Η προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της δημόσιας εκπαίδευσης, η προσπάθεια ν’ απαλλαγεί το αστικό κράτος από την υποχρέωσή του να παρέχει δωρεάν Παιδεία σε όλους με τη συνεχή συρρίκνωση των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού για τη Δημόσια Παιδεία και την ένταση των ταξικών φραγμών, η πίεση να λειτουργήσει η εκπαίδευση με ιδιωτικοοικονομικά, ανταποδοτικά κριτήρια με τους μαθητές, σπουδαστές πελάτες και τις επιχειρήσεις χορηγούς, δεν αφορούν μόνο στην κορυφή της εκπαιδευτικής πυραμίδας, τα Πανεπιστήμια. Αφορούν και στη βάση της, το Νηπιαγωγείο, ενάντια στο οποίο, το τελευταίο διάστημα, γίνεται στην κατεύθυνση αυτή μια συντονισμένη επίθεση. Βέβαια, ανάλογες προσπάθειες γίνονται τα τελευταία χρόνια και στις δυο πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης (Ολοήμερο, ευέλικτη ζώνη, ωρομίσθιοι κ.λπ), που έχουν όμως επιμεριστικό χαρακτήρα, ενώ τώρα στο Νηπιαγωγείο γίνεται μια ολική, κατά μέτωπο επίθεση, με σκοπό να αποδοθεί αυτό ως λάφυρο στα χέρια των ιδιωτών και των Δήμων.
Η ιστορία ξεκίνησε με το τέλος της μεγαλειώδους απεργίας των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επειτα από 6 εβδομάδες απεργία, στα τέλη του Οκτώβρη, στη συνάντηση του Μαξίμου, ο Καραμανλής «δεσμεύεται» ότι μέχρι το Δεκέμβρη του 2006 θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για την καθιέρωση από τη νέα σχολική χρονιά 2007-08 ενός έτους υποχρεωτικής Προσχολικής Εκπαίδευσης.
Αυτή ήταν και η μοναδική «υποχώρηση» Καραμανλή, στα αιτήματα των εκπαιδευτικών, την οποία όμως η συνδικαλιστική γραφειοκρατία της ΔΟΕ δε φρόντισε να διασφαλίσει (αποδεικνύοντας, και με τη στάση της αυτή, ότι εκείνο που την ένοιαζε τη στιγμή εκείνη ήταν να τελειώνει με την απεργία).
Η μετέπειτα εξέλιξη των γεγονότων δείχνει ότι η παραχώρηση Καραμανλή δεν ήταν τόσο αθώα και γενναιόδωρη και ότι έκρυβε από πίσω της σχεδιασμό, την αντιδραστική ιδιωτικοποίηση του Δημόσιου Νηπιαγωγείου.
Τούτο συνάγεται από τα εξής: Πρώτον, ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεν θα καλούσε σε συνάντηση, έπειτα από 6 εβδομάδες απεργίας, τη ΔΟΕ και σ’ αυτή τη συνάντηση θα αυτοσχεδίαζε. Είναι προφανές ότι προηγουμένως είχε φροντίσει να ενημερωθεί από τους συμβούλους του και θα είχε επιλέξει την «παραχώρηση», ώστε στη συνέχεια να την εφαρμόσει με το μικρότερο κόστος γι’ αυτόν και στην κατεύθυνση της πολιτικής του, στο βαθμό που στη συνέχεια το κίνημα υποχωρούσε και αδρανούσε (όπως άλλωστε και έγινε). Δεύτερον, ότι τη νομοθετική ρύθμιση για το ένα έτος υποχρεωτικό Νηπιαγωγείο (που έγινε με το Νόμο 3518, άρθρο 73, ΦΕΚ 272 τ.