Κατηγορούν το ποτάμι που κυλά ορμητικό και παρασέρνει τα πάντα στο διάβα του. Δεν μιλούν, όμως, για τις όχθες που το περιτριγυρίζουν.
Μπέρτολτ Μπρεχτ
Δεκαέξι νεκροί (που μπορεί να γίνουν περισσότεροι, δεδομένου ότι υπάρχουν ακόμα τέσσερις αγνοούμενοι), δεκαεφτά τραυματίες (τουλάχιστον τρεις βαριά), μια πόλη (Μάνδρα) ολοσχερώς κατεστραμμένη, μια κωμόπολη (Νέα Πέραμος) με μεγάλες ζημιές. Αυτός είναι ο εφιαλτικός απολογισμός μιας έντονης βροχόπτωσης στη Δυτική Αττική. Οι άνθρωποι πιάστηκαν κυριολεκτικά στον ύπνο, καθώς στη Μάνδρα έβρεχε ελάχιστα. Και ξαφνικά, ένας ορμητικός χείμαρρος που κατέβηκε από το όρος Πατέρας έπνιξε την πόλη και τους ανθρώπους.
Με το πρώτο φως της ημέρας, όταν φάνηκαν τα μακάβρια αποτελέσματα κι ενώ οι πυροσβέστες και τα λιγοστά συνεργεία της πολιτικής προστασίας πάσχιζαν να σώσουν κόσμο (βρίσκοντας ταυτόχρονα τον ένα μετά τον άλλο τους νεκρούς), άρχισε και η γνωστή πασαρέλα των «αρμόδιων» που φόρεσαν την καθιερωμένη σ' αυτές τις περιστάσεις μάσκα του «αφάνταστα τεθλιμμένου». Η μέρα ξεκίνησε με τη Δούρου, που ντύθηκε «δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά» και πήγε στην περιοχή για να διακηρύξει ότι η ίδια και η Περιφέρεια είναι «αθώες του αίματος τούτου», και έκλεισε με τον Τσίπρα που έκανε νέο διάγγελμα για να κηρύξει «εθνικό πένθος». Ενδιαμέσως, ο εσμός των μίντια δε δυσκολεύτηκε καθόλου να μετατρέψει την καταστροφή σε θέαμα για ραδιοτηλεοπτική κατανάλωση. Από τα μικρόφωνα παρέλασε το σύμπαν. «Αυτοδιοικητικοί άρχοντες», ειδικοί και «ειδικοί», κάτοικοι που έλεγαν τον πόνο τους, όποιος μπορούσε να συμβάλει στο θέαμα εκτόνωσης και αποπροσανατολισμού. Ψήγματα αλήθειας ανακατεύτηκαν με τερατώδεις υπερβολές και σκόπιμες παραλείψεις, υπό τη μουσική συνοδεία λέξεων και φράσεων που οδηγούν σε σταυροκόπημα και μοιρολατρία: «θεομηνία», «βιβλική καταστροφή», «ακραίο φυσικό φαινόμενο», «αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής», «συνδυασμένα φυσικά φαινόμενα σε λίγο χρόνο».
Αρα… «φταίει το κακό το ριζικό μας, φταίει κι ο θεός που μας μισεί», όπως έλεγαν οι «μοιραίοι» του Βάρναλη. Ετσι θέλουν να μας καταντήσουν: «δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα/ προσμένουμ' ίσως κάποιο θάμα». Ομως, το μόνο μοιραίο που υπάρχει είναι τα αποτελέσματα του καπιταλισμού. Ο καπιταλισμός είναι που μετατρέπει συνηθισμένα φυσικά φαινόμενα (όπως μια έντονη τοπική βροχόπτωση) σε παγίδα θανάτου για τη φτωχολογιά (γιατί η φτωχολογιά πλήρωσε και πάλι τον φόρο αίματος, κάποιοι στα σπίτια τους και κάποιοι σε εργασιακούς χώρους).
