Το ίδιο θέατρο για μια ακόμη φορά. Βουλευτές που απειλούν ότι δε θα ψηφίσουν το νέο πολυνομοσχέδιο-σκούπα και παζαρεύουν επιμέρους, ανούσιες τροποποιήσεις, για να τις σερβίρουν μετά σαν δείγμα σθεναρής αντίστασης στην εκλογική τους πελατεία. Ο Στουρνάρας ν’ ανεβάζει τη δραματική ένταση, δηλώνοντας πως αν δεν ψηφιστεί το πολυνομοσχέδιο δε θα δοθεί η δόση, οπότε θα πέσει η κυβέρνηση και θα πάμε σε εκλογές (αυτό που κανένας βουλευτής του κυβερνητικού συνασπισμού δε θέλει). Εργατοπατέρες με δεκαετίες ενσήμων στα ξεπουλήματα των εργατικών αγώνων να βγαίνουν στα κεραμίδια και να φωνάζουν «μολών λαβέ».
Το αποτέλεσμα το γνωρίζουμε πριν φτάσουμε στην ψηφοφορία. Οι δυο λόχοι της κυβερνητικής πλειοψηφίας, έστω και με επιμέρους διαφοροποιήσεις, θα ψηφίσουν υπέρ του πολυνομοσχέδιου. Οι εργατοπατέρες της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας θα κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να κρατήσουν τις εργατικές αντιδράσεις «στα νόμιμα πλαίσια». Δηλαδή, για να τις καταστήσουν αναποτελεσματικές. Ο μόνος άγνωστος παράγοντες είναι οι εργαζόμενοι που θίγονται, που πετιούνται στην ανεργία, και όσοι θα σταθούν στο πλευρό τους. Ως πού θα φτάσουν οι αντιστάσεις αυτή τη φορά; Αυτό είναι το μοναδικό ερώτημα που υπάρχει. Εκεί θα είμαστε, μέσα στο καμίνι του αγώνα, προσπαθώντας να κάνει αυτός ένα βήμα παραπέρα.
Σάρωμα
Ασφαλώς, κορυφαίο κεφάλαιο του νέου πολυνομοσχέδιου είναι οι μαζικές απολύσεις στο δημόσιο, οι οποίες καλύπτονται πίσω από τον αισχρό τίτλο «κινητικότητα». Πολλοί παριστάνουν σήμερα τους έκπληκτους ή τους εξοργισμένους, όμως οι αριθμοί είναι συμφωνημένοι από Σαμαρά, Βενιζέλο και Κουβέλη στον προηγούμενο γύρο διαπραγματεύσεων με την τρόικα και αποτυπωμένοι στο χαρτί: 25.000 σε διαθεσιμότητα μέχρι τον Ιούνη κι άλλοι τόσοι στα τέλη του χρόνου. Απ’ αυτούς, 4.000 απολυμένοι το 2013 και 11.000 το 2014. Συνολικά τη διετία 50.000 σε διαθεσιμότητα και 15.000 σε απόλυση.
Εχει σημασία ο χώρος ή ο κλάδος από τον οποίο θα βγουν αυτοί οι αριθμοί; Αν δεν ήταν οι καθηγητές της τεχνικής εκπαίδευσης, οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ που προηγήθηκαν, οι δημοτόμπατσοι, αλλά ήταν κάποιοι άλλοι, θα άλλαζε τίποτα; Πιστεύει κανείς ότι μπορεί να υπάρξει «αξιολόγηση», όταν ο στόχος που τίθεται είναι να φύγει τόσος κόσμος;
Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με την οποία έκλεισαν την ΕΡΤ γίνεται νόμος, αφού πλέον οι υπουργοί θα μπορούν με μια απόφαση να κλείνουν επιχειρήσεις και να πετάνε τους εργαζόμενους σε διαθεσμότητα και μετά από οχτώ μήνες στην ανεργία.
