Βαρύ πλήγμα υπέστη το προφίλ του «μεταρρυθμιστή» Καραμανλή, από την αποτυχία της συνταγματικής αναθεώρησης.
Τούτο δεν μπορεί να το καταπιεί με τίποτε. Ειδικά, που τη μαχαιριά τού την έδωσε το φοιτητικό κίνημα. Πέρασε τον ασφαληστρικό νόμο, ξεπούλησε τον ΟΤΕ, έθαψε μια σειρά από σκάνδαλα, χωρίς ν’ ανοίξει στην ουσία ρουθούνι κι ενώ είναι πάνω στ’ άλογο, του στραπατσάραν το προφίλ κάτι παλιόπαιδα, που ξεχύθηκαν στους δρόμους και κατέλαβαν τα πανεπιστήμια, για να προασπίσουν το δημόσιο χαρακτήρα τους και να μην επιτρέψουν την έφοδο των επιχειρήσεων στην ανώτατη εκπαίδευση, με την κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Αυτά τα «παλιόπαιδα», τα «ακραία μικροσύνολα», όπως τα αποκαλεί, γεμάτος χολή, ο υπουργός Παιδείας, είναι που υποχρέωσαν το ΠΑΣΟΚ σε άτακτη υποχώρηση, σε αποχώρηση από την αναθεωρητική διαδικασία (ως κόμμα εξουσίας το ΠΑΣΟΚ, δε θέλησε να λουστεί το ξεφτιλίκι που θα το πλήρωνε εκλογικά αργότερα), με συνέπεια να μη συγκεντρώνονται οι απαραίτητοι ψήφοι για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Μόνοι σύμμαχοι της «επάρατης δεξιάς», ΚΚΕ και ΣΥΝ, μαζί με το φασιστικό ΛΑΟΣ, κανονικοί θεσμολάγνοι και στυλοβάτες του συστήματος, ξεπληρώνοντας γραμμάτια νομιμοφροσύνης. Η ξεφτίλα τους μέγιστη, αν σκεφτεί κανείς ότι η συνταγματική αναθεώρηση έμεινε κενό γράμμα κάτω από τα χτυπήματα του κινήματος. Η κυβέρνηση τους το αναγνώρισε αυτό, γι’ αυτό και τους απηύθυνε δημόσιο έπαινο μέσα στη βουλή.
Ειδικά, όσον αφορά στο άρθρο 16, όμως, η κυβέρνηση συμπεριφέρεται ως Λερναία Υδρα. Ενα κεφάλι της έκοψαν, άλλα φυτρώνουν στη θέση του. Αγωνίζεται να ικανοποιήσει τα αφεντικά της σε Ευρωπαϊκή Ενωση και ενδοχώρα, γι’ αυτό και μέσα από πλάγιους δρόμους προσπαθεί να παρακάμψει το άρθρο 16 και να επιτρέψει την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων. Στην ουσία, αγωνίζεται να προσδώσει πανεπιστημιακό κύρος σε όλες τις κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, τις επονομαζόμενες και «κολέγια», που έχουν συνάψει συμφωνίες δικαιόχρησης με «πανεπιστήμια» του εξωτερικού, ικανοποιώντας την απαίτηση των ιμπεριαλιστικών χωρών της ΕΕ (κυρίως της Βρετανίας και της Γαλλίας), των οποίων τα «πανεπιστήμια» έχουν στην Ελλάδα μεγάλα συμφέροντα και κοντά στο βασιλικό να ποτίσει και τη γλάστρα των αμερικανικών κολεγίων, που δεν επιθυμούν να μείνουν έξω απ’ το χορό (εξ ου και οι συχνές επισκέψεις στο Στυλιανίδη μελών του αμερικανικού κογκρέσου και του αμερικανού πρέσβη). Αγωνίζεται να ανοίξει το δρόμο στα ξένα πανεπιστήμια να κάνουν «αρπαχτές» στην ελληνική αγορά (φυσικά δεν πρόκειται για πανεπιστήμια με τη σημασία που έχουμε συνηθίσει να αποδίδουμε στον όρο, αλλά για μεμονωμένες σχολές, που δεν απαιτούν ιδιαίτερη υποδομή και έξοδα λειτουργίας, σε ειδικότητες προσφιλείς για την αγορά, που έχουν πιθανότητες να αποφέρουν τεράστια κέρδη στα μητρικά ιδρύματα), μιας και η ζήτηση στη χώρα μας είναι αυξημένη, λόγω και της καρμανιόλας των πανελληνίων εξετάσεων. Η κυβέρνηση πασχίζει να ικανοποιήσει και ντόπια κεφάλαια να αποκτήσουν κέρδη και από εκπαιδευτικές μπίζνες. Ο υπουργός Παιδείας αναφέρεται αναφανδόν στο «επιχειρηματικό ενδιαφέρον» «σοβαρών ελλήνων χορηγών, μεγάλων ιδρυμάτων, επιχειρηματιών και επιχειρήσεων», που με το σημερινό καθεστώς της συνταγματικής απαγόρευσης του άρθρου 16, υποχρεώνονται οι κακομοίρηδες να γίνονται «υπεργολάβοι ή και υπάλληλοι ξένων ιδρυμάτων», χωρίς να τσεπώνουν όλο το χοντρό παραδάκι οι ίδιοι. Βεβαίως μιλάμε για «πανεπιστήμια» του τύπου που περιγράψαμε παραπάνω. Από την πίτα θέλουν να φάνε και άλλοι «θεσμοί», όπως το παπαδαριό και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία. Είναι γνωστές οι επαφές του μακαριστού με το υπουργείο Παιδείας, συνάντηση όμως 2 ωρών είχε πρόσφατα και ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος με το Στυλιανίδη, χωρίς να αποκαλύψει το ακριβές περιεχόμενό της. Τις δε προθέσεις της ΓΣΕΕ να μετεξελίξει το «μαγαζί» της, την Ακαδημία Εργασίας, σε πανεπιστήμιο, μας τις είχε κάνει γνωστές ο πολύς Πολυζωγόπουλος.
