Ενας χρόνος ΝΔ. Τα αποτελέσματα, τα συμπεράσματα, οι κατευθύνσεις αναφέρονται αναλυτικά σε διπλανές στήλες. Η δική μας ματιά έχει την φιλοδοξία να δει στη διάρκεια αυτού του ένα χρόνου το αυτοονομαζόμενο συνδικαλιστικό κίνημα. ‘Η σκέτα το συνδικαλιστικό κίνημα, αν νομίζετε ότι πρέπει να μένουμε στον τύπο των ονομάτων με όλα τα επίθετα και τα ουσιαστικά που τα απαρτίζουν και εκείνα που τα υποκείμενα προσθέτουν για τον εαυτό τους: σύγχρονο, ανανεωτικό, σοβαρό, ανεξάρτητο, ταξικό κ.ο.κ.
Δεν χρειάζεται να έχουμε ούτε στο ελάχιστο τη χειρουργική ματιά του σκηνοθέτη του «Dogville» για να διεισδύσουμε στα εσωτερικά και απόκρυφα, στην ουσία και όχι στον τύπο των ιδιοκτητών των διάφορων μαγαζιών που απαρτίζουν την συνδικαλιστική αγορά. Αγορά!!! Θα μπορούσε το συνδικαλιστικό κίνημα να παρομοιάζεται με αγορά; Γενικά και αόριστα, αν μέναμε στην ρεκλάμα που τοποθετεί ο καθένας στο στήθος του, δεν θα μπορούσε. Θα λέγαμε συνδικαλιστικό κίνημα, θα λέγαμε συνδικάτα και θα τρέχανε τα σάλια από το στόμα μας. Οπως ο παλιός αγωνιστής που παρόρτυνε με σθένος τους εκατοντάδες παρευρισκόμενους στο Αντιτρομοκρατικό Φεστιβάλ να πάνε να δουλέψουν στα συνδικάτα. Θα ξορκίζαμε τη λέξη αγορά. Γιατί όμως; Ολες οι δυνάμεις που συμμετέχουν στο συνδικαλιστικό κίνημα ή θεωρούν την αγορά συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας (του καπιταλισμού δηλαδή) ή θεωρούν την αγορά στοιχείο της δημοκρατίας των πολιτών, της λαϊκής δημοκρατίας, δηλαδή του σοσιαλισμού. Το ότι στην αγορά το κύριο εμπόρευμα που καθορίζει όλα τα άλλα είναι η εργατική δύναμη είναι απλώς μια λεπτομέρεια.
Οπως λεπτομέρειες ή αδυναμίες ή λάθη με δευτερεύουσα σημασία χαρακτηρίζονται όλα όσα αντικρίζει κανείς κοιτώντας το συνδικαλιστικό κίνημα αυτό το χρόνο. Αραχνιασμένες αίθουσες, αναπαυτικές καρέκλες, μια αίσθηση μούχλας και σαπίλας στην ατμόσφαιρα. Στη μέση του τοπίου, όπως ο Παρθενώνας πάνω στην ακρόπολη της αττικής γης, η κάλπη.
Ολοι οι δρόμοι, όλες οι συμφωνίες, όλες οι δολοπλοκίες, όλες οι σπονδές οδηγούν προς αυτή. Αυτή ως μόνιμη κολυμβήθρα του Σιλωάμ αναβαθμίζει, ανακαινίζει, ανανεώνει το συνδικαλιστικό κίνημα. Γιατί την ψηφοφορία τη βαφτίζει συμμετοχή, την εκλογική καμπάνια αγώνα, τις επισκέψεις στα γραφεία των αρμοδίων, των συναρμοδίων και των αναρμοδίων τρέξιμο για την υπόθεση των εργαζομένων. Τη συμμετοχή στις συνεδριάσεις των… ΔΣ (που πολλές φορές είναι απλά υποχρεωτική, λόγω επαγγέλματος) τη μεταμορφώνει σε αγώνα για την υπόθεση των εργαζομένων. Αγώνα που ξεκινάει από το καπιταλιστικό κράτος δικαίου και φτάνει ως τον βαθύ κομμουνισμό.
Αλλά, δεν μπορούμε να πούμε, οι εσωτερικοί τοίχοι των μαγαζιών της αγοράς είναι γεμάτοι με μεγάλες μορφές, με μεγάλες στιγμές της ιστορίας του κινήματος. Σικάγο, κόκκινη πλατεία, Θεσσαλονίκη του ‘68, σκοπευτήριο της Καισαριανής, πολλά, πολλά, πάρα πολλά. Τί να σκέφτονται άραγε όλοι αυτοί κοιτώντας το χάλι του τοπίου; Μάλλον ό,τι και ο Ιωάννης όταν έγραφε την Αποκάλυψη.