Παράλληλα με το θέαμα της προσποιητής οδύνης εκτυλίχτηκε και το πινγκ-πονγκ της επίρριψης των ευθυνών. «Δεν είμαι τυπολάτρης, αλλά πήραμε όλες εκείνες τις αποφάσεις που προβλέπει η νομοθεσία και τις υλοποιήσαμε», δήλωσε με αφάνταστο θράσος ο αρμόδιος περιφερειάρχης Γ. Βασιλείου. Και έριξε το ανάθεμα στην… τρελαμένη φύση: «Ηταν μια αφύσικη και πρωτόγνωρη κατάσταση. Μόνο με αυτούς τους χαρακτηρισμούς μπορεί να περιγραφεί»! Πιο πονηρή η Δούρου, έδειξε έμμεσα προς τη μεριά του Δήμου Μάνδρας. Ο Δήμος είχε καθαρίσει τα φρεάτια, ενώ η Περιφέρεια τα ρέματα, «αλλά αυτό το τσουνάμι δεν μπορούσε κανείς και τίποτα να το σταματήσει» δήλωσε -αμυνόμενη σε στιλ Βασιλείου- η δήμαρχος Ι. Κριεκούκη. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών έσπευσε να διατάξει, διά του προϊσταμένου της, επείγουσα προκαταρκτική εξέταση. Με αντανακλαστικά αίλουρου η Δούρου βγήκε στην ΕΡΤ για να ανακοινώσει ότι υπέβαλε μηνυτήρια αναφορά στην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, «έτσι ώστε κι εγώ με τη σειρά μου να συνδράμω, ώστε αυτή τη φορά κάποιοι και κάποιες να τιμωρηθούν»! «Κάποιοι» και «κάποιες» πέρα από την ίδια και την καμαρίλα της και πέρα από την κυβέρνηση. Λεπτομέρεια: στις 6 Νοέμβρη, έγινε συνεδρίαση του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας της Δυτικής Αττικής, υπό την προεδρία του αντιπεριφερειάρχη Βασιλείου, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι «οι υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικής Αττικής είναι έτοιμες να ανταποκριθούν στις επερχόμενες συνθήκες της Χειμερινής Περιόδου» και ότι «η στενή συνεργασία των αρμόδιων φορέων θα θωρακίσει κατάλληλα την περιοχή ενόψει της αντιπλημμυρικής και αποχιονιστικής περιόδου»!
Αυτός ο τύπος θα έπρεπε να έχει παραιτηθεί (αν είχε θάρρος, θα έπρεπε να έχει αυτοκτονήσει), αλλά επί Τσιπροκαμμένων ουδεμία παραίτηση επιτρέπεται. Αντίθετα, απαιτείται στενή συσπείρωση όλων μέχρι να περάσει το «κακό» (το «κακό» είναι ο επικοινωνιακός αντίκτυπος, όχι οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές πληγές). Τις επόμενες μέρες θα έχουμε κορύφωση του «blame game» , καθώς θα μπει στο παιχνίδι και ο Κούλης, που οι σύμβουλοί του του είπαν να περιμένει πρώτα να γίνουν οι κηδείες των θυμάτων και μετά να επιτεθεί στην κυβέρνηση (τώρα κι αυτός και η Φώφη το παίζουν τεθλιμμένοι και αλληλέγγυοι).
Οταν το θέμα φύγει από την επικαιρότητα, όλα θα επιστρέψουν στην… κανονικότητα. Δηλαδή στην εγκληματική αδιαφορία και για τους ανθρώπους που καταστράφηκαν και για τα μέτρα πρόληψης που απαιτούνται. Γιατί τα μέτρα πρόληψης δεν είναι «ανταποδοτικά», δεν συνεισφέρουν στην «ανάπτυξη», οπότε δεν μπαίνουν σε προτεραιότητα κι όταν γίνονται είναι αποσπασματικά πασαλείμματα.
♦ Μιλούν για τα μπαζωμένα ρέματα στις πόλεις, αλλά δεν μιλούν για τα αποψιλωμένα από τις πυρκαγιές βουνά, στα οποία δεν κάνουν τα απαραίτητα έργα. Ούτε έργα δασοπονίας και καθαρισμού για να προλάβουν τις καταστροφικές πυρκαγιές (κάθε χρόνο αναγκαζόμαστε να γράφουμε τα ίδια πράγματα και δυστυχώς επιβεβαιωνόμαστε απ' αυτά που ακολουθούν), ούτε τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα μετά τις πυρκαγιές. Κι ας είναι γνωστό και στην επιστήμη και από την κοινή πείρα, ότι μετά τις δασικές πυρκαγιές ακολουθούν οι πλημμύρες.
