Μπορεί ένα παιδικό παιχνίδι να μετατραπεί σε εργαλείο μιας «τρομοκρατικής» οργάνωσης; Εξαρτάται από τη φαντασία της «αντιτρομοκρατίας». ‘Η μάλλον, για να είμαστε ακριβείς, εξαρτάται από τον προπαγανδιστικό χειρισμό της υπόθεσης. Οσο ο χειρισμός βρίσκεται στα χέρια της Αντιτρομοκρατικής και των πρόθυμων «παπαγάλων» της στα ΜΜΕ, που στην αρχή έχουν το μονοπώλιο της «ενημέρωσης», μπορεί ο χειρισμός να πετυχαίνει. Οταν όμως η υπόθεση φτάνει σ’ ένα δικαστήριο, έστω και με τη μορφή που έχουν τα τρομοδικεία, αυτό το μονοπώλιο χάνεται. Τότε αποκτούν φωνή και οι κατηγορούμενοι και οι υπερασπιστές τους. Γι’ αυτό και κάθε προσπάθεια ν’ αποκτήσουν υπόσταση τα πιο γελοία στοιχεία της τρομο-προπαγάνδας μετατρέπεται σε μπούμερανγκ για όποιον την αποπειραθεί.
Αυτή την απλή αλήθεια περιφρόνησε για μια ακόμη φορά ο (συνήθως προσεκτικός) εισαγγελέας του τρομοδικείου που δικάζει την υπόθεση του Επαναστατικού Αγώνα, Α. Λιόγας, και υπέστη ένα ακόμη προσωπικό «Βατερλό». Είναι η μοιραία κατάληξη της προσπάθειας να υπερασπιστεί κάποιος την κατηγορία, σε βάρος ακόμα και της κοινής λογικής. Για να το πούμε σε απλή λαϊκή γλώσσα, ο κ. Λιόγας πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος.
Η δεύτερη μέρα με καταθέσεις μαρτύρων υπεράσπισης του Χριστόφορου Κορτέση ξεκίνησε με τον ιστορικό και δημοσιογράφο Ευστράτιο Μπουρνάζο, ο οποίος δήλωσε ότι γνώρισε τον Κορτέση μετά την αποφυλάκισή του και του έδωσε την εντύπωση ενός συγκροτημένου ανθρώπου που υπερασπίζεται με παρρησία τις απόψεις του. Η κατάθεσή του, όμως, έγινε με την επιστημονική του ιδιότητα, αυτή του ιστορικού που πραγματοποιεί τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τον «ψυχρό πόλεμο» και με έμφαση στη χρήση των ΜΜΕ κατά τη διάρκειά του. Οπως ανέφερε, διακρίνει αναλογίες ανάμεσα στην εποχή που μελετά και τη σύγχρονη εποχή, τις οποίες συνόψισε σε τέσσερα στοιχεία: την κατασκευή του εσωτερικού εχθρού, που παρατηρείται πάντοτε σε εποχές έντασης, την ποινικοποίηση των φιλικών σχέσεων, τις καταδίκες όχι εξατομικευμένα αλλά με βάση την ένταξη σ’ έναν γενικότερο χώρο, δηλαδή με βάση το φρόνημα, και την ταύτιση του υπόπτου με τον ένοχο. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε επίσης σε παλαιότερες υποθέσεις διώξεων που έγιναν στη λογική της ποινικοποίησης του φρονήματος και στον κομβικό ρόλο που διαδραματίζουν τα ΜΜΕ σ’ αυτές τις υποθέσεις.