Επωφελούμενο και από τη διαδικασία της Μπολόνια, όμως το ελληνικό αστικό κράτος (αποτίμηση των σπουδών σε πιστωτικές μονάδες, διευκόλυνση της κινητικότητας, φοιτητές-πελάτες), θέλει να δημιουργήσει τους όρους, μέσω της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων από τη μια και ιδιωτικοποίησης του δημόσιου πανεπιστήμιου από την άλλη, για να προσελκύσει στην Ελλάδα φοιτητές-πελάτες και από τα μεσοαστικά στρώματα των χωρών της βαλκανικής, του Ευξείνου Πόντου, της Μεσογείου κ.λπ., λειτουργώντας ως συλλογικός καπιταλιστής. Χαρακτηριστική είναι η κλάψα του Στυλιανίδη στη βουλή, κατά τη συζήτηση της αναθεώρησης του άρθρου 16, για τα καλά που πέτυχε η Βρετανία, που «επένδυσε στο να γίνει διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο» (αγορά πτυχίων για κάθε βαλάντιο και για όλα τα επίπεδα), με 112.000 φοιτητές από κράτη της ΕΕ και 38.000 Κινέζους.
Εχει λυσσάξει, λοιπόν, η ελληνική πλουτοκρατία, που δε μπορεί να εφορμήσει, καταρρίπτοντας όλα τα εμπόδια στην μεγάλη «αγορά των πτυχίων». Εχει λυσσάξει που δε μπορεί να το πετύχει αυτό βατά, χωρίς να δημιουργεί τριγμούς στην «εσωτερική τάξη και εσωτερική ισορροπία» καταπώς λέει ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας, μέσω δηλαδή της αναθεώρησης του άρθρου 16. Από την άλλη, όμως, δεν κωλώνει να ισοπεδώσει και τους ίδιους τους «θεσμούς», όπως είναι το Σύνταγμα, στο οποίο κατά τα άλλα η ίδια ομνύει.
Η κυβέρνηση «ανακάλυψε» τη διασταλτική ερμηνεία του Συντάγματος, σύμφωνα με την οποία υπάρχει η δυνατότητα, ακόμη και σήμερα με το υφιστάμενο καθεστώς του άρθρου 16, να δημιουργηθεί στην Ελλάδα ένα μη κρατικό-μη κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο, με τη μορφή του ΝΠΔΔ. Η κίνηση αυτή, όπως δήλωσε ο Στυλιανίδης, θα συνοδεύεται από εκτελεστικό νόμο που θα αναφέρεται στην οργάνωση, τη λειτουργία, τον τρόπο εισαγωγής, το διδακτικό προσωπικό κ.λπ., ενώ αυτό το εγχείρημα μπορούν να το επωμιστούν φορείς όπως η Τοπική Αυτοδιοί-κηση, ο δικηγορικός Σύλλογος, ο Ιατρικός Σύλλογος, η Εκκλησία, κ.λπ. και βεβαίως θα υπάρξουν και «χορηγοί που θα συμπράξουν σε μια τέτοια προσπάθεια».
Το επιχείρημα αυτό προσέφερε στην κυβέρνηση το ίδιο το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα ο «ασκών και την εσωτερική αντιπολίτευση» (!) Βαγγέλης Βενιζέλος, που σε ανύποπτο χρόνο είχε συντάξει σχετικό επιστημονικό κείμενο ως συνταγματολόγος. Ο Στυλιανίδης δεν έχασε την ευκαιρία να στριμώξει άγρια το ΠΑΣΟΚ, να το κολλήσει στον τοίχο. Στη συζήτηση για την αναθεώρηση του άρθρου 16 στη βουλή, κατέθεσε στα πρακτικά το παραπάνω κείμενο και υπενθύμισε τις δημόσιες τοποθετήσεις υπέρ των μη κρατικών-μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων του Γιώργου Παπανδρέου και την ανάλογη παρέμβαση του στενού του συνεργάτη καθηγητή Παμπούκη. Υπενθύμισε επίσης ότι ο Γιωργάκης, ως υπουργός Παιδείας, και ο Βενιζέλος, ως υπουργός Δικαιοσύνης, είχαν θεσμοθετήσει δια νόμου στη βουλή το πρώτο μη κρατικό-μη κερδοσκοπικό ΑΕΙ το 1996, κόντρα στο άρθρο 16 και ότι ψήφισαν το νόμο 2413 στις 17 Ιουνίου του 1996, με τον οποίο ιδρύουν διεθνές πανεπιστήμιο ελληνικών σπουδών στην Ολυμπία, με τη μορφή μάλιστα ΝΠΙΔ, καθιερώνοντας παράλληλα και δίδακτρα για τους φοιτητές του.
