Με κατευθυνόμενο από το υπουργείο Παιδείας δημοσίευμα στην εφημερίδα του συγκροτήματος, προαναγγέλλεται ο σαρωτικός «Καλλικράτης» στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ώστε το ερχόμενο ακαδημαϊκό έτος ν’ αλλάξει ριζικά ο «χωροταξικός σχεδιασμός» των ΑΕΙ-ΤΕΙ.
Σύμφωνα με την εφημερίδα (ΤΑ ΝΕΑ, 17 Σεπτεμβρίου), 140 από τα σχεδόν 500 τμήματα των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ θα πεταχτούν στον κάλαθο των αχρήστων. «Στόχος είναι μέσα στο ερχόμενο τρίμηνο το ένα στα τέσσερα τμήματα Πανεπιστημίων και ΤΕΙ να κλείσει, να αλλάξει αντικείμενο ή να συγχωνευθεί». Ενώ «τουλάχιστον 7 περιφερειακά Πανεπιστήμια και όλα τα ΤΕΙ της περιφέρειας θα υποστούν ριζική αναδιάρθρωση και ορισμένα θα κλείσουν ή θα απορροφηθούν από άλλα» και «από τις ανακατατάξεις δεν θα γλιτώσουν ούτε τα κεντρικά ιδρύματα».
Εκτός από τη «σούμα» των ιδρυμάτων που θα μπουν στην προκρούστεια κλίνη, το δημοσίευμα αναφέρει και αναλυτική λίστα με τα Πανεπιστήμια και τα Τμήματα που θα μπουν στο μικροσκόπιο του σχεδίου «Αθηνά» (σ.σ. η εσωτερική τρόικα αρέσκεται στην αντίστροφη νοηματοδοσία των αρχαίων ελληνικών θεοτήτων: «Ξένιος Ζευς», οι συλλήψεις, οι απελάσεις, το ξυλοφόρτωμα και το μάντρωμα των λεγόμενων «λαθρομεταναστών», «Αθηνά», το λουκέτο των «ναών της σοφίας», δηλαδή των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων).
Αναφέρει επίσης και τις ενέργειες, που «προαπαιτούνται» του σαρωτικού «Καλλικράτη». Αυτές είναι: 1) Η αποτύπωση της κτιριακής και υλικοτεχνικής υποδομής των Πανεπιστημίων και των ΤΕΙ ανά τμήμα, με υπολογισμό «του κόστους λειτουργίας και διαχείρισης του κάθε τμήματος» και ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός εάν το τμήμα διαθέτει «ίδιους πόρους που επιτρέπουν τη λειτουργία του». 2) Η αποτύπωση της δυναμικότητας του τμήματος, δηλαδή πόσοι υποψήφιοι το δηλώνουν στις πρώτες προτιμήσεις τους, πόσοι σπουδάζουν σ’ αυτό, πόσοι αποφοιτούν, ο λόγος αποφοίτων προς εισακτέους, πόσο εύκολα εντάσσονται στην αγορά εργασίας οι απόφοιτοι, πόσο καιρό μετά την αποφοίτηση βρίσκουν εργασία, κ.λπ. 3) Η καταγραφή σε επίπεδο περιφερειών της «οικονομικής γεωγραφίας της χώρας και των ιδιαίτερων προοπτικών κάθε περιοχής». 4) Η ολοκλήρωση από την ΑΔΙΠ (Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας) ως το τέλος του έτους της αξιολόγησης όλων των τμημάτων και η διαμόρφωση πρότασης. 5) Η «ανάλυση των προοπτικών εργασίας για την επόμενη δεκαετία, λαμβανομένων υπόψιν των ειδικών συνθηκών που γέννησε η κρίση, ώστε τα νέα τμήματα που θα δημιουργηθούν να είναι προσανατολισμένα στη γρήγορη ένταξη των αποφοίτων και στις ανάγκες της αγοράς».