Α΄21-12-2006) ακολούθησαν σχεδόν αμέσως δημοσιεύματα (Ελευθεροτυπία 11- 2-2007) που ανέφεραν ότι η κυβέρνηση εξετάζει πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο να προωθήσει μια τροπολογία, που θα επιτρέπει στους ιδιωτικούς και δημοτικούς παιδικούς σταθμούς να κρατήσουν την τάξη του νηπιαγωγείου για τη σχολική χρονιά 2007-08. Τρίτον, ότι καμιά προετοιμασία δεν υπήρξε από το υπουργείο Παιδείας όλο αυτό το διάστημα, ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή του νόμου (διερεύνηση του αριθμού των παιδιών που θα προσέλθουν για εγγραφή στα Νηπιαγωγεία, κτιριακές εγκαταστάσεις, διορισμός απαιτούμενου εκπαιδευτικού προσωπικού του κλάδου των Νηπιαγωγών, ανακοίνωση επιπλέον χρηματοδότησης κ.λπ.). Τέταρτον, ότι ο Ειδικός Γραμματέας του ΥΠΕΠΘ, Ράμμας, προφανώς όχι με δική του πρωτοβουλία, επικοινώνησε με τη ΔΟΕ, διερευνώντας τις αντιδράσεις της, σε περίπτωση που το υπουργείο προχωρούσε στη ρύθμιση να επιτρέψει τη λειτουργία Νηπιαγωγείων στους Δημοτικούς και Ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς. Πέμπτον, ότι είναι αδιανόητο να πιστεύει κανείς ότι ο Καραμανλής και η κυβέρνηση δε γνωρίζει το υφιστάμενο -πλην όμως ανενεργό όσον αφορά στην εκπαίδευση- νομοθετικό πλαίσιο (Ν.2218/94 και 2240/94, γνωστοί και ως νόμοι της αποκέντρωσης), βάσει του οποίου διευκολύνεται η μεταφορά του συνόλου των αρμοδιοτήτων που αφορούν στο Νηπιαγωγείο, αλλά και στο Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο στις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, εξέλιξη που διευκολύνει τους χειρισμούς του. Εκτον, ότι ολόκληρη η πολιτική κατεύθυνση ήταν η ιδιωτικοποίηση της Δημόσιας Εκπαίδευσης, κατεύθυνση που προσπαθούσε και προσπαθεί να υλοποιηθεί με ιδιαίτερη ένταση όλο αυτό το διάστημα στα Πανεπιστήμια. Αντίθετα δεν υπήρξε και δεν υπάρχει κανένα εχέγγυο από την πλευρά της κυβέρνησης, που να επιτρέπει εφησυχασμό και πίστη στις διαβεβαιώσεις.
Είναι, λοιπόν, ηλίου φαεινότερο ότι το υπουργείο Παιδείας και η κυβέρνηση είχαν σχεδιασμό στον τρόπο υλοποίησης της «δέσμευσης».
Οσοι επομένως από τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία ισχυρίζονται το αντίθετο, ότι δηλαδή η κυβέρνηση κινήθηκε αυθόρμητα, κατά το βλέποντας και κάνοντας, θέλουν απλώς να αποσείσουν τις δικές τους βαριές ευθύνες, γιατί την άφησαν ως τώρα ανενόχλητη να υλοποιεί τους σχεδιασμούς της και γιατί άφησαν τους εκπαιδευτικούς απροετοίμαστους. Εδώ χωρίς άλλο ταιριάζει το «βλαξ ή συνένοχος».
Αυτό, λοιπόν, που ψυλλιάζονταν όλοι οι απλοί εκπαιδευτικοί, που έβλεπαν τα δημοσιεύματα του Τύπου, ενώ δεν έβλεπαν καμιά κίνηση προετοιμασίας από το υπουργείο Παιδείας, ώστε να εφαρμοστεί ο νόμος του υποχρεωτικού Νηπιαγωγείου για ένα έτος, δεν το ψυλλιάστηκε η ΔΟΕ.
Με καθυστέρηση λειτούργησαν τα ανακλαστικά της και στις 28-2-2007 εκδίδει την πρώτη ανακοίνωση-καταγγελία της μεθόδευσης του υπουργείου Παιδείας.
