Με την παρουσίαση των προτάσεών του για την Παιδεία ξεσκίστηκαν και οι μάσκες προοδευτικότητας και αριστεροσύνης του κόμματος Τσίπρα. Στις προτάσεις κεντρική θέση, μαζί με την διατήρηση των ιδιωτικών «πανεπιστημίων» – πανεπιστημιοποιημένων κολλεγίων, κατέχουν η «κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων» και η διατήρηση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών χωρίς «τιμωρητικό χαρακτήρα».
Πρόκειται για αντιγραφή της πολιτικής πρακτικής του ΣΥΡΙΖΑ-κυβέρνηση, που φέρνει τη σφραγίδα Γαβρόγλου, τότε υπουργού Παιδείας και σημερινού συντονιστή της σκιώδους κυβέρνησης του τσιπροκόμματος. Πρόκειται τελικά για δύο πολύ μεγάλα ζητήματα, που απασχολούν σφόδρα την ελληνική εργαζόμενη κοινωνία και τη νεολαία της και τον εκπαιδευτικό κόσμο που στις μέρες της διακυβέρνησης Μητσοτάκη υφίσταται απηνείς πειθαρχικές διώξεις για συνδικαλιστικούς λόγους και επειδή αντιστέκεται σθεναρά στην αξιολόγηση, που αποτελεί μοχλό για την εμπορευματοποίηση του δημόσιου σχολείου, την κατηγοριοποίηση σχολικών μονάδων, εκπαιδευτικών και μαθητών και την κατατρομοκράτηση και την υποταγή των εκπαιδευτικών.
Κατάργηση των πανελλαδικών ή καρικατούρα ελεύθερης πρόσβασης;
Σαν να μην πέρασε μια μέρα, η ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα σερβίρει ξαναζεσταμένη την ξινισμένη «σούπα» της δήθεν κατάργησης των πανελλαδικών εξετάσεων, που στην πραγματικότητα μετακινούνται μέσα στο Λύκειο, και της αλλαγής του τρόπου πρόσβασης στα ΑΕΙ μέσω μιας καρικατούρας «ελεύθερης πρόσβασης».
Πρόκειται για τις διατάξεις του νόμου Γαβρόγλου (ν. 4610/2019), που ουδέποτε εφαρμόστηκαν επειδή καταργήθηκαν πάραυτα από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, που δεν ήθελε επ’ ουδενί να περάσει το μήνυμα στην νεολαία ότι μπορεί, έστω για τα μάτια, έστω και μερικώς, να εισαχθεί στα ΑΕΙ χωρίς την «ιερή αγελάδα» του συστήματος, τις πανελλαδικές εξετάσεις.
Η πρόταση του κόμματος Τσίπρα είναι γενική και δεν περιλαμβάνει τις λεπτομέρειες του νόμου Γαβρόγλου.
Για το νόμο Γαβρόγλου διαβάστε
«Ελεύθερη πρόσβαση – καρικατούρα: Λύκειο ταξικών ανισοτήτων και ισχυρών εξεταστικών φραγμών»
Αναφέρει:
Την «κατάργηση των πανελλαδικών ως καθολικού, υποχρεωτικού διόδιου για όλους». Η «κατάργηση» θα γίνει με τρεις τρόπους:
Πρώτον, με «ένα νέο Λύκειο», που περιλαμβάνει την κατάργηση των κατευθύνσεων στην Α΄ και Β΄ Λυκείου. Η προετοιμασία για την τριτοβάθμια εκπαίδευση περιορίζεται στη Γ΄ τάξη, όπου σχεδόν το σύνολο των ωρών διδασκαλίας αφιερώνεται στα μαθήματα κατεύθυνσης, καθώς και στα ειδικά μαθήματα.
Δεύτερον, με «αναβαθμισμένο Απολυτήριο».
