Η κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, παρά τις επανειλημμένες απόπειρες από πασόκους (Γιωργάκης) και δεξιούς, δεν κατέστη δυνατόν να πραγματοποιηθεί αφού συναντούσε πάντοτε τη σθεναρή αντίσταση του φοιτητικού κινήματος και προσέκρουε στις πεποιθήσεις -εξασθενημένες ίσως σήμερα, πλην, όμως, ευτυχώς σταθερές- της εργαζόμενης κοινωνίας περί δημόσιας και δωρεάν Παιδείας.
Αυτό δεν πτόησε όμως τους κυβερνώντες, που διαχρονικά επιδίδονται σε μια άνευ προηγουμένου σκυταλοδρομία κατεδάφισής του με ρυθμίσεις «από το παράθυρο». Οι προσπάθειες αυτές έχουν ενταθεί ειδικά το τελευταίο διάστημα, μιας και ο Κούλης είναι ένθερμος υποστηρικτής των ιδιωτικών πανεπιστημίων και υποτελής και υποταγμένος στις επιδιώξεις του ξένου και ντόπιου κεφαλαίου χωρίς προσχήματα.
Ολα ξεκινούν από την υπογραφή (και από την Ελλάδα) της κακόφημης διακήρυξης της Μπολόνια, η οποία υποβαθμίζει τις πανεπιστημιακές σπουδές ουσιαστικά σε σπουδές κατάρτισης τριετούς διάρκειας και η οποία προωθήθηκε από τα ευρωπαϊκά ιμπεριαλιστικά κράτη (πρωτοπόρος η Αγγλία) που είχαν μετατρέψει τα πανεπιστημιακά τους ιδρύματα σε οίκους εμπορίου για κάθε επίπεδο και κάθε τσέπη, προσδοκώντας να αποκτήσουν περισσότερους φοιτητές-πελάτες στον ανταγωνισμό τους με τα αμερικανικά πανεπιστήμια.
Στο πνεύμα αυτό ακολούθησε η Οδηγία 2005/36 της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με την οποία έγιναν ένας αχταρμάς όλων των ειδών τα πτυχία, οι τίτλοι, οι βεβαιώσεις επάρκειας, τα πιστοποιητικά, κ.λπ., όλα τα επαγγέλματα που απορρέουν από πανεπιστημιακά πτυχία, μέχρι και δραστηριότητες που προϋποθέτουν απλά επαγγελματική πείρα. Θεσπίστηκε στο όνομα της «ανάγκης για ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης τίτλων εκπαίδευσης», της «ελευθερίας εγκατάστασης» και της «ελεύθερης παροχής υπηρεσιών», μεταξύ των κρατών-μελών.
Στη χώρα μας, η ενσωμάτωση της Οδηγίας στο ελληνικό δίκαιο έγινε με το ΠΔ 38/2010. Από τότε άρχισε μια διαρκής σκυταλοδρομία μεταξύ των διαφόρων ελληνικών κυβερνήσεων που τροποποιούσαν το αρχικό ΠΔ 38 χωρίς όμως να αλλοιώσουν την ουσία του, με μοναδικό γνώμονα την επίσπευση των διαδικασιών αναγνώρισης των πτυχίων και τίτλων σπουδών που αποκτούσαν οι αιτούντες την αναγνώριση σε χώρες της ΕΕ εκτός Ελλάδας.
Ακολούθησε η επιστράτευση ενός αντιδραστικού ιδεολογήματος, του διαχωρισμού των επαγγελματικών προσόντων από το πτυχίο, από το οποίο αυτά απορρέουν. Εξ ου και η κατάργηση του ΔΙΚΑΤΣΑ και η δημιουργία δύο διαφορετικών οργάνων, του ΔΟΑΤΑΠ, αρμόδιου για την ακαδημαϊκή ισοτιμία και του ΣΑΕΠ αρμόδιου για την επαγγελματική ισοτιμία. Οι συνεχείς δε πιέσεις των αμερικανών μέσω της πρεσβείας, έφεραν το επιθυμητό αποτέλεσμα: Νομοθετήθηκε και η επέκταση της αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας και για τους κατόχους τίτλων τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης που απονέμουν ιδρύματα «τρίτων χωρών».