Το 2016 κάηκε το όρος Πατέρας. Ενα βουνό με σκληρό πέτρωμα, πάνω στο οποίο «κάθεται» άφθονο κοκκινόχωμα. Αυτό το χώμα σκέπασε τις πληγείσες περιοχές, στις οποίες εισέβαλαν τα ορμητικά νερά που δεν βρήκαν καμιά ανάσχεση στο διάβα τους.
♦ Μιλούν για τα βουλωμένα φρεάτια στις πόλεις, αλλά δεν μιλούν για τους μεγάλους οδικούς άξονες που κατασκευάζονται χωρίς έργα αντιπλημμυρικής προστασίας των γύρω περιοχών. Ετσι κατασκευάστηκε η Αττική Οδός, έτσι κατασκευάστηκε και εξακολουθεί να κατασκευάζεται η ΠΑΘΕ. Η ΕΕ δε δίνει χρηματοδότηση για αντιπλημμυρικά έργα, αλλά μόνο για την κατασκευή των οδικών αξόνων. Το κεφάλαιο ενδιαφέρεται μόνο για τη γρήγορη και ασφαλή διακίνηση των εμπορευμάτων του και όχι για την ασφάλεια των περιοχών γύρω από τους οδικούς άξονες.
♦ Δε χρειάζεται να είναι κανείς μηχανικός ειδικευμένος στην Υδραυλική για να καταλάβει ότι η αντιπλημμυρική προστασία μπορεί να λειτουργήσει μόνο ως ένα σύνολο, που παίρνει υπόψη της τη ροή του νερού από το βουνό μέχρι τη θάλασσα. Αυτό σημαίνει ότι μειώνεις τους κινδύνους εκδήλωσης δασικής πυρκαγιάς κι αν εκδηλωθεί έχεις φροντίσει να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο καταστροφική. Οτι καθυστερείς τη ροή των νερών από το βουνά με κορμοδέματα και κλαδοδέματα, με δεξαμενές εκτόνωσης, με όλα τα μέσα που προβλέπει η επιστήμη. Οτι δεν κόβεις τη ροή του νερού που κατεβαίνει από το βουνό με εγκάρσιους οδικούς άξονες χωρίς αντιπλημμυρική πρόβλεψη. Οτι δεν μπαζώνεις τα ρέματα μέσα στις πόλεις κτλ. κτλ. Φροντίζεις δηλαδή να υπάρχει μια γραμμή απορροής από το βουνό μέχρι τη θάλασσα, μελετημένη να λειτουργήσει στις μέγιστες συνθήκες φορτίου (όπως αυτό που δέχτηκε η Μάνδρα και η γύρω περιοχή) και όχι σε συνθήκες ενός ψιλόβροχου μέσα στην πόλη.
Αυτά, όμως, για τον καπιταλισμό θεωρούνται αντιπαραγωγικά. Και για τον κρατικό προϋπολογισμό της Ελλάδας των Μνημονίων θεωρούνται «περιττές δαπάνες», δεδομένου ότι τα μεγάλα ολοκληρωμένα έργα αντιπλημμυρικής (και αντισεισμικής και δασικής) προστασίας δεν είναι επιλέξιμα. Αρκούνται, λοιπόν, σε πασαλείμματα, τα περισσότερα από τα οποία γίνονται μετά από κάποια καταστροφή. Εχουν ένα σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας της Αττικής, που περιλαμβάνει και την οριοθέτηση των ρεμάτων. Δεν είμαστε καθόλου σίγουροι ότι και αυτό το σχέδιο είναι πλήρες, όμως δεν το έχουν καν βάλει στην πράξη. Βλέπετε, θα κοστίσει γύρω στα 3-4 δισ. ευρώ και δεν περισσεύουν λεφτά. Αυτά προορίζονται για την «υγιή επιχειρηματικότητα».