Ομως, το πολυνομοσχέδιο δεν μένει μόνο στον εφιάλτη των απολύσεων. Σαρώνει μια σειρά άλλα δικαιώματα. Θεσπίζει ότι ο κατώτατος μισθός θα καθορίζεται από την κυβέρνηση και όχι μέσα από συλλογικές διαπραγματεύσεις. Κι αυτό από το 2017, γιατί μέχρι τότε θα είναι παγωμένος στα σημερινά «κινέζικα» επίπεδα. Βέβαια, μέχρι το 2017 πολλά ακόμη θα συμβούν, οπότε δεν έχει νόημα να συζητάμε από σήμερα.
Περικόβονται και άλλο οι δαπάνες υγείας. Το κόστος, βέβαια, θα κληθούν να καταβάλουν από την τσέπη τους οι ασφαλισμένοι. Αλίμονο στους ηλικιωμένους και σε εκείνους που έχουν ευαίσθητη υγεία.
Τελειώνει η δικαστική προστασία για τους εργαζόμενους. Οχι μόνο για τους συμβασιούχους του δημοσίου, που θα δουν τις προσωρινές διαταγές που έχουν κερδίσει να εξαφανίζονται, καθώς ο δικαστικός μηχανισμός αποκλείεται να μπορέσει να ανταποκριθεί στις ασφυκτικές προθεσμίες που τίθενται (ο Ρουπακιώτης έχει ετοιμάσει τη σχετική ρύθμιση, για να μην ξεχνιόμαστε), αλλά και για κάθε εργαζόμενο του ιδιωτικού τομέα που απολύεται καταχρηστικά. Αυτός στερείται πλέον της δυνατότητας να γυρίσει στη δουλειά με ασφαλιστικά μέτρα. Θα πρέπει να περιμένει να γίνει η δίκη, δηλαδή μετά δύο-τρία χρόνια και με μια κοστοβόρα δικαστική διαδικασία, την οποία ελάχιστοι εργαζόμενοι μπορούν ν’ αντέξουν.
Το πολυνομοσχέδιο, όμως, δεν περιορίζεται μόνο σε μέτρα ενάντια στους εργαζόμενους. Οχυρώνει περισσότερο τα συμφέροντα των καπιταλιστών, με διατάξεις που εκτείνονται από τη χορήγηση ασυλίας στα μέλη του ΔΣ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (οι μνημονιακές κυβερνήσεις θα μείνουν στην ιστορία και ως οι κυβερνήσεις που έδωσαν προκαταβολικά ασυλία στα μέλη τους και στα εκτελεστικά όργανά τους) και φτάνουν μέχρι τις προκλητικές φορολογικές ρυθμίσεις, την ίδια ώρα που για τους εργαζόμενους υπάρχουν μόνο χαράτσια και αύξουσα φορολογική επιβάρυνση. Οπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του πολυνομοσχέδιου και τόνισε και μκε δελτίο Τύπου ο Στουρνάρας, το Σεπτέμβρη θα θεσπιστούν νέες προκλητικές φοροαπαλλαγές για το κεφάλαιο.
Πιο ταξικό το φορολογικό σύστημα
Στις αρχές του χρόνου η τρικομματική κυβέρνηση μας είχε ζαλίσει με την προπαγάνδα, ότι ο φορολογικός νόμος 4110/2013 έχει προσωρινό χαρακτήρα. Επιβλήθηκε από την τρόϊκα, έλεγαν, για να γίνει αφαίμαξη μερικών δισ. ευρώ από τον σκληρά δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό, αλλά θα ψηφιστεί νέος φορολογικός νόμος που θα είναι πιο δίκαιος και αναπτυξιακός. Ο νέος Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, που αποτελεί το μεγαλύτερο τμήμα του πολυνομοσχέδιου, όμως, από την μια ενσωματώνει ατόφιο το φορομπηχτικό νόμο 4110 (σε ό,τι αφορά τους εργαζόμενους) και από την άλλη καταργεί διατάξει, που δημιουργούσαν κάποια μικροπροβλήματα στο ντόπιο και ξένο κεφάλαιο. Επιπλέον, καλύπτει τη χασούρα που είχαν με το κούρεμα των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου οι εταιρίες. Σημειώνουμε, ότι ακόμη δεν προλάβαμε να εντοπίσουμε όλα τα παράθυρα και τις πόρτες που ανοίγει στο κεφάλαιο η δικομματική κυβέρνηση τόσο με το πρώτο μέρος, που περιλαμβάνει μόνο τον ΚΦΕ, όσο και με το υπόλοιπο πολυνομοσχέδιο.