Τρίτον, «με νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση». Στα πανεπιστημιακά Τμήματα όπου οι θέσεις επαρκούν για όσους τις ζητούν, μόνη προϋπόθεση εγγραφής είναι το αναβαθμισμένο Απολυτήριο Λυκείου (Τμήματα Ελεύθερης Πρόσβασης). Η κατηγοριοποίηση προσαρμόζεται κάθε χρόνο στις πραγματικές επιλογές των παιδιών. Στα Τμήματα που η ζήτηση υπερβαίνει τις θέσεις, η κατάταξη γίνεται μεταβατικά με εξετάσεις βαθμολογικής κατάταξης, όπως σήμερα.
Οριστικά, η εισαγωγή σε όλα τα Τμήματα γίνεται με το αναβαθμισμένο Απολυτήριο. Όπου χρειάζεται κατάταξη, γίνεται με βάση τον βαθμό του Απολυτηρίου της Γ’ Λυκείου, χωρίς καμία επιπλέον εξέταση.
Καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής.
Οι απολυτήριες εξετάσεις της Γ’ Λυκείου διατηρούν ΟΛΑ τα χαρακτηριστικά του αδιάβλητου: πραγματοποιούνται σε επίπεδο Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με εποπτεία από την πλευρά της πολιτείας, τα θέματα ορίζονται αδιάβλητα και ακολουθώντας σύγχρονες πρακτικές εξέτασης της γνώσης, τα γραπτά διορθώνονται από καθηγητές άλλων σχολείων —όχι από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου του παιδιού— και με καλυμμένο το όνομα και σε καθορισμένα βαθμολογικά κέντρα.
Συμπερασματικά:
Το κόμμα Τσίπρα, όπως το 2018-2019 και ο ΣΥΡΙΖΑ, την πρόταση του οποίου αντιγράφει τώρα η ΕΛ.Α.Σ., παρουσίασε μια καρικατούρα ελεύθερης πρόσβασης. Το έκανε αυτό επειδή και σ’ αυτόν τον τομέα έχει απόλυτα ταυτιστεί με τις κεφαλαιοκρατικές αντιλήψεις και πρακτικές (ρεαλισμός αποκαλείται), ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί, για καθαρά δημαγωγικούς σκοπούς, να προσφέρει μια στοιχειώδη ικανοποίηση στους επίδοξους ψηφοφόρους που προέρχονται από την αριστερά, αλλά και στην εργαζόμενη κοινωνία, η νεολαία της οποίας υποφέρει τα πάνδεινα στην προσπάθειά της να εισαχθεί στα ΑΕΙ, περνώντας μέσα από τις συμπληγάδες των πανελλαδικών.
Εισάγει ένα νέο Λύκειο, προσανατολισμένο στην ειδίκευση και όχι στη γενική μόρφωση. Η Γ΄ Τάξη μόνο τυπικά ανήκει στον ενιαίο κορμό του Λυκείου. Ουσιαστικά αποκόπτεται από το Λύκειο και μετατρέπεται σε τάξη φρροντιστήριο προετοιμασίας για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Τα όποια ψήγματα γενικής μόρφωσης έχουν απομείνει στο σχολείο, περιορίζονται στην Α΄ και Β΄ Λυκείου και εξαφανίζονται στη Γ΄ Τάξη, «όπου σχεδόν το σύνολο των ωρών διδασκαλίας αφιερώνεται στα μαθήματα κατεύθυνσης». Πετιέται στα σκουπίδια η αρχή που πρεσβεύει κάθε προοδευτικός άνθρωπος, κάθε άνθρωπος που θέλει το σχολείο να μην είναι υποχείριο της αγοράς, αλλά να έχει στο κέντρο τον Ανθρωπο και τις ανάγκες του. Να του ανοίγει ορίζοντες, να διαμορφώνει μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα με ευρύτητα πνεύματος και κριτική σκέψη, εφοδιασμένη με το συσσωρευμένο πλούτο της γνώσης και του πολιτισμού.
Το σλόγκαν και του τσιπροκόμματος είναι το μότο της καπιταλιστικής αγοράς: Ανθρωποι – μερικά εργαλεία, με γνώσεις στενές που απαιτεί η αγορά, φθηνοί και «ευέλικτοι».