Ο Σπύρος Δαπέργολας αναφέρθηκε αρχικά στη σχετικά πρόσφατη γνωριμία του με τον Κορτέση, στο πλαίσιο της δράσης του αναρχικού χώρου ενάντια στο πρεζεμπόριο στα Εξάρχεια, την περίοδο 2009-2010. Μίλησε για αναρχικό συγκροτημένο, καθαρό στις απόψεις του, ικανό να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις με ψυχραιμία και νηφαλιότητα. Ο μάρτυρας στάθηκε περισσότερο στις απόψεις του αναρχικού χώρου για τον ένοπλο αγώνα και το αντάρτικο πόλης, σημειώνοντας ότι αυτή η μορφή πολιτικής δράσης είναι αποδεκτή από τους αναρχικούς και πως ο ΕΑ έδρασε στο πλαίσιο των αναρχικών αντιλήψεων και πρακτικών, γι’ αυτό και έχει την αλληλεγγύη του χώρου. Την ίδια αλληλεγγύη έχουν και όσοι κατηγορήθηκαν για τον ίδιο λόγο και αρνήθηκαν τη συμμετοχή τους στον ΕΑ. Εκείνο που μπορώ να σας πω για την περίπτωση του Κορτέση και των άλλων συντρόφων, κατέληξε ο μάρτυρας, είναι πως το κράτος στήνει υποθέσεις κι αυτό έχει αποδειχτεί πάρα πολλές φορές στα δικαστήρια, όχι με την οριακή μορφή των αμφιβολιών, αλλά με κατάρρευση υποθέσεων που στήθηκαν. Το ίδιο συμβαίνει και σ’ αυτή την υπόθεση.
Ο Γιώργος Κορτέσης, πατέρας του Χριστόφορου, αναφέρθηκε στη ζωή του γιου του, ο οποίος ακολούθησε το δικό του επάγγελμα (ηλεκτρολόγος), συμπληρώνοντας παράλληλα και σπουδές στα ηλεκτρονικά. Αξιοσημείωτη είναι η περιγραφή της έρευνας που έγινε στο σπίτι του. Ο εισαγγελάς πήρε ένα βιβλίο και κάθησε στο σαλόνι και διάβαζε, ενώ τέσσερις ασφαλίτες της Αντιτρομοκρατικής έκαναν έρευνα. Απ’ αυτούς, μόνον ο ένας (που τον φώναζαν ανθυπαστυνόμο) φορούσε γάντια. Οι άλλοι έπαιρναν διάφορα πράγματα, του τα έδειχναν και στο τέλος τα έβαλαν όλα μαζί πάνω στην τραπεζαρία, τα κατέγραψαν, τα έβαλαν σε κούτες και έφυγαν! Τόσο αξιόπιστα είναι τα αντικείμενα που ερευνούν για DNA. Αποκάλυψε, επίσης, ότι ο ίδιος πήγε αμέσως μετά την «προσαγωγή» του γιου του στη ΓΑΔΑ, συνοδευόμενος από δικηγόρο, όμως η πρόσβαση απαγορεύτηκε. Μόνο στην Ευελπίδων, μετά από 48 ώρες, κατάφερε να δει τον Κορτέση η δικηγόρος του.
Ο Παντελής Νικολαΐδης, δημόσιος υπάλληλος, κατέθεσε ότι γνωρίζει τον Κορτέση από το 1999, την περίοδο των διαδηλώσεων ενάντια στον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία. Αναφέρθηκε στις δημοκρατικές ελευθερίες του πολίτη, που πλήττονται, ιδιαίτερα μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης, όταν υπήρξε μια μεγάλη τομή, με την ψήφιση των «αντιτρομοκρατικών» νόμων, τη συγκρότηση ειδικών δικαστηρίων κτλ. Ολο αυτό το καθεστώς δέχτηκε παραπέρα ώθηση κατά την περίοδο του Μνημονίου, κατά την οποία όσοι αγωνίζονται είναι όχι εν δυνάμει ύποπτοι, αλλά εν δυνάμει ένοχοι.