Η δικομματική κυβέρνηση ξέχασε τι ψευδώς υποσχόταν το Γενάρη του 2013 επ’ ευκαιρία του φορομπηχτικού νόμου 4110 και στην εισηγητική έκθεση του πολυνομοσχέδιου διαφημίζει τη νέα φορομπηχτική πραμάτεια της ως ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα: «Οι διατάξεις του νέου Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό… με στόχο τη δημιουργία ενός δίκαιου, με βάση τις συνταγματικές επιταγές της φορολογικής δικαιοσύνης και ίσης μεταχείρισης, και αποτελεσματικού φορολογικού συστήματος… Η μεταρρύθμιση αυτή είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, καθώς οι ουσιαστικές μεταβολές με δημοσιονομικό αποτέλεσμα περιελήφθησαν στις διατάξεις του νόμου 4110/2013».
Ομολογούν κυνικά, ότι στο νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος έχει ενσωματωθεί ο φορομπηχτικός νόμος 4110/2013. Αρα ήταν ψευδείς οι ισχυρισμοί τους, ότι οι διατάξεις αυτού του νόμου έχουν προσωρινό χαρακτήρα και οι υποσχέσεις ότι το επόμενο διάστημα θα έφερναν προς συζήτηση και ψήφιση ένα δίκαιο φορολογικό νόμο. Από τη στιγμή που παραμένει σε ισχύ, σχεδόν στο σύνολό του, ο νόμος 4110, είναι ψευδής ο κυβερνητικός ισχυρισμός για δημιουργία ενός νέου, δίκαιου φορολογικού συστήματος. Εχουμε δείξει σε παλαιότερες αναλύσεις μας ότι αυτός ο νόμος είναι φορομπηχτικός για το λαό και γαλαντόμος για το κεφάλαιο και δεν επανερχόμαστε. Και βέβαια, είναι ψευδής ο ισχυρισμός ότι ο νέος ΚΦΕ είναι δημοσιονομικά ουδέτερος.
Αρχίζουμε από το τελευταίο. Με το νόμο 4110 αυξανόταν η φορολογία στην υπεραξία που αποκτούσαν οι μετοχές (εισηγμένες στο χρηματιστήριο και μη εισηγμένες). Συγκεκριμένα, προβλεπόταν ότι από την 1η Ιούλη του 2013 τα κέρδη από την πώληση μετοχών φορολογούνται με συντελεστή 20%, έναντι 10% που ίσχυε. Ερχονται τώρα και καταργούν εν ψυχρώ αυτή τη διάταξη, επαναφέροντας το 10%. Ετσι, η διάταξη αυτή δεν εφαρμόστηκε ποτέ και μόνο προπαγανδιστικά χρησιμοποιήθηκε, για να παραμυθιάσουν τον ελληνικό λαό ότι δήθεν αυξάνουν και τη φορολογία του κεφαλαίου.