Η απόκτηση του Απολυτήριου του Λυκείου δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το Απολυτήριο «αναβαθμίζεται» μέσω «μίνι» πανελλαδικών εξετάσεων, που μεταφέρονται πλέον μέσα στο Λύκειο και βαφτίζονται απολυτήριες εξετάσεις. Πρόκειται για έναν επιπλέον εξεταστικό φραγμό, (για την εισαγωγή στα Τμήματα υψηλής ζήτησης των ΑΕΙ απαιτούνται και πανελλαδικές εξετάσεις). Τα θέματα δεν θα μπαίνουν από τον καθηγητή του σχολείου που γνωρίζει το επίπεδο γνώσης των μαθητών του. Θα πραγματοποιούνται σε επίπεδο Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με εποπτεία από την πλευρά της πολιτείας, τα γραπτά θα διορθώνονται από καθηγητές άλλων σχολείων —όχι από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου του παιδιού— και με καλυμμένο το όνομα και σε καθορισμένα βαθμολογικά κέντρα.
Τα πανεπιστημιακά Τμήματα κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με την αγοραία λογική της προσφοράς και ζήτησης. Κατατάσσονται σε Τμήματα πρώτης (υψηλής ζήτησης με πανελλαδικές) και δεύτερης κατηγορίας (χαμηλής ζήτησης και άρα ελεύθερης πρόσβασης).
Γίνεται δηλαδή διαχωρισμός σε Τμήματα «αριστείας», που προορίζονται για την ελίτ των μαθητών, που κατά κανόνα προέρχονται από υψηλά κοινωνικο-οικονομικά και μορφωτικά στρώματα και σε Τμήματα για τους πολλούς, με αντίκτυπο φυσικά στην αγορά εργασίας για τους απόφοιτους αυτών των δύο κατηγοριών.
Δεν αναφέρεται ακόμη ο τρόπος που θα γίνεται αυτή η κατηγοριοποίηση των Τμημάτων, η οποία θα «προσαρμόζεται κάθε χρόνο στις πραγματικές επιλογές των παιδιών» (ο νόμος Γαβρόγλου προέβλεπε πρώτο μηχανογραφικό στο τέλος της Β΄ Λυκείου με περιορισμένο αριθμό προτιμήσεων).
Η πρόταση του κόμματος Τσίπρα αφορά μόνο τα Γενικά Λύκεια. Διατηρούνται, δηλαδή, οι δυο τύποι Λυκείου, ώστε να ξεχωρίζει η ήρα από το σιτάρι και να λειτουργεί ο αυστηρός κανόνας του ταξικού διαχωρισμού. Τα παιδιά του κατώτερου θεού, η συντριπτική πλειοψηφία (με λίγες εξαιρέσεις) των παιδιών της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, που φοιτούν στα ΕΠΑΛ, έχουν έτσι κι αλλιώς διέξοδο είτε τη μεγάλη στρατιά των ανέργων είτε τα καπιταλιστικά κάτεργα της αγοράς εργασίας είτε τη Μαθητεία, την καλυμμένη δηλαδή σύγχρονη μορφή άγριας εκμετάλλευσης είτε τα Διετή Προγράμματα Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στα Πανεπιστήμια, που αποτελούν τα νέα καθρεφτάκια προς τους ιθαγενείς. Η εισαγωγή σε αυτά θα γίνεται χωρίς εξετάσεις για τους αποφοίτους των ΕΠΑΛ, ενώ θα υπάρχει και δυνατότητα εισαγωγής για αποφοίτους ΓΕΛ.
Το πτυχίο θα αποτελεί ταυτόχρονα άδεια άσκησης επαγγέλματος (επίπεδο 5 Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, όπως των ΙΕΚ, που έχουν βαφτιστεί σε Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης-ΣΑΕΚ) και τα προγράμματα θα οργανώνονται και θα υλοποιούνται με ευθύνη των ΑΕΙ, με υποχρεωτική συνέργεια με παραγωγικούς φορείς.