Και πάλι, όμως, η συνδικαλιστική γραφειοκρατία αρκείται στα τυπικά. Βάζει την ανακοίνωση στο διαδίκτυο, τη στέλνει και στους συλλόγους της χώρας (των οποίων η γραφειοκρατική λειτουργία είναι γνωστή) και «καθαρίζει». Ετσι οι εκπαιδευτικοί παραμένουν στην ουσία ανενημέρωτοι και προπαντός ακούνητοι και αδρανείς, ενώ ο καιρός δεν αφήνει περιθώρια (από την έναρξη των εγγραφών για τη νέα σχολική χρονιά απομένουν περίπου δυο μήνες).
Παίρνοντας αέρα το υπουργείο Παιδείας από τη σιγή νεκροταφείου στην Πρωτοβάθμια και συνεκτιμώντας και την πεθαμένη στάση των εκπαιδευτικών της, μετά το άδοξο τέλος της μεγάλης απεργίας τους, ενώ γύρω τους συμβαίνουν σημεία και τέρατα και σείονται οι δρόμοι από τα μεγαλειώδη συλλαλητήρια των φοιτητών ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 και το νόμο πλαίσιο, προχωρά «αιφνιδιαστικά» (;) στη σύνταξη Τροπολογίας, η οποία διαρρέει ότι θα κατατεθεί άμεσα σε νομοσχέδιο στη βουλή, ίσως και αυτή την εβδομάδα.
Σύμφωνα με την Τροπολογία «το σχολικό έτος 2007-2008 μπορεί να λειτουργήσουν τμήματα νηπιαγωγείων εντός των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών του Ν.2345/95 για τη φοίτηση στην προσχολική αγωγή των νηπίων που έχουν εγγραφεί και φιλοξενηθεί σε αυτούς κατά το σχολικό έτος 2006-2007 και συμπληρώνουν την 31η Δεκεμβρίου του έτους 2007 ηλικία πέντε ετών». Τα τμήματα αυτά θα εποπτεύονται από το υπουργείο Παιδείας και το εκπαιδευτικό προσωπικό του κλάδου των Νηπιαγωγών που θα εργάζεται σ’ αυτά «ανήκει στο προσωπικό του παιδικού και βρεφονηπιακού σταθμού και διέπεται από τους όρους των οικείων συμβάσεων».
Η τροπολογία αυτή ανοίγει κυριολεκτικά τους ασκούς του Αιόλου.
♦ Γιατί αμφισβητεί τον εκπαιδευτικό ρόλο του Νηπιαγωγείου, το εκπαιδευτικό και επιστημονικό έργο του Νηπιαγωγού. Είναι χαρακτηριστικό ότι η εισηγητική έκθεση της Τροπολογίας επικαλείται τον Ν.2345/95 για τη δυνατότητα σωματείων, οργανισμών, ιδρυμάτων, νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, ενώσεων, προσώπων και γενικά φορέων που δεν υπάγονται στο δημόσιο τομέα να παρέχουν «οργανωμένες κοινωνικές υπηρεσίες που έχουν σχέση με την προστασία του παιδιού». Ταυτίζει δηλαδή το εκπαιδευτικό έργο με την προστασία και τη μέριμνα. (Ας αναρωτηθούν, λοιπόν, οι εκ της «αριστεράς» οπαδοί των «παιδικών κέντρων» ποιους εξυπηρετεί, τουλάχιστον στον καπιταλισμό, η θεωρία τους).