Ο νόμος 4110 πρόβλεπε, επίσης, ότι φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 20% «η υπεραξία που προπύπτει από τη μεταβίβαση μετοχών ημεδαπών ανωνύμων εταιρειών μη εισηγμένωνστο Χρηματιστήριο Αθηνών». Με την παράγραφο 7γ του άρθρου 74 του πολυνομοσχεδίου καταργείται και αυτή η διάταξη και έτσι επανέρχεται σε ισχύ η προγενέστερη διάταξη που προέβλεπε φόρο 5% στην υπεραξία αυτών των μετοχών! Αρχικά, η εφαρμογή της διάταξης για αύξηση του φόρου από το 5% στο 20% προβλεπόταν να εφαρμοστεί αμέσως. Στη συνέχεια (με άλλο νόμο) μετέφεραν το χρόνο έναρξης στην 1η Ιούλη του 2013. Τώρα επανέρχονται στο 5%, αποδεικνύοντας έτσι ότι είναι αδίστακτοι όταν πρόκειται να υπερασπιστούν την προκλητική φοροασυλία του κεφαλαίου.
Οι συγκεκριμένες διατάξεις για τη φορολόγηση της υπεραξίας των μετοχών δεν περιλαμβάνονται στο πρώτο τμήμα του πολυνομοσχεδίου με τίτλο «Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος», αλλά στο δεύτερο τμήμα με τίτλο «Λοιπές Διατάξεις Αρμοδιότητας του Υπουργείου Οικονομικών». Η μόνη εξήγηση που μπορούμε να δώσουμε είναι ότι η τριανδρία Σαμαράς-Βενιζέλος-Στουρνάρας ακολουθεί την κουτοπόνηρη τακτική να μη φορτώνει φαινομενικά τον ΚΦΕ με ρυθμίσεις που θα δημιουργήσουν δημοσιονομικά προβλήματα στο δεύτερο εξάμηνο του 2013. Γι’ αυτό και στην εισηγητική έκθεση ισχυρίζονται ότι ο νέος ΚΦΕ είναι δημοσιονομικά ουδέτερος.
Την ίδια στιγμή, όμως, έχουν αυξήσει με το φορομπηχτικό νόμο 4110/ 2013 τη φορολογία στους τόκους καταθέσεων από 10% σε 15%, γεγονός που πλήττει διπλά τους μικροκαταθέτες, δεδομένου ότι χρόνια τώρα τα επιτόκια καταθέσεων είναι χαμηλά. Αυτή την αύξηση της φορολόγησης των τόκων καταθέσεων τη διατηρούν και στο νέο ΚΦΕ.
Είναι ευρέως γνωστό το μεγάλο πλήγμα που υπέστησαν τα ασφαλιστικά ταμεία, τα νοσοκομεία και τα ΑΕΙ, καθώς και οι μικροκαταθέτες ομολόγων του δημοσίου με το κούρεμα του PSI. Κατά τη δική μας εκτίμηση, μόνο τα ασφαλιστικά ταμεία έχασαν από το κούρεμα τουλάχιστον 14 δισ. ευρώ. Είναι επίσης γνωστό, ότι οι τράπεζες έχουν πάρει εγγυήσεις του δημοσίου (για να δανειστούν χαμηλότοκα από την ΕΚΤ) που ξεπερνούν τα 200 δισ. ευρώ, ενώ έχουν πάρει και 50 δισ. ευρώ για να κάνουν την περιβόητη ανακεφαλαιοποίηση.
Τόσο οι μικροκαταθέτες ομολόγων του δημοσίου όσο και τα ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία και πανεπιστήμια ζήτησαν και επιμένουν να ζητούν την κάλυψη της μεγάλης απώλειας των αποθεματικών λόγω κουρέματος. Η κυβέρνηση εξακολουθεί να δηλώνει, ότι η τρόϊκα δεν το επιτρέπει, διότι δεν το επιτρέπει η κατάσταση των δημοσιονομικών της γενικής κυβέρνησης. Αυτά μέχρι την Τρίτη που κατέθεσε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο. Γιατί στο πολυνομοσχέδιο εισήγαγε διάταξη με την οποία καλύπτει σε βάρος των φορολογικών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού τη χασούρα των εταιριών που είχαν αγοράσει κρατικά ομόλογα τα οποία στη συνέχεια κουρέφτηκαν. Παραθέτουμε τη σχετική διάταξη:
«Αρθρο 27 παρ. 2:
Η χρεωστική διαφορά που προκύπτει σε βάρος των νομικών προσώπων από την ανταλλαγή ομολόγων του Ελληνικού δημοσίου ή εταιρικών ομολόγων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, κατ’ εφαρμογή προγράμματος συμμετοχής στην αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα σε τριάντα (30) ισόποσες δόσεις».