Μετά από όλες αυτές τις παρεμβάσεις μπήκαν στο κάδρο και οι απόφοιτοι κολλεγίων. Η αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και της επαγγελματικής ισοδυναμίας δεν αφορά μόνο τους κατόχους τίτλων σπουδών, τους οποίους απέκτησαν φοιτώντας εξ ολοκλήρου σε ξένα πανεπιστήμια. Αφορά και αυτούς που φοίτησαν στα γνωστά ελληνικά κολλέγια, τα οποία έχουν συνάψει συμφωνίες δικαιόχρησης με ξένα πανεπιστήμια και τα «πτυχία» και τους «τίτλους σπουδών» απονέμουν τα ξένα ιδρύματα, με τα οποία είναι συμβεβλημένα τα εν λόγω «μαγαζιά» των εμπόρων γνώσης και ελπίδων. Κοντολογίς, έχουμε μια ντε φάκτο αναγνώριση των κολλεγίων ως οιονεί πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και μια από την πίσω πόρτα καραμπινάτη παραβίαση του άρθρου 16 του Συντάγματος, που απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας.
Παρεμβάσεις που ουσιαστικά «ανωτατοποιούν» τα κολλέγια έκανε και ο ΣΥΡΙΖΑ (Ν. 4610/2019), που δημαγωγεί ανερυθρίαστα ως ακραιφνής υπερασπιστής του άρθρου 16 (αναλυτικά στην Κόντρα, αρ. φύλ. 1024). Κατήργησε ακόμα και αυτόν τον ΔΟΑΤΑΠ και θεωρεί ότι η διαδικασία αναγνώρισης εφαρμόζεται και για αυτούς που η εκπαίδευσή τους αφορά γνώσεις ουσιωδώς διαφορετικές από αυτές που καλύπτονται από τον απαιτούμενο τίτλο σπουδών στην Ελλάδα και οι δραστηριότητες του επαγγέλματός τους στο κράτος προέλευσης δεν υπάρχουν στο νομοθετικώς ρυθμιζόμενο επάγγελμα στην Ελλάδα! Και όλα αυτά μπορούν κάλλιστα να λυθούν -κατά τον νομοθέτη και τον ΣΥΡΙΖΑ- με μια πρακτική άσκηση τριών ετών κατ’ ανώτατο όριο ή με μια δοκιμασία επάρκειας! Δηλαδή η «εμπειρία» τίθεται πάνω από το πανεπιστημιακό πτυχίο και ουσιαστικά το καταργεί.
Πρόσφατα πήρε τη σκυτάλη και η Κεραμέως. Η οποία διευρύνει το επίπεδο των αναγνωρίσεων (επαναφέρει τις καταργηθείσες από τον ΣΥΡΙΖΑ παραγράφους 3 και 4 του άρθρου 2 του ΠΔ 38, η επαγγελματική ισοδυναμία εφαρμόζεται και γι’ αυτούς που ενώ κατέχουν «τίτλο τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης» από ίδρυμα της αλλοδαπής, εν τούτοις δεν έχουν αποκτήσει τα επαγγελματικά προσόντα στο κράτος προέλευσης, στον «τίτλο τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης» συμπεριλαμβάνει και τον τίτλο που απονέμεται από ίδρυμα «τρίτης χώρας», φωτογραφίζοντας τα αμερικανικά κολλέγια, κ.λπ.) και αίρει ουσιαστικά κάθε εμπόδιο.
Οι απόφοιτοι κολλεγίων στο δημόσιο σχολείο
Δύο μόλις μήνες μετά την ψήφιση των σχετικών διατάξεων, η Κεραμέως προχωρεί σε επιπλέον ρυθμίσεις για τους απόφοιτους κολλεγίων. Τους παρέχει το δικαίωμα να συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη στη δημόσια εκπαίδευση, εφόσον
1) Είναι απόφοιτοι εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της αλλοδαπής και έχουν αναγνώριση ακαδημαϊκής ισοτιμίας και αντιστοιχίας από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.
2) Κατέχουν αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων βάσει της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ
3) Κατέχουν αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με συναφή τίτλο σπουδών για κλάδο εκπαιδευτικού.
Στη σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας «επισημαίνεται ότι δικαίωμα συμμετοχής, για πρόσληψη ή διορισμό ως εκπαιδευτικοί, έχουν κάτοχοι τίτλου σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αναγνωρισμένων πανεπιστημίων του εξωτερικού ανεξάρτητα από τον τόπο φοίτησης».