♦ Γιατί η υποχρέωση του κράτους να παρέχει δημόσια δωρεάν Προσχολική Εκπαίδευση για όλα τα παιδιά -τουλάχιστον για όλα όσα την επιλέξουν, αφού υπάρχει και η ιδιωτική Παιδεία ως παράλληλη διαδικασία- πραγματοποιείται μέσα από την αναγκαστική αποπομπή πολλών εξ αυτών στα ιδιωτικά Νηπιαγωγεία. Οι ελλείψεις στην υποδομή και το εκπαιδευτικό προσωπικό, ώστε να καλυφθούν όλες οι απαιτήσεις για φοίτηση στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο, είναι σίγουρο ότι θα εξωθούν πολλούς γονείς (τους πιο εύπορους) να αναζητήσουν εγγραφή των παιδιών τους στα ιδιωτικά Νηπιαγωγεία, αφού το χαρτί φοίτησης στο Νηπιαγωγείο θα αποτελεί προϋπόθεση εγγραφής στο Δημοτικό.
♦ Γιατί δίνει το δικαίωμα στους σχολάρχες να κρατήσουν τους πελάτες τους. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, τα Ιδιωτικά Σχολεία δεν μπορούσαν να έχουν περισσότερα από δύο τμήματα Νηπιαγωγείων, γι’ αυτό και βάφτιζαν την εκπαιδευτική αυτή βαθμίδα «Παιδικό Σταθμό», με όλες φυσικά τις επιπτώσεις στις εργασιακές σχέσεις του εκπαιδευτικού τους προσωπικού. Τώρα, όμως, οι σχολάρχες θα μπορέσουν να κρατήσουν τους μαθητές τους, αφού βάσει της Τροπολογίας, θα μπορούν να ιδρύουν τμήματα Νηπιαγωγείων και στους παιδικούς σταθμούς τους.
♦ Γιατί δίνει το δικαίωμα στους Δήμους να ιδρύουν και να λειτουργούν Τμήματα Νηπιαγωγείων (ουσιαστικά Νηπιαγωγεία) στους Παιδικούς Σταθμούς τους.
Η εισηγητική έκθεση της Τροπολογίας δεν κάνει ευθεία αναφορά στους νόμους 2218/94 και 2240/94 (αποκέντρωση), κατά τη γνώμη μας σκόπιμα, επειδή δε θέλει να ξυπνήσει μνήμες δυσάρεστες στους εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με συνέπεια να δυναμιτιστεί η προσπάθεια, επειδή δε θέλει να δείξει την κατεύθυνση του περάσματος του συνόλου των Νηπιαγωγείων στους Δήμους και στη συνέχεια του Δημοτικού Σχολείου και πάει λέγοντας, επειδή δε θέλει να κινητοποιηθεί εναντίον της το σύνολο των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας και επειδή θέλει να δημιουργήσει την απατηλή εντύπωση του προσωρινού μέτρου (γι’ αυτό και επικαλείται μόνο το Ν.2345/95 όπως είπαμε στην αρχή).
Θυμίζουμε ότι οι νόμοι της αποκέντρωσης ψηφίστηκαν από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, με υπουργό Παιδείας τον Γιωργάκη Παπανδρέου και μπήκαν στο ψυγείο -όσον αφορά στην εφαρμογή τους στην εκπαίδευση- έπειτα από ένα μαζικότατο μαχητικό κίνημα εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας με ατμομηχανή τους Νηπιαγωγούς. Προβλέπουν την εκχώρηση όλων των ως τότε αρμοδιοτήτων των Νομαρχιών στις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (ΝΑ), τη μετατροπή των δημοσίων υπαλλήλων -των εκπαιδευτικών συμπεριλαμβανομένων- σε νομαρχιακούς υπάλληλους, την παραχώρηση νέων αρμοδιοτήτων της κρατικής διοίκησης στις ΝΑ μ’ ένα απλό Προεδρικό Διάταγμα (π.χ. μεταφορά του κονδυλίου της μισθοδοσίας από τον κρατικό προϋπολογισμό στις ΝΑ, μεταφορά επίσης της δικαιοδοσίας για μεταθέσεις, μετατάξεις κ.λ.π. με καθορισμό των κριτηρίων κ.λ.π.), ενώ για το Νηπιαγωγείο -που είναι ο πιο αδύνατος κρίκος- υπάρχει ιδιαίτερη μνεία στο άρθρο 41 του Ν.2218. Με το άρθρο αυτό παραχωρείται η αρμοδιότητα ίδρυσης Νηπιαγωγείων στους Δήμους, μαζί με τις λαϊκές αγορές, τα ΚΑΠΗ, τα νεκροταφεία κ.λ.π.