Η διάταξη, όπως βλέπετε, είναι διαχρονική. Δεν αφορά μόνο το κούρεμα που έγινε, αλλά θα εφαρμοστεί και στα νέα κουρέματα του δημόσιου χρέους που θα γίνουν. Πρόκειται για διάταξη-πρόκληση, που θα προκαλέσει νέες δημοσιονομικές απώλειες μέσα στο 2013, τις οποίες φυσικά θα κληθεί να καλύψει ο ελληνικός λαός με διάφορα μέτρα χαρατσώματος ή μείωσης των κοινωνικών δαπανών.
Οπως βλέπουμε, λοιπόν, κάθε άλλο παρά φορολογικά ουδέτερος (και κυρίως κοινωνικά ουδέτερος) είναι ο νέος Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος. Επικυρώνει ολόκληρη τη φορομπηχτική πολιτική σε βάρος των εργαζόμενων μισθωτών και των μικροαστικών στρωμάτων (που ήδη πλήττονται από την κρίση), υιοθετώντας όλες τις ρυθμίσεις του φοροχτικού νόμου 4110/2013, που τάχα θα ήταν προσωρινές, ενώ ταυτόχρονα προχωρά σε προκλητικές φορολογικές ρυθμίσεις υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου, καταργώντας ακόμα και κάποιες ψιλοδιατάξεις με τις οποίες θα πλήρωναν καμιά δεκάρα παραπάνω.
Υπάρχουν και άλλες διατάξεις του νέου ΚΦΕ που χρήζουν σχολιασμού, γι’ αυτό και θα επανέλθουμε στα επόμενα φύλλα της «Κ». Δεν μπορούμε, όμως, ν’ αφήσουμε ασχολίαστη την υπόσχεση της κυβέρνησης ότι το Σεπτέμβρη θα επανέλθει με νέες προκλητικές ρυθμίσεις υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου. Οπως ήδη αναφέραμε, αυτό δηλώνεται στην αιτιολογική έκθεση του πολυνομοσχεδίου, όμως ο Στουρνάρας, για να στείλει «αναπτυξιακό» μήνυμα, εξέδωσε και ένα προκλητικό δελτίο Τύπου, στο οποίο επαναλαμβάνει τις σχετικές αναφορές της αιτιολογικής έκθεσης: «Στη συνέχεια, θα συμπληρωθούν –μέχρι τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους– με το μέρος που θα αφορά τη χορήγηση πρότυπων φορολογικών κινήτρων, όπως οι φορολογικές πριμοδοτήσεις για επενδύσεις, εκπτώσεις φόρου για επενδύσεις και επιτάχυνση των διενεργούμενων αποσβέσεων… Θα δημιουργηθεί έτσι ένα ενιαίο και διαφανές πλαίσιο για όλους τους επενδυτές, Έλληνες και ξένους, οι οποίοι θα γνωρίζουν επακριβώς υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούν να έχουν κίνητρα για φορολογικές εκπτώσεις. Στο πλαίσιο αυτό θα υπάρξει ρύθμιση για τη δυνατότητα παραμονής στη χώρα ξένων επενδυτών οι οποίοι, εφόσον καλύπτουν τις αναγκαίες προϋποθέσεις, θα τύχουν ειδικών απαλλαγών και φορολογικών κινήτρων». Από τις διατυπώσεις μπορούμε να καταλάβουμε τι έχει να γίνει.