Δικαίωμα πρόσληψης στη δημόσια εκπαίδευση (μέσω διαγωνισμού του ΑΣΕΠ) είχαν οι κάτοχοι πτυχίων που χορηγούνται από εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής ακόμη και με βάση το Ν.3848/2010 «εφόσον έχουν αναγνωρισθεί ως ισότιμα και αντίστοιχα από το Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.) / Διαπανεπιστημιακό Κέντρο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών της Αλλοδαπής (ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α.)». Επίσης, σύμφωνα με τον ίδιο νόμο «Οι μεταπτυχιακοί τίτλοι σπουδών και τα διδακτορικά διπλώματα που χορηγούνται από εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής γίνονται δεκτά εφόσον έχουν αναγνωρισθεί ως ισότιμα από το Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π., σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις και συνοδεύονται από βεβαίωσή του, ύστερα από γνώμη του ειδικού εισηγητή συναφούς κλάδου και του μέλους του Δ.Σ. συναφούς επιστημονικού κλάδου, ότι το γνωστικό αντικείμενό τους εμπίπτει στις επιστήμες της αγωγής».
Ο ΣΥΡΙΖΑ χωρίς να αναιρεί την ουσία, δηλαδή το δικαίωμα των αποφοίτων κολλεγίων να διορίζονται στη δημόσια εκπαίδευση, έθεσε με την παράγραφο 5 του άρθρου 54 του Νόμου 4589/2019 ως αποκλειστική προϋπόθεση για την πρόσληψη στο δημόσιο σχολείο την αναγνώριση της ακαδημαϊκής ισοτιμίας και αντιστοιχίας από τον ΔΟΑΤΑΠ των πτυχίων. Ολη η συμπεριφορά του, ως κυβέρνηση, στο θέμα των κολλεγίων δείχνει ότι δεν έχει ουσιαστική διαφωνία στην «ανωτατοποίησή» τους. Γιατί, λοιπόν, επέλεξε αυτήν τη ρύθμιση ειδικά για τους εκπαιδευτικούς; Γιατί είχε ισχυρά ερείσματα στους εκπαιδευτικούς, ειδικά στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και γιατί προεκλογικά πόνταρε πολύ στους ψήφους τους δημαγωγώντας με την κατάργηση δήθεν της αξιολόγησης, την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, κ.λπ., ενώ και στα ελληνκά Πανεπιστήμια έκλεινε το μάτι, εμφανιζόμενος ως υπερασπιστής της αξίας των πτυχίων.
Η συγκεκριμένη διάταξη του ΣΥΡΙΖΑ αναλυτικά έχει ως εξής:
«5. Για τη διακρίβωση των υψηλών ακαδημαϊκών προσόντων του προσωπικού της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης:
α) Τα πτυχία που χορηγούνται από εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής γίνονται δεκτά αποκλειστικά, εφόσον έχουν αναγνώριση ακαδημαϊκής ισοτιμίας και αντιστοιχίας από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.
β) Οι μεταπτυχιακοί τίτλοι σπουδών και τα διδακτορικά διπλώματα που χορηγούνται από εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής γίνονται δεκτά αποκλειστικά εφόσον έχουν αναγνώριση ακαδημαϊκής ισοτιμίας από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις και, προκειμένου για την πιστοποίηση της παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας, συνοδεύονται από βεβαίωσή του, ύστερα από γνώμη του ειδικού εισηγητή συναφούς κλάδου και του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) συναφούς επιστημονικού κλάδου, ότι το γνωστικό αντικείμενό τους εμπίπτει στις επιστήμες της αγωγής.
γ) Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, όπου αναφέρεται ο Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. νοείται και ο εκάστοτε αρμόδιος φορέας, σύμφωνα με τις ισχύουσες, κατά τον χρόνο της αναγνώρισης της ακαδημαϊκής ισοτιμίας ή και αντιστοιχίας, διατάξεις».
Η Κεραμέως ήρθε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, επικαλούμενη «το σεβασμό της χώρας στο δίκαιο της Ε.Ε. ως προς την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και επαγγελματικής ισοδυναμίας του προσωπικού της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης», «για να αποτραπεί το ενδεχόμενο παραπομπής της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο».
Γι’ αυτό ήρε ακόμη και αυτό το «αποκλειστικά», που είχε θεσπίσει ο ΣΥΡΙΖΑ, για την ακαδημαϊκή ισοτιμία και αντιστοιχία από τον ΔΟΑΤΑΠ και έθεσε επιπλέον δύο προϋποθέσεις, την κατοχή αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων βάσει της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ και την κατοχή αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με συναφή τίτλο σπουδών για κλάδο εκπαιδευτικού.
Γιούλα Γκεσούλη