Είναι να γελά κανείς, αν οι καταστάσεις δεν ήταν τόσο τραγικές, με όσα διαβάζει παραπάνω. Για ποια αγορά εργασίας, ποιες θέσεις, ποια «οικονομική γεωγραφία της χώρας» μιλούν τα πρόθυμα παπαγαλάκια των εγκεφάλων του υπουργείου Παιδείας και της τρόικας στην καπιταλιστική Ελλάδα, στο όρια της χρεωκοπίας; Οταν η ανεργία τραβάει την ανηφόρα με σημαίες και με ταμπούρλα και στους νέους έχει σπάσει τα ρεκόρ. Οταν νέοι επιστήμονες παίρνουν των οματιών τους και ξενιτεύονται. Οταν σχεδόν ολόκληρος ο «ενεργός πληθυσμός» επαρχιακών πόλεων πυκνώνει τις ουρές των ανέργων. Οταν τα πανεπιστημιακά ιδρύματα στραγγαλίζονται οικονομικά, με ψαλιδισμένους άγρια προϋπολογισμούς, που θα δίνονται μάλιστα κατόπιν συμφωνιών με το κράτος και εφόσον υποταχτούν στις επιταγές του νόμου Διαμαντοπούλου (και κατόπιν του λίφτινγκ που του έχει γίνει από τη συγκυβέρνηση). Εκτός κι αν εννοούν οι συγκυβερνώντες και η «ηχώ» τους στον Τύπο, τις «ειδικές οικονομικές ζώνες», που προετοιμάζουν οι τροϊκανοί στη χώρα μας, με εργασιακές συνθήκες γαλέρας και εργάτες κυριολεκτικά δούλους.
Τα παραπάνω δεν προκαλούν μόνο τη νοημοσύνη μας. Είναι και χαρακτηριστικά γνωρίσματα του «επιχειρηματικού πανεπιστήμιου», που θέλει να επιβάλλει και στη χώρα μας το ξένο και ντόπιο κεφάλαιο. Η εξασφάλιση της λειτουργίας με «ίδιους πόρους», η «ανταποδοτική» λειτουργία, που αντιμετωπίζει τη γνώση ως εμπόρευμα που πουλιέται και αγοράζεται, η ιδιωτικοποίηση, η σύνδεση με τις επιχειρήσεις και τα συμφέροντά τους, η παραγωγή εκείνης της γνώσης που ευνοεί τα επιχειρηματικά συμφέροντα, οι φοιτητές-πελάτες, η «ανταγωνιστικότητα» αποτελούν την πεμπτουσία του Πανεπιστήμιου ΑΕ.
Ο Αρμαγεδών στα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ είναι προϊόν αυτής της χυδαίας αντίληψης (εξ ου και ο νόμος Διαμαντοπούλου, νόμος 4009) και της σκληρής οικονομικής κρίσης. Η συγκυβέρνηση βιάζεται να προχωρήσει, γι’ αυτό και έχει θεσπίσει ασφυκτικό χρονικό διάστημα, με την τροποποίηση που επέφερε στο νόμο Διαμαντοπούλου. Καθιερώνει, λοιπόν, διαδικασίες fast-track. Οι σαρωτικές συγχωνεύσεις-καταργήσεις ακόμη και ολόκληρων ΑΕΙ, που προβλέπονταν και με τον νόμο 4009, θα γίνονται μέσα στην αποκλειστική προθεσμία των 2 μηνών. Στο διάστημα αυτό πρέπει να εκφράσει γνώμη η Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας (ΑΔΙΠ) και το Συμβούλιο διοίκησης, ύστερα από τη διατύπωση γνώμης της Συγκλήτου. Οι ανωτέρω γνώμες θεωρείται ότι εδόθησαν μετά την άπρακτη παρέλευση εξήντα ημερών από τη στιγμή που ο υπουργός Παιδείας έθεσε το ερώτημα της συγχώνευσης-κατάργησης. Τα περί ακαδημαϊκών κριτηρίων στην επιλογή των Τμημάτων, Σχολών ή ΑΕΙ που θα βάλουν λουκέτο ακούγονται βερεσέ, όταν μοναδικό κριτήριο, που επιβάλλεται και από το Μνημόνιο, είναι το άγριο πετσόκομμα των δαπανών.
Από το δημοσίευμα της εφημερίδας δε, μαθαίνουμε ότι επικεφαλής της ΑΔΙΠ θα τεθεί, εφόσον το εγκρίνει η Βουλή (sic!), ο πανεπιστημιακός Βαγγέλης Κουφουδάκης, ομότιμος πρύτανης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και ομότιμος καθηγητής και πρύτανης του Indiana University-Purdue University, στο Φορτ Γουέιν των ΗΠΑ (έτσι εξηγείται και ο τελευταίος μεγάλος έρωτας με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια της Κύπρου -π.χ. Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου- που τελευταία προβάλλεται ιδιαίτερα από τα τηλεοπτικά «μας» κανάλια).
Γιούλα Γκεσούλη
