Η «σιδηρά κυρία» του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, έμπειρη πολιτικός, μίλησε με γαλατική αβρότητα και ελληνική σιβυλλικότητα για μια πλευρά της πρόσφατης συμφωνίας κορυφής της Ευρωζώνης για τη διαχείριση του ελληνικού χρέους. Η αβεβαιότητα των αγορών απέναντι στο νέο πρόγραμμα διάσωσης, είπε, αντανακλά την πολυπλοκότητα της συμφωνίας. Πρέπει να γίνει πολλή δουλειά ακόμη για το πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας. Προηγουμένως, η Αγκελα Μέρκελ είχε μιλήσει για το ίδιο θέμα με τευτονική ψυχρότητα, περιγράφοντας μια διαδικασία ανοιχτή, η οποία θα υλοποιηθεί σε πολλά μελλοντικά βήματα, για τα οποία η Γερμανία δεν βιάζεται καθόλου.
Ηρθε, όμως, ένας εκπρόσωπος των «αγορών», δηλαδή του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου, η JP Morgan, να αμφισβητήσει ευθέως ένα βασικό σκέλος του νέου προγράμματος «διάσωσης», αυτό που αφορά τη συμμετοχή των ιδιωτών, το περιβόητο PSI, στο οποίο αναφέρονται συνεχώς Βενιζέλος και Παπανδρέου. Το αμερικάνικο τραπεζικό μονοπώλιο εκτιμά πως είναι δύσκολο να επιτευχθεί η συμμετοχή σε ποσοστό 90% των ιδιωτών επενδυτών κατόχων ελληνικών ομολόγων, γιατί το μεγάλο μέρος των ομολογιούχων θα δελεαστεί να πουλήσει ομόλογα στην αγορά, λόγω της πρόσφατης ενίσχυσης των τιμών τους. Σε νεότερη ανακοίνωσή της η JP Morgan ανέφερε ότι οι 27 πιστωτικοί οίκοι που δήλωσαν μέχρι τη Δευτέρα εθελοντική συμμετοχή στο πρόγραμμα κατέχουν όλοι μαζί μόλις 64 δισ. ευρώ ελληνικά κρατικά ομόλογα λήξης μέχρι το 2019, ποσό εξαιρετικά μικρό που προεξοφλεί ότι θα απαιτηθεί πρόσθετη χρηματοδότηση του ελληνικού κράτους τα επόμενα χρόνια ή μια νέα αναδιάρθρωση του χρέους.
Η Moody’s, ένας από τους τρεις αξιολογικούς οίκους, οι αξιολογήσεις των οποίων, σύμφωνα με τον Βενιζέλο, δεν έχουν πια καμιά σημασία, απάντησε έμπρακτα, με μια ξεγυρισμένη υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του ελληνικού κράτους κατά τρία σκαλιά. Πλέον, στην κλίμακα της Moody’s, τα ελληνικά ομόλογα είναι ένα σκαλί πριν την «επιλεκτική χρεοκοπία», στην οποία θα πέσουν όταν αρχίσει να υλοποιείται η συμφωνία με τους ιδιώτες πιστωτές. «Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μεσοπρόθεσμες προκλήσεις σε ό,τι αφορά τη φερεγγυότητά της και σημαντικό ρίσκο στην εφαρμογή του προγράμματος», ανακοίνωσε η Moody’s, σκορπίζοντας στους πέντε ανέμους το κλίμα ευφορίας που προσπάθησε να στήσει η κυβέρνηση Παπανδρέου.
Τρεις μέρες πριν τη Moody’s, o oίκος Fitch είχε ανακοινώσει ότι εκτιμά ως restricted default (περιορισμένη χρεοκοπία) τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν για την Ελλάδα οι ηγέτες της ευρωζώνης.
