Ο Γενικός Εισαγγελέας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης γνωμοδότησε ότι η ιταλο-αλβανική συμφωνία για τη μεταφορά και κράτηση μεταναστών σε κέντρα εκτός ιταλικού εδάφους μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο, εφόσον διασφαλίζονται ορισμένες τυπικές εγγυήσεις δικαιωμάτων!
Η Τζιόρτζια Μελόνι πανηγύρισε μιλώντας στα Μέσα για δικαίωση της πολιτικής της, ενώ ο Εντι Ράμα, από το Φόρουμ των Δελφών, δήλωσε ότι η Αλβανία ανταποκρίνεται θετικά στα σχετικά αιτήματα συνεργασίας. Με απλά λόγια: «όμορφος κόσμος ηθικός αγγελικά πλασμένος». Η Ευρωλάνδη δοκιμάζει πλέον ανοιχτά το μοντέλο της εξαγωγής του ασύλου και της κράτησης εκτός των συνόρων της.
Ισως αυτή να είναι η πιο ειλικρινής στιγμή της σύγχρονης Ευρωένωσης. Γιατί πίσω από τις λέξεις “διαχείριση”, “πρωτόκολλο συνεργασίας” και “νόμιμες διαδικασίες”, κρύβεται κάτι πολύ πιο ωμό: η θεσμοποίηση μιας πολιτικής στο πλαίσιο της οποίας άνθρωποι συλλαμβάνονται στη Μεσόγειο και μεταφέρονται σε offshore στρατόπεδα-φυλακές, ώστε να μην πατούν ποτέ πραγματικά σε ευρωπαϊκό έδαφος. Να μην αποκτούν ορατότητα. Να μην αποκτούν φωνή. Να μην αποκτούν δικαιώματα που να ενοχλούν πολιτικά.
Η Ε.Ε δεν προσπαθεί πλέον να κρύψει τι γίνεται. Απλώς αλλάζει λεξιλόγιο. Οι φυλακές βαφτίζονται “hubs”. Η αποτροπή βαφτίζεται “προστασία συνόρων”.
Η μαζική κράτηση ανθρώπων που δεν έχουν διαπράξει κανένα έγκλημα βαφτίζεται “διαχείριση ροών”. Και η εξορία προσφύγων εκτός ευρωπαϊκής επικράτειας παρουσιάζεται περίπου ως διοικητική καινοτομία.
Αυτό που χτίζεται δεν είναι μεταναστευτική πολιτική. Είναι αρχιτεκτονική εξαίρεσης. Μια Ευρωένωση που διατηρεί στο εσωτερικό της τη βιτρίνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ μεταφέρει τη βία στα εξωτερικά της εργαστήρια: Λιβύη, Τουρκία, Τυνησία, τώρα Αλβανία. Χώρες που μετατρέπονται σε υπεργολάβους συνοριακής βίας για λογαριασμό της “πολιτισμένης” Ευρώπης.
Το πιο ανατριχιαστικό όμως δεν είναι η φασίστρια Μελόνι. Η ακροδεξιά πάντα έλεγε αυτά που λέει σήμερα. Το ανατριχιαστικό είναι ότι οι Ευρωενωσίτες προσαρμόστηκαν στη Μελόνι. Οτι η ακροδεξιά ατζέντα δεν αντιμετωπίστηκε ως κίνδυνος αλλά ως χρήσιμο εγχειρίδιο διακυβέρνησης. Οτι η λογική “να μην μας έρχονται” έγινε η μοναδική υπερεθνική συναίνεση της ΕΕ.
Και κάπως έτσι, το δικαίωμα στο άσυλο μετατρέπεται σταδιακά από θεμελιώδες δικαίωμα σε διοικητικό εμπόδιο που πρέπει να παρακαμφθεί όσο πιο μακριά γίνεται από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια, τις κοινωνίες και τις κάμερες. Γιατί αυτό είναι το πραγματικό σχέδιο: όχι απλώς να εμποδίζονται οι αφίξεις, αλλά να εξαφανίζεται η ίδια η εικόνα του πρόσφυγα από τον δημόσιο χώρο της Ευρώπης. Να μην υπάρχουν βάρκες στα δελτία ειδήσεων. Να μην υπάρχουν στρατόπεδα προσφύγων κοντά σε τουριστικές ακτές. Να μην υπάρχουν πρόσωπα που θυμίζουν ότι πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι που φεύγουν από πολέμους, βασανιστήρια, πείνα και καταστροφή.
Η Μεσόγειος στο μεταξύ συνεχίζει να γεμίζει πτώματα. 1000 άνθρωποι νεκροί μόνο τους 3 πρώτους μήνες του 2026! Και κάθε φορά οι ευρωενωσίτικες κυβερνήσεις μιλούν για “κακοκαιρία”, λες και τα ναυάγια είναι φυσικό φαινόμενο και όχι πολιτική συνέπεια.
Οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν επειδή φυσάει. Πεθαίνουν επειδή οι ασφαλείς και νόμιμες οδοί κλείνουν συστηματικά. Δολοφονούνται επειδή η αποτροπή έχει μετατραπεί σε κεντρικό δόγμα της ΕΕ. Δολοφονούνται γιατί η βία στα σύνορα θεωρείται πλέον αποδεκτό κόστος πολιτικής σταθερότητας.
Και τώρα, με τη νομική «ανάσα» στο σχέδιο Ιταλίας–Αλβανίας, ανοίγει ο δρόμος για ακόμη πιο επιθετικά μοντέλα εξωτερίκευσης. Σήμερα η Αλβανία. Ποια χώρα θα ακολουθήσει αύριο; Πόσο πιο μακριά πρέπει να μεταφερθούν οι άνθρωποι ώστε η Ευρώπη-Φρούριο να μη νιώθει καμία ευθύνη γι’ αυτούς;
Λίγο ενδιαφέρει τελικά αν όλα αυτά είναι “συμβατά” με κάποιες ερμηνείες του ευρωπαϊκού δικαίου. Το πραγματικό ζήτημα είναι πόσο εύκολα μια ήπειρος που αυτοπαρουσιάζεται ως κοιτίδα ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνηθίζει να χτίζει στρατόπεδα εκτός επικράτειας για τους ανεπιθύμητους, και να το αποκαλεί πρόοδο.