Διατήρηση της αξιολόγησης και παύση των διώξεων
Η αξιολόγηση σχολικών μονάδων και η ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών είναι ένα από τα κυριότερα ζητήματα που απασχολούν τον εκπαιδευτικό κόσμο, επειδή αυτός έχει κατανοήσει ότι το διακύβευμα είναι μεγάλο, καθώς αφορά την κατηγοριοποίηση των σχολείων και των ίδιων των εκπαιδευτικών, την πειθάρχηση και την υποταγή τους στις αντιεκπαιδευτικές πολιτικές και την εμπορευματοποίηση της δημόσιας εκπαίδευσης.
Γι’ αυτό αντιστάθηκε και αντιστέκεται με επιμονή και αποφασιστικότητα στην επιβολή της, γεγονός που έχει εξοργίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η κυβέρνηση της ΝΔ, λοιπόν, έχει επιδοθεί σε ένα πογκρόμ πειθαρχικών διώξεων (2.500 πειθαρχικά εκκρεμούν), σε απειλές και τρομοκρατία, σε προσπάθειες ενεργοποίησης του κοινωνικού αυτοματισμού κατά των εκπαιδευτικών, βοηθούμενη από τα καλοταϊσμένα Μέσα Μαζικής Παραπληροφόρησης, ενώ μηχανεύτηκε και την χρησιμοποίηση των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών, ως δούρειο ίππο για να επιβάλει την αξιολόγηση και παράλληλα αυστηροποίησε με φασίζουσες διατάξεις ακόμη παραπέρα τον πειθαρχικό κώδικα.
Η ΕΛ.Α.Σ., λοιπόν, που διεκδικεί να είναι το επόμενο σχήμα στη διαχείριση του ελληνικού καπιταλισμού, και προσδοκά ψηφαλάκια από το εκπαιδευτικό στρώμα που είναι πολυπληθές, αντιλαμβανόμενη το κλίμα έντονης δυσαρέσκειας και αποστροφής προς την κυβερνητική πολιτική, έρχεται με μια πρόταση που στρογγυλεύει τις αιχμηρές γωνίες της πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
«Στολίζει» την πρότασή της για την αξιολόγηση με δημαγωγικές κορώνες για «σχολική ειρήνη», «νομική θωράκιση των εκπαιδευτικών» και «παύση των διώξεων», ενώ προσπαθεί να αποσπάσει τη συναίνεση των εκπαιδευτικών με «δώρα», όπως η ένταξή τους στο ειδικό μισθολόγιο, χωρίς ωστόσο να δεσμεύεται για το ύψος του εισαγωγικού μισθού, την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού, κ.λπ.
Μιλά γενικά για:
- Προγραμματισμό και αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου,
- Επαναφορά του συλλογικού χαρακτήρα της επιστημονικής και παιδαγωγικής υποστήριξης των σχολείων με τα Περιφερειακά Κέντρα Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.)
- Παύση διώξεων των εκπαιδευτικών και κατάργηση του τιμωρητικού πλαισίου αξιολόγησης – Ουσιαστική αναμόρφωση.
Κάνοντας «λιανά» πώς εννοεί την αξιολόγηση, ο αναπληρωτής τομεάρχης Παιδείας της σκιώδους κυβέρνησης του τσιπροκόμματος Παναγιώτης Κασσιανός, μιλώντας στο alfavita, δήλωσε:
«Το τρίτο είναι η παύση διώξεων εκπαιδευτικών. Εμείς ως ΕΛΑΣ είμαστε υπέρ του να υπάρχει αξιολόγηση σε όλες τις παραμέτρους της εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα όμως δεν είναι δυνατόν να διώκονται και να απειλούνται με απόλυση οι εκπαιδευτικοί που αρνούνται να συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία.
Οφείλουμε να συνδιαμορφώσουμε μέσα από ένα διάλογο ένα σύστημα το οποίο να μην βιώνεται ως τιμωρητικό, αλλά να βιώνεται ως ωφέλιμο για την ίδια τη διαδικασία».