Ιδιαιτέρως χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις των υπουργών εκείνης της κυβέρνησης (Παπανδρέου Παιδείας, Σκανδαλίδης Εσωτερικών) «για τη δυνατότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναλαμβάνει συνολικά τη λειτουργία των σχολείων με την ευρύτερη οικονομική έννοια του χώρου, δηλαδή τη δυνατότητα που έχει να πάρει κατευθείαν από τον κρατικό προϋπολογισμό τους πόρους τους κρατικούς με βάση το θεσμό της πίστωσης ανά μαθητή, τη λειτουργία ολόκληρων σχολείων», ενώ συνέχιζαν : «Δηλαδή να μη μείνουμε μόνο στη συντήρηση που υπάρχει μέχρι τώρα…αλλά να πάρει (η ΤΑ) τη συνολική λειτουργία των σχολείων, από τους μισθούς των καθηγητών μέχρι οτιδήποτε αφορά τη λειτουργία ενός σχολείου, νηπιαγωγείου, δημοτικού, γυμνασίου ή λυκείου».
Βεβαίως, τα αποτελέσματα της παραχώρησης των αρμοδιοτήτων της συντήρησης των σχολείων στους Δήμους και της λειτουργίας των Παιδικών Σταθμών όλοι τα γνωρίζουμε και τις συνέπειες στην τσέπη μας δεόντως τις αισθανόμαστε (καθυστερήσεις στη συντήρηση, ανεπαρκής συντήρηση, συμμετοχή των γονιών στη συντήρηση των σχολείων, ανταποδοτικά τέλη, τροφεία, εργασιακές σχέσεις-λάστιχο των εργαζομένων κ.λ.π.).
Για όλα τα παραπάνω, οι νόμοι της αποκέντρωσης αποτελούν το χαλί πάνω στο οποίο θα πατήσει στη συνέχεια η μεταφορά στους Δήμους του συνόλου των Νηπιαγωγείων και των Δημοτικών Σχολείων σε επόμενα βήματα. Η «προσωρινότητα» του μέτρου, για το έτος 2007-2008, για τα νηπιακά Τμήματα που λειτουργούν μέσα στους Παιδικούς Σταθμούς των Δήμων, είναι μόνο ο φερετζές για ν’ ακολουθήσει στη συνέχεια η καταστροφική πορεία της εκπαίδευσης.
Η ιδιωτικοποίηση του Νηπιαγωγείου, του Σχολείου γενικά μέσα από το δρόμο της αποκέντρωσης, θα είναι πια γεγονός, αφού στην πορεία μεταφοράς των αρμοδιοτήτων είναι σίγουρο ότι θα χαθεί και η χρηματοδότηση (με συνέπεια να μεταφερθεί αυτή ως μέρος στην αρχή στις τσέπες των γονιών και ευρύτερα των δημοτών), τα κεκτημένα στις εργασιακές σχέσεις των εκπαιδευτικών και η ενιαία μορφωτική αντιμετώπιση των παιδιών.
u Γιατί η ιδιωτικοποίηση και η κατακερματισμένη λειτουργία των Νηπιαγωγείων στο επίπεδο των διαφόρων Δήμων, θα σπρώξει ταχύτερα τις εταιρίες, τους ιδιώτες, τις επιχειρήσεις να μπουν στο σχολείο, παριστάνοντας τον «ευγενικό χορηγό».
u Γιατί, γίνεται αποδεκτή η ύπαρξη διαφόρων κατηγοριών Νηπιαγωγών που θα εργάζονται με διαφορετικούς μισθούς, ωράρια, δικαιώματα, ασφαλιστικές παροχές κ.λ.π.