Η Φανή Δεδούση ήταν μια, κατά την άποψή μας, σημαντική μάρτυρας, καθώς υπήρξε αδερφική φίλη του Κορτέση για πάνω από δέκα χρόνια και συγκάτοικός του στο σπίτι που από κοινού νοίκιασαν στη Νέα Φιλαδέλφεια. Ενώ αυτή ήταν η ενοικιάστρια του σπιτιού, το οποίο τερατωδώς παρουσιαζόταν σαν γιάφκα με όπλα, η αστυνομία δεν την ενόχλησε ποτέ, δεν την περιέλαβε στους υπόπτους, δεν την κάλεσε για ανάκριση! Μόνη της, με τη βοήθεια δικηγόρου, αναζήτησε τα πράγματά της που είχαν πάρει από το σπίτι. Κατηγορηματική επίσης ήταν για τη βραδιά κατά την οποία, σύμφωνα με την Αντιτρομοκρατική, ο Κορτέσης εμφανίζεται να συμμετέχει σε «ύποπτη» σύναξη στο σπίτι του Σταθόπουλου, να μπαίνει μια φορά και να βγαίνει δύο (η γνωστή γκάφα του τμηματάρχη της Αντιτρομοκρατικής Κ. Παπαθανασάκη) και να φεύγει τη δεύτερη φορά με αυτοκίνητο που μετά βρέθηκε καμένο. Οπως κατέθεσε η μάρτυρας, εκείνο το βράδυ η ίδια πήρε τον Κορτέση από το σπίτι του Σταθόπουλου (ήταν πολύ κοντά στο δικό τους) με το αυτοκίνητό της, πήγαν στα Εξάρχεια σε δυο μαγαζιά («Μικρό Καφέ» και «Χασάν») και κατά τις 3.30 με 4.00 τα χαράματα επέστρεψαν και έπεσαν για ύπνο. Ξύπνησαν αργά το μεσημέρι της επομένης και η ίδια μετέφερε τον Κορτέση με το αυτοκίνητο στο σπίτι του Σταθόπουλου, για να πάρει τη μηχανή του που είχε αφήσει εκεί.
Η κατηγορηματική αυτή κατάθεση ενόχλησε σφόδρα τον εισαγγελέα, ο οποίος το γύρισε… στο καλαματιανό, ρωτώντας τη μάρτυρα πώς ξέρει αν ο Κορτέσης δεν έφυγε ξανά τα ξημερώματα, χωρίς η ίδια να το πάρει είδηση!
Ο Ιωάννης Πέτρου, παλιός φίλος της οικογένειας Κορτέση, μίλησε για τη ζωή του Χριστόφορου και τις καθημερινές επαφές τους (είναι ιδιοκτήτης καφενείου στο Μαρκόπουλο, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Κορτέσης), ενώ ο Ιωάννης Δουβίκας, παιδικός φίλος του Χριστόφορου, μίλησε για τη φιλία τους, τις κοινές τους δραστηριότητες, την κοινωνική ζωή του Κορτέση στο Μαρκόπουλο, την ένταξή του στον αναρχικό χώρο που ήταν γνωστή σε όλη τη μικρή κοινωνία της περιοχής. Ο ίδιος είχε επισκεφτεί «άπειρες φορές» το σπίτι του Κορτέση στη Φιλαδέλφεια, που παρουσιάστηκε σαν γιάφκα, και όταν άκουσε τα ΜΜΕ πείστηκε ακόμη περισσότερο για την αθωότητα του φίλου του. Πείστηκα, είπε, γιατί είδα να παρουσιάζουν έναν άλλο Χριστόφορο απ’ αυτόν που εγώ τόσο καλά γνώριζα.
Ο πανεπιστημιακός Παναγιώτης Πολίτης δήλωσε εισαγωγικά ότι δεν ανήκει στον αναρχικό χώρο και πως προσεγγίστηκε από την υπεράσπιση του Κορτέση για να καταθέσει ως μάρτυρας. Δέχτηκε μόνο όταν από στοιχεία της δικογραφίας πείστηκε ότι ο Κορτέσης δεν είναι ένοχος, αλλιώς δε θα δεχόταν. Αναφέρθηκε σε στήσιμο σκευωριών από τη μεριά της αστυνομίας, μνημονεύοντας την περίπτωση του φοιτητή με τα πράσινα παπούτσια, την περίπτωση των 49 φοιτητών που συνελήφθησαν το Μάρτη του 2007, την περίπτωση τεσσάρων αναρχικών που συνελήφθησαν και κατηγορήθηκαν για ληστεία τράπεζας στην Εύβοια, για ν’ αθωωθούν όταν αποδείχτηκε πως το αυτοκίνητο με το οποίο υποτίθεται ότι έκαναν τη ληστεία είχε αγοραστεί καιρό μετά τη ληστεία. Η άποψη ότι η αστυνομία έχει πάντα δίκιο ολοένα και αποδομείται, σημείωσε ο μάρτυρας.
