, το κεφάλαιο επιδιώκει το ακριβώς αντίθετο.
Η πολιτική εξουσία δεν είναι ουδέτερη. Στέκεται στο πλευρό του κεφάλαιου κι αυτό αποδεικνύεται για μια φορά ακόμη από τις αποφάσεις που παίρνονται στην ΕΕ. Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής οι ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ ένα μόνο αποφάσισαν: ότι δεν πρέπει να διαταραχτεί το Σύμφωνο Σταθερότητας. Η πρακτική απάντηση ήρθε λίγες μέρες αργότερα με την απόφαση των Ευρωτραπεζιτών να αυξήσουν το επιτόκιο της ΕΚΤ κατά 0,25%. Η απόφαση αυτή, πέρα από τις επιπτώσεις που θα έχει στα λαϊκά εισοδήματα, είναι ταυτόχρονα και αντιαναπτυξιακή. Οδηγεί σε βαθύτερη κρίση, σε παραπέρα πτώση της παραγωγής, σε μεγαλύτερο παρασιτισμό, αφού τα κεφάλαια θα αναζητήσουν κέρδη στη χρηματοπιστωτική σφαίρα και όχι στην παραγωγή. Τις αποφάσεις αυτές επικύρωσε και το Ecofin. «Η ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική πρέπει να επικεντρωθεί στην ταχεία αντιμετώπιση του πληθωρισμού, τη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής και την επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων που προβλέπει το πρόγραμμα της Λισσαβόνας», δήλωσε ο Αλογοσκούφης.
Η ΕΕ μετατρέπεται σ’ ένα φρούριο του κεφάλαιου, σε μια τεράστια Βαστίλλη, όπου η εργατική τάξη θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια σαρωτική επίθεση.