Η πιο δυνατή βολή ήρθε από τη μεριά ενός άλλου τραπεζικού μονοπώλιου, της Morgan Stanley, η οποία αποφάνθηκε ότι το δεύτερο πακέτο «διάσωσης» αγοράζει μεν χρόνο για την Ελλάδα, αλλά δεν βελτιώνει πραγματικά τη φερεγγυότητα της χώρας. Οι αναλυτές του μονοπώλιου κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το χρέος παραμένει μη διατηρήσιμο σε προβολή επταετίας, διότι η αποφυγή «κουρέματος» των ομολόγων απαιτεί ένα συνδυασμό ομαλής εφαρμογής των προγραμμάτων λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεων με πολύ υψηλή ανάπτυξη, κάτι που δεν φαίνεται καθόλου πιθανό. Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η πιθανότητα νέας «αναδιάρθρωσης» του ελληνικού χρέους, με «κούρεμα» ομολόγων, αυξάνεται μετά το 2013. Σ’ αυτή την περίπτωση το «κούρεμα» θα φτάσει το 50% και μόνο τότε το ελληνικό χρέος θα πέσει στο 90% του ΑΕΠ, επίπεδο που θεωρείται διαχειρίσιμο.
Την ίδια πρόβλεψη έκανε και η Standard & Poor’s. Με δηλώσεις του στο δίκτυο CNBC ο επικεφαλής του τμήματος κρατικών αξιολογήσεων της S&Ρ, Ντέιβιντ Μπίαρς υποστήριξε πως «η αξιολόγηση φέρει αρνητική προοπτική και είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι θα οδεύσει χαμηλότερα, καθώς, φυσικά, μια πραγματική αναδιάρθρωση χρέους βρίσκεται τώρα στο τραπέζι». Πρόσθεσε πως «έχουμε επίσης εκφράσει την εκτίμηση, και κατά το παρελθόν, ότι πιστεύουμε πως μια βραχυπρόθεσμη υποβάθμιση δεν είναι το τέλος αυτής της ιστορίας. Μπορεί να υπάρξει και μια νέα και μεγαλύτερη αναδιάρθρωση αργότερα». Οταν του ζητήθηκε να μιλήσει για τον χρόνο αυτής της πιθανής νέας αναδιάρθρωσης, είπε ότι «αυτό, μερικώς, εναπόκειται στην ελληνική πολιτική. Δεν θα μας εξέπληττε όμως εάν μια δεύτερη αναδιάρθρωση εξεταζόταν τα επόμενα ένα-δύο χρόνια».
Στην Αθήνα, μετά τους κατευθυνόμενους πανηγυρισμούς του πρώτου διήμερου, έπεσε μούγκα. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο Παπανδρέου ανέβαλε τις προγραμματισμένες συναντήσεις με τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς, τις οποίες ο ίδιος είχε ζητήσει. Ανέβαλε, επίσης, την ενημέρωση της Βουλής. Επίσημα ειπώθηκε ότι οι συναντήσεις με τους πολιτικούς αρχηγούς αναβλήθηκαν γιατί «δεν είχαν προετοιμαστεί σωστά», τα φιλοκυβερνητικά «Νέα», όμως, έγραψαν ότι οι συναντήσεις αναβλήθηκαν γιατί το θέμα είναι ακόμα ανοιχτό στις Βρυξέλλες, όπου συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων. Ακόμα και το IIF, το λόμπι 400 τραπεζών απ’ όλο τον κόσμο, που διευθύνει ο Τσαρλς Νταλάρα, βάζει και βγάζει από τη σχετική λίστα τράπεζες που δέχονται να πάρουν μέρος στην «αναδιάρθρωση» που αποφάσισε η ευρωζώνη. Ετσι, κανείς δεν ξέρει ακόμη ποιο είναι, τελικά, το οικονομικό περιεχόμενο της συμφωνίας της 21ης Ιούλη. Είναι πολλά τα δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι το ποσό του νέου δανείου από την ευρωζώνη και το ΔΝΤ δεν ξεπερνά τα 36 δισ. ευρώ και ότι τα υπόλοιπα είναι ό,τι απομένει από το πρώτο δάνειο από την τρόικα, συν τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις, συν ό,τι βγει από την επαναγορά ομολόγων από τον ιδιωτικό τομέα, που ακόμη είναι υπό διαπραγμάτευση.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το ελληνικό κράτος βρίσκεται ήδη υπό ελεγχόμενη χρεοκοπία και ότι ο ελληνικός λαός θα είναι αλυσοδεμένος για τα επόμενα σαράντα χρόνια.