Ο εισαγγελέας ρώτησε τον μάρτυρα από ποια στοιχεία της δικογραφίας συμπέρανε πως ο Κορτέσης είναι αθώος και αυτός αναφέρθηκε στην παρουσία του σε φιλικό σπίτι, στο ότι συνέτρωγε με τον Ν. Μαζιώτη και σε αποτύπωμά του σε κινητό αντικείμενο, που κατά την εκτίμησή του δεν αποτελούν στοιχεία ενοχής.
Τότε ο εισαγγελέας έριξε το… βαρύ πυροβολικό: Ξέρετε αν στο σπίτι του Κορτέση βρέθηκε μετατροπέας φωνής; Ο μάρτυρας απάντησε αρνητικά και ο εισαγγελέας, ξεχνώντας ακόμα και τους καλούς του τρόπους, ανακοίνωσε θριαμβευτικά ότι ο μάρτυρας δεν έχει μελετήσει τη δικογραφία και παρά ταύτα ήρθε να παραστήσει το δικαστή. Ο μάρτυρας παραδέχτηκε ότι το συγκεκριμένο θέμα τον αιφνιδίασε και παρέπεμψε τον εισαγγελέα στον ίδιο τον Κορτέση. Κι ενώ ο εισαγγελέας έγειρε ικανοποιημένος στην πλάτη της πολυθρόνας του, ήρθε η αποκάλυψη από την υπεράσπιση, με την κατάθεση φωτογραφιών από τη δικογραφία: Ο περιβόητος μετατροπέας φωνής δεν ήταν παρά ένα παιδικό παιχνίδι, απ’ αυτά που μιλάνε με τη φωνή διάφορων καρτούν, το οποίο μάλιστα βρισκόταν σε κουτί με τη φωτογραφία του Μίκι Μάους! Απολογούμενος ο εισαγγελέας, είπε πως στη δικογραφία διάβασε ότι στο σπίτι του Κορτέση βρέθηκε «ένας μετατροπέας φωνής με φυλλάδιο οδηγιών» και πως επί τόσους μήνες προσπαθεί να καταλάβει τι ακριβώς σημαίνει αυτό το πράγμα. Κι ενώ στην αίθουσα επικρατεί θυμηδία, ο εισαγγελέας κοιτάζει προσεκτικά τη φωτογραφία που κατέθεσε η υπεράσπιση και συνεχίζει να ξύνεται στη γκλίτσα του τσοπάνη, νομίζοντας ότι έπιασε λαβράκι: Εδώ γράφει telephone voice changer, λέει με άψογα αγγλικά. Ναι, αλλά σημασία έχει η δυνατότητα χρήσης, απαντά η υπεράσπιση. Αλλο να έχεις κάτι για τις Απόκριες και άλλο να παρουσιάζεται γενικά σαν μετατροπέας φωνής, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για άλλη δουλειά. Υπάρχει μήπως κατηγορία ότι κάποιος από τον ΕΑ τηλεφωνούσε με τη φωνή του Μίκι Μάους; Τότε ήταν που παραιτήθηκε τελείως ο εισαγγελέας.