Πώς απάντησε το ΠΑΣΟΚ και ο κατά τα άλλα λαλίστατος Βενιζέλος; Επί της ουσίας «μούγκα στη στρούγκα». Η εκσυγχρονίστρια Διαμαντοπούλου, η και εκπρόσωπος για θέματα Παιδείας, ψέλλισε κάτι για δημιουργία σύγχυσης και ότι ο υπουργός δυναμιτίζει το κλίμα.
Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία, ούτε αποτέλεσμα μόνο αμηχανίας. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να κρατήσει ανοιχτή την πόρτα για μια μελλοντική αναθεώρηση του άρθρου 16. Γι’ αυτό και δε θέλει να φορτωθεί τώρα με μια δήλωση ανάγκης κατά της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Αλλωστε ο αρχηγός του, Γιώργος Παπανδρέου ήταν ο μοναδικός που υποστήριξε την ίδρυση μη κρατικών-μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων από την συνταγματική αναθεώρηση ακόμη του 2001. Θυμίζουμε επίσης ότι σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ συνυπέγραψε την πρόταση για την αναθεώρηση του άρθρου 16 στην προ-αναθεωρητική βουλή του 2007. Η δε «διαφοροποίηση» Βενιζέλου- Λοβέρδου ήταν επί της τακτικής. Υποστήριζαν δηλαδή, πως το ΠΑΣΟΚ δεν έπρεπε να ψηφίσει στην προ-αναθεωρητική βουλή την αναθεώρηση του άρθρου 16, για να μη λύσει τα χέρια της ΝΔ, αλλά να ψηφίσει στην αναθεωρητική βουλή για να ελέγξει το περιεχόμενο της τελικής ρύθμισης. Αλλο αν τελικά οι Πασόκοι αναγκάστηκαν να ανακρούσουν πρύμναν και να την «κάνουν» με ελαφρά πηδηματάκια, κάτω από την κατακραυγή του φοιτητικού κινήματος.
Στέλλοντας μήνυμα στα αφεντικά, ντόπια και ξένα, το ΠΑΣΟΚ φροντίζει να κάνει σαφείς τις προθέσεις του, που κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με αυτές της ΝΔ. Η Αννούλα άφησε το «άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε» και επανήλθε τούτη τη φορά με ξεκάθαρη δήλωση στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (18 Μαΐου). «Εχουμε διατυπώσει τη θετική θέση μας για τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, συνοδευόμενη από τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη λειτουργία τους. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε στις δέκα μεγάλες προτεραιότητες που αφορούν μια προοδευτική αναθεώρηση του Συντάγματος. Μία από αυτές αφο ρούν την Παιδεία. Η αναθεώρηση του άρθρου 16 είναι σημαντική και πρέπει να γίνει με συναινετικό τρόπο» είπε.
Αποκαλυπτικότατες και στο ίδιο μήκος κύματος είναι και οι δηλώσεις του εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ Γιώργου Παπακωνσταντίνου. Μολονότι προσπαθεί να υπεκφύγει, λέγοντας ότι η κυβέρνηση της ΝΔ στην ουσία ηττήθηκε στην αναθεώρηση του Συντάγματος και ότι η αξία της αναθεώρησης δε μπορεί να περιορίζεται στις μεταρρυθμίσεις για την ανώτατης παιδεία, στη συνέχεια ρίχνει το κανόνι: «εξάλλου είναι ένα θέμα (η μεταρρύθμιση της ανώτατης παιδείας), το οποίο ενδεχομένως να λυθεί με την υιοθέτηση των οδηγιών της ΕΕ, καθώς υπερισχύει το κοινοτικό έναντι του εθνικού δικαίου». Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του Παπακωνσταντίνου, κλείνει το μάτι στη ΝΔ και δείχνει ότι συγκατατίθεται στην εξέλιξη, που συχνά πυκνά επικαλείται ο Στυλιανίδης τελευταία, σε περίπτωση που δεν υιοθετηθεί η λύση της διασταλτικής ερμηνείας του Συντάγματος. Και η εξέλιξη αυτή είναι η αναμενόμενη απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ότι το κοινοτικό δίκαιο κατισχύει του ελληνικού Συντάγματος. Και βέβαια, μπορεί αυτή η τροπή να δημιουργεί κάποιους τριγμούς στον πολιτειακό χάρτη, όπως δήλωσε ο Στυλιανίδης (τον βρίσκει λέει απροετοίμαστο), είναι όμως μια διέξοδος, αφού η ελληνική αστική τάξη θα έχει την τύχη να το παίξει Πόντιος Πιλάτος.
Γιούλα Γκεσούλη