Η κατάσταση αυτή, όταν παγιωθεί, είναι σίγουρο ότι θα οδηγήσει στην υπονόμευση των εργασιακών σχέσεων στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο και στην ολίσθησή τους φυσικά προς τα χειρότερα δεδομένα.
Για όλους αυτούς τους λόγους, η Τροπολογία του υπουργείου Παιδείας έχει σοβαρούς λόγους να αποσιωπά τους νόμους της αποκέντρωσης, όπως σοβαρό λόγο έχει να τους υποβαθμίζει και το Πασοκοκρατούμενο Προεδρείο του ΔΣ της ΔΟΕ, στην ανακοίνωση-καταγγελία που έβγαλε.
Αλλά απ’ ό,τι φαίνεται η ιστορία επαναλαμβάνεται. Και μπορεί η ΔΟΕ να κοιμόταν τον ύπνο του δικαίου («κουρασμένη» απ’ τους αγώνες και επαναπαυμένη στις προσωπικές δάφνες του Μπράτη), οι νηπιαγωγοί όμως ξύπνησαν, ζωσμένοι από τα φίδια. Πήραν Πρωτοβουλία να συναντηθούν και να φτιάξουν Συντονιστική Επιτροπή και να καλέσουν όλους τους Νηπιαγωγούς σε συνάντηση για το συντονισμό του αγώνα.
Οι συνδικαλιστές γραφειοκράτες βλέποντας τη βάση των εκπαιδευτικών (τους Νηπιαγωγούς συγκεκριμένα) να τους προσπερνά και στην ουσία να τους αμφισβητεί, άρχισαν τις επιπλήξεις και στη συνέχεια προσπάθησαν να τεθούν επικεφαλής του αγώνα. Την προηγούμενη Παρασκευή (23-3-07) έγινε συγκέντρωση έξω από το υπουργείο Παιδείας και επιδιώχθηκε συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του, παρουσία μελών της Συντονιστικής Επιτροπής. Η Μ. Γιαννάκου και οι υφυπουργοί απουσίαζαν και στη συνάντηση, από πλευράς υπουργείου παρέστη μόνο ο Αλεξανδρής, σύμβουλος του Ράμμα, ο οποίος δήλωσε παντελή άγνοια της Τροπολογίας.
Προφανώς θορυβημένος από την άμεση αντίδραση των Νηπιαγωγών και επειδή χρειάστηκε να βγάλει μόνος του τα κάστανα από τη φωτιά. Στη συνέχεια και ενώ η συνάντηση είχε τελειώσει άδοξα, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ράμμα, αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι υπάρχει Τροπολογία, η ημερομηνία κατάθεσης της οποίας δεν έχει προσδιοριστεί. Μετά την εξέλιξη αυτή, αναμένεται απόφαση του ΔΣ της ΔΟΕ για τις περαιτέρω δράσεις και κινητοποιήσεις.
(Το άρθρο αυτό γράφτηκε την Κυριακή το βράδυ).
Οι Νηπιαγωγοί και δάσκαλοι, όμως, που συγκεντρώθηκαν στο υπουργείο και στα γραφεία της Ομοσπονδίας απαίτησαν αυτές να είναι άμεσες και δυναμικές, να περιλαμβάνουν στην προμετωπίδα τους την κατάργηση των νόμων της αποκέντρωσης και κάλεσαν το ΔΣ της ΔΟΕ να κινητοποιήσει το σύνολο των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας για την αποτροπή κατάθεσης της Τροπολογίας και την άμεση εφαρμογή του νόμου για τον ένα -έστω- χρόνο υποχρεωτικής Προσχολικής Εκπαίδευσης, απαιτώντας απ’ την κυβέρνηση να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη στήριξη της Δημόσιας Δωρεάν Προσχολικής Εκπαίδευσης.
Γιούλα Γκεσούλη