Υπάρχει αντίλογος, βεβαίως. Πώς θα γινόταν αλλιώς; Λέει ότι έγιναν κάποιοι αγώνες -όχι αυτοί που θέλαμε (προσέξτε το… όχι αυτοί που θέλαμε, είναι φάρμακο για πάσα νόσο, όπως η ασπιρίνη)- αλλά έγιναν. Κάτι εικοσιτετράωρες -να, τώρα, αμέσως μετά τις αποκριές έχει αγωνιστικό τριήμερο, σαν συνέχεια του καρναβαλιού- κάτι συλλαλητήρια, κάτι τέλος πάντων. Οπως και πέρυσι και πρόπερσι και αντιπρόπερσι και παραπρόπερσι. Οπως όλα αυτά τα χρόνια, που η γραφειοκρατία έχει εντελώς αποστεωθεί. Που η εργατική τάξη δοκιμάζεται όλο και περισσότερο. Δοκιμάζεται από την εξαθλίωση, δοκιμάζεται από την ανεργία, δοκιμάζεται από την εντατικότητα, δοκιμάζεται από τα εργατικά ατυχήματα, δοκιμάζεται από τις εργασιακές σχέσεις, δοκιμάζεται συνεχώς.
Ομως ο Παρθενώνας -δηλαδή, η κάλπη- εκεί, ατράνταχτος στη θέση του. Με τα ψηφοδέλτια να εισέρχονται από παντού από κάθε κατεύθυνση, από κάθε απόχρωση, χιλιάδες, δεκάδες χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες, συνεχώς μέσα της. Δυστυχώς δεν θεωρήσαμε σκόπιμο να επισκεφτούμε τις ιερές μητροπόλεις -σόρρυ, αυτό είναι από άλλο- τα ιερά γραφεία της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ για να συγκεντρώσουμε τα στοιχεία από την κίνηση των καλπών και των ψηφοδελτίων του χρόνου που πέρασε. Καταγράψαμε στο πραγματικό πεδίο της ταξικής πάλης ορισμένους αγώνες, ορισμένες κινητοποιήσεις, ορισμένες μικροσυγκρούσεις. Σε μια διαρκή προσπάθεια διατήρησης της δουλειάς, για να μη χαθούν τα δεδουλευμένα κ.λπ.
Αμυντικοί αγώνες που πνίγηκαν μέσα στη γενικότερη άπνοια του κόσμου της εργασίας και τις σπαραξικάρδιες συμπαραστάσεις των γραφειοκρατών. Αυτοί οι αγώνες, όμως, ακόμα και αν ακουμπάνε στα σάπια στηρίγματα των γραφειοκρατών, δεν κρύβουν αλλά ίσα-ίσα αποκαλύπτουν (αν ψάξεις λίγο κάτω από την επιφάνεια το πράγμα ), ότι η συνδικαλιστική γραφειοκρατία είναι οριστικά και αμετάκλητα γερασμένη, κουρασμένη, βολεμένη, αναποτελεσματική.
Πάρτε το παράδειγμα των συμβασιούχων. Δραστηριοποιήθηκε η ΓΣΕΕ, δραστηριοποίηθηκε το ΠΑΜΕ. Λόγια, λόγια, λόγια, χιλιάδες λόγια. Μια πράξη -δηλαδή μια ψιλοκινητοποίηση- για ένα εκατομμύριο λόγια. Πού βρίσκεται τώρα το θέμα; Στις συνδικαλιστικές καλένδες και στους δικηγόρους.
Α, εκείνο που δεν πρέπει να ξεχάσουμε είναι ότι σ’ αυτό το τοπίο δεν κινούνται εργάτες. Απλώς ψηφίζουν. Λίγοι. Και αυτοί βαριεστημένοι, χωρίς να περιμένουν ιδιαίτερα πράγματα. Υπενθυμίζουμε ότι το σημείωμα έπρεπε να παρουσίασει την εικόνα των συνδικάτων, του συνδικαλιστικού κινήματος στον ένα χρόνο διακυβέρνησης της ΝΔ. Δεν μπορεί να σταθεί αναλυτικά στο καίριο ζήτημα, που εξακολουθεί να είναι το πως μπορούμε να αντιδράσουμε σ’ αυτήν την κατάσταση, πως μπορούμε να δράσουμε για να φύγουν από τον αέρα οι ρύποι των ψηφοδελτίων και να καθαρίσει η ατμόσφαιρα με το οξυγόνο της ταξικής πάλης. Δεν εννοούμε σε καμιά περίπτωση πως θα τα βγάλουμε πέρα με τις γνωστές «ουρές» των γραφειοκρατών τύπου ΣΕΚ, ΔΕΑ κ.ο.κ. Εννοούμε πώς θα μπει σε σωστή ρότα η αγωνία, η θέληση, η αγανάκτηση, η δράση όλων που συμφωνούν πως πρέπει να παλέψουν για ένα νέο ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα των καταπιεσμένων.
Η αποτίμηση ενός χρόνου γραφειοκρατικής σαπίλας του συντεταγμένου και αναγνωρισμένου από το κράτος της οικονομικής ολιγαρχίας συνδικαλιστικού κινήματος υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί μέσα από αυτόν τον σάπιο οργανισμό να ξεπηδήσει τίποτα το ελπιδοφόρο και το ριζοσπαστικό. Η υπενθύμιση αυτή έχει για άλλη μια φορά ιδιαίτερη αξία.
Παντελής Νικολαΐδης