Επειδή υπάρχει περίπτωση ο κ. Λιόγας να επανέλθει στην αγόρευσή του σ’ αυτό το «εύρημα» (αν θελήσει ν’ ακολουθήσει το παράδειγμα του ανεκδιήγητου συναδέλφου του στην πρωτόδικη δίκη της 17Ν) και επειδή εμείς θέλουμε να τον προστατεύσουμε, θα παραθέσουμε μερικές απλές σκέψεις, μαζί με την απορία μας γιατί δεν τις έχει ήδη κάνει ο κ. Λιόγας, αφού, όπως λέει, ψάχνει επισταμένως όλα τα δεδομένα της δικογραφίας και σπάει το κεφάλι του για να βρει την αλήθεια. Υπάρχει περίπτωση να τηλεφωνούσε μέλος του ΕΑ για να προειδοποιήσει για επικείμενη έκρηξη, χρησιμοποιώντας αυτό το παιχνίδι; Θα έπαιρνε κανείς στα σοβαρά μια τηλεφωνική προειδοποίηση για έκρηξη που θα γινόταν με τη φωνή του Μίκι, του Ντόναλντ ή της Μίνι; Δεν γνωρίζει από τη δικαστική του πείρα, ότι είναι πανεύκολο να παραλλάξεις τη φωνή σου χωρίς να χρησιμοποιήσεις τέτοια παιχνίδια; Κινηματογραφικές ταινίες ή έστω τηλεοπτικές σειρές δεν έχει δει; Κι αν το παιχνίδι με τις φωνές των καρτούν ήταν όντως ύποπτο, θα βρισκόταν στο ανοιχτό σπίτι του Κορτέση και όχι σε κάποια γιάφκα της οργάνωσης; Αλήθεια, δεν του πέρασε από το μυαλό ότι το παιχνίδι αυτό θα μπορούσε να το είχε πάρει ο Κορτέσης (ή η συγκάτοικός του) για να το χαρίσουν σε κάποιο ανηψάκι τους ή για να κάνουν πλάκα σε φίλους τους; Δικαιολογημένος ο ιερός φανατισμός ενός εισαγγελέα για την υπεράσπιση της κατηγορίας, αλλά να ‘χει και μια λογική βάση. Και προπαντός να μην ξεπέφτει σε επίπεδα γελοιότητας.
Ο δημοσιογράφος του «Βήμα Science» Απόστολος Γαλβαδής κατέθεσε ότι προσεγγίστηκε από την υπεράσπιση Κορτέση διότι σε διάφορα δημοσιεύματά του παρουσίαζε τις επιστημονικές αμφισβητήσεις που υπάρχουν διεθνώς για τη μέθοδο ταυτοποίησης με DNA. Αναφέρθηκε σ’ αυτή την επιστημονική διαμάχη, η οποία έχει τυποποιηθεί διεθνώς ως DNA WARS και επέμεινε ιδιαίτερα στο στατιστικό χαρακτήρα της μεθόδου, που αφήνει πιθανότητες «να μην είναι και έτσι».
Η Ρόζα Κοβάνη κατέθεσε ότι κάλυπτε αυτή την υπόθεση για την «Εποχή» και πεποίθησή της είναι ότι ο Κορτέσης «δεν έπρεπε να βρίσκεται εδώ», ενώ αναφέρθηκε και στο ρόλο που διαδραματίζουν τα διάφορα «παπαγαλάκια» στα ΜΜΕ. Στο ίδιο θέμα, δηλαδή στην κατασκευασμένη εικόνα από τα ΜΜΕ, αναφέρθηκε και δημοσιογράφος της «Αυγής», το όνομα του οποίου δεν συγκρατήσαμε.
Ο Ηρακλής Ποζαπαλίδης αναφέρθηκε στη γνωριμία του και τους κοινούς αγώνες με τον Χρ. Κορτέση, μίλησε για το κυνήγι μαγισσών και το χάλκευμα στοιχείων από την ασφάλεια. Η απόφαση του δικαστηρίου, σημείωσε, θα επηρεάσει συνολικά την κοινωνία και ίσως να βάλει φρένο στην ποινικοποίηση των φιλικών σχέσεων.
Ο Γιώργος Καλαϊτζίδης αναφέρθηκε στη στοχοποίηση του αναρχικού χώρου από την εξουσία, λόγω της συγκρουσιακής του πρακτικής. Το δόγμα που επικρατεί σ’ αυτή η σύγκρουση, είπε, είναι πως το κράτος θα μαζέψει όσους μπορεί να μαζέψει. Ο Κορτέσης είναι στην πρώτη γραμμή της σύγκρουσης και γι’ αυτό στοχοποιείται. Οχι όμως στον ΕΑ. Οποιος είναι στην πρώτη γραμμή της σύγκρουσης μπορεί να είναι ένοχος για πολλά, όχι όμως και για τον ΕΑ.
Η δίκη θα συνεχιστεί την Πέμπτη 8 Νοέμβρη, στις 9 το πρωί.
