Σε funds οι ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Reuters δε φαντασιώθηκε την είδηση για πώληση σε funds ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Το δημοσίευμά του, άλλωστε, φωτογράφιζε ως πηγή πληροφόρησης τον υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νότη Μηταράκη και έδινε και συγκεκριμένες πληροφορίες. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι να πωληθεί ένα πρώτο πακέτο ύψους 12 δισ. από τις συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές των 35 δισ. ευρώ. «Είναι ένας τρόπος να λάβουμε άμεσα χρήματα προκαταβολικά και να βελτιώσουμε τη δυνατότητά μας να επικεντρωθούμε στη συλλογή των πιο πρόσφατων ληξιπρόθεσμων οφειλών», δήλωσε στο πρακτορείο ο μη κατονομαζόμενος κυβερνητικός αξιωματούχος (λέγε με Μηταράκη). «Η κυβέρνηση θέλει να έχει οργανώσει την όλη διαδικασία ως το τέλος του έτους και να προχωρήσει με προπαρασκευαστικές εργασίες στο πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, ώστε οι πωλήσεις να γίνουν στο δεύτερο τρίμηνο του 2020», κατέληγε το Reuters.
 
Επειδή ξέσπασε θόρυβος και παρενέβη με δήλωση η Αχτσιόγλου, καταγγέλλοντας «άγρια και επικίνδυνα παιχνίδια στις πλάτες των ασφαλισμένων από την κυβέρνηση  της ΝΔ», ο Βρούτσης έσπευσε να κάνει διάψευση μετά από μερικές ώρες, δηλώνοντας λακωνικά ότι «δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός για την πώληση 12 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών σε funds, όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα». Καταγγελία κατά του Reuters για κατασκευή είδησης δεν υπήρξε. Ούτε κάποια πρωθυπουργική  «ενόχληση» στον Μηταράκη. Το «άδειασμα» του τελευταίου από τον Βρούτση φάνηκε περισσότερο ως «αναγκαίο κακό», μολονότι είναι γνωστό ότι οι σχέσεις των δύο δεξιών στελεχών κάθε άλλο παρά αγαστές είναι.
 
Είναι προφανές ότι σχέδιο υπάρχει και ότι ο Μηταράκης, είτε με δική του πρωτοβουλία είτε σε συνεννόηση με τον Βρούτση, ενήργησε ως «λαγός» για να ψαρέψει αντιδράσεις. Η λακωνική δήλωση του Βρούτση ήταν η προσπάθεια να «μαζέψουν» την κατάσταση μετά τις αντιδράσεις. Αυτό δε σημαίνει ότι δε θα εφαρμόσουν το σχέδιό τους, όταν είναι έτοιμοι, όταν θα έχουν ολοκληρώσει τις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις με τα funds που ειδικεύονται σε τέτοιες «επικίνδυνες αποστολές».
 
Οδηγός τους είναι η διαχείριση των λεγόμενων «κόκκινων» δανείων από τις τράπεζες. Επιδίωξη αυτού που πουλάει χρέος είναι να πουλήσει -ει δυνατόν- μόνο χρέος που θεωρεί μη επιδεχόμενο είσπραξης. Αντίθετα, επιδίωξη εκείνου που αγοράζει χρέος είναι να πάρει χρέος που να μπορεί να το εισπράξει. Συνήθως τα βρίσκουν κάπου στη μέση. Δηλαδή, στη μεταβίβαση ενός πακέτου χρεών διάφορων διαβαθμίσεων ως προς την εισπραξιμότητα.
 
Τα χρέη πωλούνται σε εξευτελιστικό τίμημα. Ακόμα και στο 1% της ονομαστικής τους αξίας, όταν δεν υπάρχουν εξασφαλίσεις. Στη συνέχεια, το fund αναλαμβάνει να εισπράξει το χρέος, ασκώντας πιέσεις σε εκείνους που το οφείλουν, με την απειλή επιβολής των προβλεπόμενων από το νόμο αναγκαστικών μέτρων (κατασχέσεις, πλειστηριασμοί κτλ.). Διότι το fund δεν έχει καμιά δέσμευση κοινωνικού ή πολιτικού χαρακτήρα. Και βέβαια, το fund θα στραφεί πρώτα ενάντια στους πιο αδύναμους χρεοφειλέτες. Στην περίπτωση των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών, για παράδειγμα, θα στραφεί πρώτα ενάντια σε ελευθεροεπαγγελματίες και αυταπασχολούμενους, που δεν έχουν δυνατότητα να αμυνθούν, και όχι σε καπιταλιστές που δεν έχουν καταβάλει τις ασφαλιστικές εισφορές που έχουν παρακρατήσει από τους εργάτες τους.
 
Οι αντιδράσεις που υπήρξαν μετά το δημοσίευμα του Reuters   αφορούσαν αποκλειστικά τις πιέσεις που θα δεχτούν οι οφειλέτες ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών εισφορών, όταν οι οφειλές τους περάσουν από τα ασφαλιστικά ταμεία στα vulture funds (γύπες). Ομως, το μεγάλο πλήγμα θα το δεχτούν τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς θα πουλήσουν ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές σε τιμή πολλές φορές κάτω από την ονομαστική αξία τους. Αντίθετα, για καπιταλιστές μεγαλοφειλέτες το πέρασμα των οφειλών τους σε κάποιο fund μπορεί να είναι και ευκαιρία, καθώς θα έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν αυτά που χρωστούν -εν όλω ή εν μέρει- με τεράστιες εκπτώσεις. Για παράδειγμα, αν ένα fund αγοράσει από τον ΕΦΚΑ το χρέος μιας καπιταλιστικής επιχείρησης σε τιμή 30% της αξίας του, ακόμα και το 50% να εισπράξει, θα έχει βγάλει κέρδος 20%. Η καπιταλιστική επιχείρηση θα έχει κερδίσει περικοπή 50% των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών εισφορών της (όχι μόνο θα έχει μηδενίσει τις λεγόμενες εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές, που κι αυτές προέρχονται από τη δουλειά των εργατών, αλλά θα έχει τσεπώσει και ένα τμήμα από τις εργατικές ασφαλιστικές εισφορές, μειώνοντας έτσι -με έμμεσο τρόπο- το μεροκάματο). Και το ασφαλιστικό ταμείο θα έχει χάσει 70% των ασφαλιστικών εισφορών που θα έπρεπε να έχει εισπράξει. Ποιος θα την πληρώσει αυτή τη μείωση; Οι ασφαλισμένοι, φυσικά, με τη μείωση των συντάξεών τους, που θα έρθει αναπόφευκτα σε βάθος (όχι πολύ μακρινό) χρόνου.