Κοντολογίς, εκείνο που προκύπτει είναι ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν θα καταργήσει ούτε την ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, αλλά μόνο θα την «αναμορφώσει», ώστε να δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι δεν είναι τιμωρητική. Πιθανόν, λοιπόν, να μην απολύονται σε πρώτη φάση οι εκπαιδευτικοί που αρνούνται να συμμετέχουν στη διαδικασία δύο συνεχόμενες φορές, όπως προβλέπει ο νέος πειθαρχικός κώδικας του Μητσοτάκη, ή να ακολουθηθούν προσεκτικά, σταδιακά βήματα στην εφαρμογή της ατομικής αξιολόγησης.
Εδώ σημειώνουμε ότι όσον αφορά αυτές τις εξαγγελίες, το τσιπροκόμμα είναι πίσω ακόμη και από τον ΣΥΡΙΖΑ-κυβέρνηση, που κατήργησε την ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και διατήρησε μόνο την «προγραμματισμό και αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου» (αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας) σε πρώτη φάση, γιατί, όπως έλεγε τότε ο Γαβρόγλου πρέπει πρώτα οι εκπαιδευτικοί να «αποκτήσουν κουλτούρα αξιολόγησης».
Παρά τις προσπάθειες συγκάλυψης της πραγματικής ουσίας της αξιολόγησης, που σε κάθε περίπτωση είναι μηχανισμός ελέγχου των εκπαιδευτικών και συστράτευσής τους στην εκάστοτε κυβερνητική εκπαιδευτική πολιτική χωρίς παρεκκλίσεις (μιλάμε για τον καπιταλισμό των ταξικών διακρίσεων και το αστικό σχολείο της μερικής γνώσης και της αναπαραγωγής των εκμεταλλευτικών σχέσεων στην παραγωγή), χρήσιμο είναι να θυμηθούμε και τους θεματικούς άξονες της αξιολόγησης Γαβρόγλου του «Προγραμματισμού και Αποτίμησης του εκπαιδευτικού έργου», το περιεχόμενο του οποίου αντιγράφει η ΕΛ.Α.Σ.:
Αυτοί είναι: α) Σχολείο και Σχολική Ζωή β) Λειτουργία Σχολείου και Εκπαιδευτικές Διαδικασίες γ) Εκπαιδευτικά Αποτελέσματα.
Οι άξονες αυτοί εξειδικεύονται σε παραμέτρους, μεταξύ των οποίων αναφέρουμε χαρακτηριστικά:
♦ Σχέσεις του σχολείου με την τοπική και ευρύτερη κοινωνία.
♦ Σχέσεις των μελών της σχολικής κοινότητας στο πλαίσιο κοινών πρωτοβουλιών και δράσεων.
♦ Οργανωτικός σχεδιασμός για την αποδοτικότερη διοικητικά λειτουργία του σχολείου.
♦ Διδασκαλία και μάθηση σε σχέση με τις διδακτικές μεθόδους, τα Προγράμματα Σπουδών και τα διαθέσιμα εκπαιδευτικά υλικά και μέσα.
♦ Συνεργασία μεταξύ σχολείου και δομών υποστήριξης του εκπαιδευτικού έργου.
♦ Συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών και μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών.
♦ Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι.
♦ Ατομική και κοινωνική ανάπτυξη μαθητών/τριών.
♦ Φοίτηση και σχολική διαρροή μαθητών/τριών. (Οι εμφάσεις δικές μας).
Περισσότερα για την αξιολόγηση ΣΥΡΙΖΑ-Γαβρόγλου
«Ante portas η αξιολόγηση»
«Νομοσχέδιο υπουργείου Παιδείας: Συγκεντρωτισμός, έλεγχος, «κόφτης» στις δαπάνες και αξιολόγηση»
«Πρόγραμμα ΣΥΡΙΖΑ για Παιδεία: Με μπόλικη κοινωνική δημαγωγία»
Γιούλα Γκεσούλη
