Πρώτα στραγγαλίζουν τις κοινωνικές δαπάνες και μετά μοιράζουν φιλοδωρήματα

Το 2017 έκλεισε μ' ένα κρεσέντο διανομής φιλανθρωπικών βοηθημάτων. Σε βαθμό που πολλοί το είχαν σίγουρο ότι η χώρα πάει για εκλογές και ο Τσίπρας εφαρμόζει μια παραλλαγή του «Τσοβόλα δώσ' τα όλα». Οχι πως μπορούμε να αποκλείσουμε την ύπαρξη κάποιου εκλογικού σχεδιασμού (έστω και υπό μορφή τεστ σε πρώτη φάση), όμως αν προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε αυτό το ζήτημα, από τη μια θα καταλήξουμε σε σεναριολογία και από την άλλη θα χάσουμε την ουσία.
 
Η ουσία είναι πως τα φιλανθρωπικά βοηθήματα που μοίρασε στο τέλος του χρόνου η κυβέρνηση ήταν απόλυτα εντός των στόχων της δημοσιονομικής πολιτικής και τα ποσά που διατέθηκαν (πέρα από το περιβόητο «κοινωνικό μέρισμα») δεν προήλθαν από κάποια «υπεραπόδοση της οικονομίας», αλλά από το στραγγάλισμα των κοινωνικών δαπανών σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Μια ματιά στο δελτίο πραγματοποίησης του κρατικού προϋπολογισμού, που εκδίδει κάθε μήνα το υπουργείο Οικονομικών, είναι αρκετή για να μας αποκαλύψει και αυτή την κυβερνητική αθλιότητα.
 
Τα απολογιστικά στοιχεία του Νοέμβρη δείχνουν ότι το σύνολο των κοινωνικών δαπανών έφτασε σε ποσοστό υλοποίησης κοντά στο 42%, ενώ κανονικά (για το εντεκάμηνο μιλάμε) το ποσοστό υλοποίησης έπρεπε να ξεπερνά το 80%. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ακόμα και το περιβόητο Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης βρισκόταν σ' ένα ποσοστό υλοποίησης 74,4%, που άφηνε κάποια εκατομμύρια ευρώ για «μοίρασμα» της τελευταίας στιγμής. Υπήρχαν και προϋπολογισθείσες δαπάνες, όπως το περιβόητο ΑΚΑΓΕ (Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών) που βρίσκονταν σε επίπεδο πραγματοποίησης 0%, αφήνοντας ένα υπόλοιπο 505 εκατ. ευρώ.
 
Από το σύνολο των κοινωνικών δαπανών «περίσσευαν» τον Νοέμβρη γύρω στα 1.624 εκατ. ευρώ. Ετσι, υπήρχε κάθε περιθώριο να δοθεί το «κοινωνικό μέρισμα» (αμφιβάλλουμε αν έφτασε τελικά τα 727 εκατ. ευρώ) και να διανεμηθούν μερικά ακόμα στοχευμένα φιλανθρωπικά φιλοδωρήματα, με προφανή σκοπό να δείξει η κυβέρνηση ότι ασκεί κοινωνική πολιτική. Για να το πούμε απλά, καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου πετσόκοβαν τις κοινωνικές δαπάνες που οι ίδιοι (με τη σύμφωνη γνώμη της τρόικας) είχαν προϋπολογίσει να δώσουν και στο τέλος δαπάνησαν σε φιλανθρωπικά βοηθήματα ένα μέρος από τα κονδύλια που είχαν πετσοκόψει, με προφανείς προπαγανδιστικούς στόχους.
 
Αυτή είναι η «υπεραπόδοση» της οικονομίας, που διαφημίζουν. Τα έσοδα από τα διάφορα φορολογικά χαράτσια είχαν μικρή απόκλιση προς τα κάτω (περίπου 185 εκατ. ευρώ τον Νοέμβρη), επομένως δεν μπορούν να μιλούν για «υπεραπόδοση». Το colpo grosso το έκαναν με το πετσόκομμα των κοινωνικών δαπανών σε επίπεδα κάτω από τα προϋπολογισθέντα, ώστε να μπορούν να το παίζουν «λαρτζ» τον Δεκέμβρη. Τα πήραν από τη μία μας τσέπη και μας έβαλαν στην άλλη τσέπη μερικά από τα αρπαγμένα, απαιτώντας να τους ευχαριστήσουμε και να τους δοξάσουμε για την κοινωνική τους ευαισθησία!
 
Μάλλον είναι η τελευταία χρονιά που μπορούσαν να το κάνουν αυτό. Το  2018 (και τα επόμενα χρόνια μέχρι και το 2022) έχουν συμφωνήσει σε «πρωτογενές πλεόνασμα» ύψους 3,5% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από το στόχο του 2017 (ήταν 1,75% και η συμφωνημένη πρόβλεψη είναι ότι θα φτάσει το 2,8%). Ακόμα κι αν πιαστεί αυτός ο στόχος (με φορολογικό «στύψιμο» του ελληνικού λαού και με πετσόκομμα των κοινωνικών δαπανών), δύσκολα θα υπάρξει υπερκάλυψή του. Το πιο αισιόδοξο σενάριο που έχουν κάνει μιλά για υπέρβαση κατά 0,1% έως 0,3%. Αυτό σημαίνει «υπερπλεόνασμα» μεταξύ 180 και 500 εκατ. ευρώ, από το οποίο η κυβέρνηση θα μπορεί να μοιράσει ως «κοινωνικό μέρισμα» το 40% (αυτό προβλέπει το Μνημόνιο), ήτοι ένα ποσό μεταξύ 72 και 200 εκατ. ευρώ. Ποσό πολύ μικρό σε σχέση με το 2016 και το 2017, το οποίο μπορεί να υπάρξει -όπως είπαμε- αν όλα πάνε τέλεια.