Πολλά έχουν γραφτεί για την εποχή Brexit, στην οποία και επισήμως πλέον έχει μπει η Βρετανία. Η κόντρα για τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα μεταξύ της τελευταίας και της ΕΕ είναι μεγάλη (και δε φαίνεται να λήγει εύκολα / άμεσα), ενώ εκτός διαξιφισμών δε θα μπορούσαν να μείνουν και οι συμφωνίες για την «πλάτη» που καλούνται να βάλουν τα κράτη, τείνοντας χείρα βοηθείας στις χώρες της πρώτης υποδοχής στο προσφυγικό (κυρίως Ελλάδα και Ιταλία).
Από τη μία, έχουμε την ΕΕ να βρίσκεται σε μια φάση που προσπαθεί να μεταβάλει το νομικό πλαίσιο, ώστε να της λυθούν τα χέρια και να νομιμοποιηθούν οι μαζικές απελάσεις και επαναπροωθήσεις, κατά παράβαση των διεθνών συνθηκών. Προς εκπλήρωση αυτού του στόχου έχουν ήδη ξεκινήσει άλλωστε και οι σχετικές συζητήσεις στα επίσημα όργανά της, ώστε να προχωρήσουν οι όποιες μεταρρυθμίσεις. Από την άλλη, η Βρετανία, που δε δεσμεύεται πλέον υπό καμία έννοια για επίδειξη κοινής και «αλληλέγγυας» συμπεριφοράς προς τα κράτη που «σηκώνουν» το κύριο βάρος του προσφυγικού, βρήκε το Brexit (και την πανδημία που «πάγωσε» τα πράγματα) ως μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να σταματήσει τις νόμιμες διόδους υποδοχής που υπήρχαν για ασυνόδευτα προσφυγόπουλα, εγκαινιάζοντας μια εποχή παραπέρα οχύρωσης των βρετανικών συνόρων.
Η είδηση δε χωράει παρεξηγήσεις. Σύμφωνα με δημοσιεύματα εφημερίδων και ιστοσελίδων, ο βρετανός υπουργός Μετανάστευσης Κρις Φίλιπ ανακοίνωσε και επισήμως (ως ο πλέον αρμόδιος) την «ταφόπλακα» στη νόμιμη μετακίνηση προσφυγόπουλων από Γαλλία, Ελλάδα και Ιταλία, σταματώντας τα προγράμματα μετεγκατάστασης. Πρόκειται κυρίως για το πρόγραμμα συμμετοχής στη μετακίνηση πληθυσμών (ευάλωτων ατόμων και ασυνόδευτων ανηλίκων) που παρέμεναν εγκλωβισμένοι στα ελληνικά νησιά υπό άθλιες συνθήκες (μιλώντας με νούμερα, αυτό αφορούσε σε επίπεδο «αλληλέγγυων» κρατών συνολικά 3.300 άτομα, εκ των οποίων 1.600 ήταν παιδιά!). Το γεγονός αυτό το μόνο που προκαλεί, φυσικά, είναι η περαιτέρω ενίσχυση των κυκλωμάτων διακίνησης ανθρώπων, με την εκμετάλλευση των προσφύγων (όχι μόνο προς αποκόμιση χρημάτων) να οξύνεται ξανά και τις οργανώσεις-φορείς που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό να κάνουν εκκλήσεις για τήρηση των συμπεφωνημένων.
Τι έπραξε όμως στην πραγματικότητα η Βρετανία όλα αυτά τα χρόνια; Ποια ήταν η συμβολή της στο προσφυγικό;
Πριν από το πρόγραμμα που αφορούσε μετακίνηση πληθυσμού από τα ελληνικά νησιά (το οποίο ήταν πρόσφατο, πήρε διαστάσεις με τη φωτιά στη Μόρια και κατέληξε να κινείται με ρυθμούς χελώνας από τη στιγμή που ξέσπασε η πανδημία) και συγκεκριμένα το 2016, το βρετανικό κοινοβούλιο ανακοίνωνε το πρόγραμμα Dubs. Αυτό αφορούσε την παροχή καταφυγίου στη Βρετανία σε ασυνόδευτα ανήλικα προερχόμενα πρωτίστως από την εμπόλεμη ζώνη της Συρίας. Τότε, όλοι «χειροκρότησαν» την πρωτοβουλία των Βρετανών, που ακουγόταν ότι θα έκανε δεκτά 3.000 προσφυγόπουλα.
Πολύ γρήγορα το παραμύθι έφτασε στο τέλος του. Με ανακοινώσεις και κωλοτούμπες για άνοιγμα και κλείσιμο του Dubs, με αλλαγές που διαμόρφωναν συνεχώς διαφορετικά το νούμερο των διαθέσιμων θέσεων, το πρόγραμμα κατέληξε να έχει δεχτεί μέχρι την άνοιξη του 2017 συνολικά 350 παιδιά! Δύο μήνες αργότερα ανανεώθηκε, για να συμπληρωθεί ο «μαγικός» αριθμός των 480 «θέσεων». Τον Μάιο του 2020 έπεσε τελικά κι αυτή η αυλαία κι όσοι πρόλαβαν πρόλαβαν! Για να το κάνουμε λιανά, το Dubs σημείωσε, σα να λέμε, μεγάλη επιτυχία!
Λίγο καιρό αργότερα, κρίθηκε πως έφτασε η κατάλληλη στιγμή για τον υπουργό Μετανάστευσης Φίλιπ, ιδιαίτερα μετά την καταστροφή της Μόριας, να μιλήσει για «οριακό σημείο» που έχει αγγίξει η Βρετανία όσον αφορά την υποδοχή προσφύγων! Καμπανάκια ήχησαν στα αφτιά όχι μόνο ορισμένων Βρετανών αλλά και του διεθνούς Τύπου, που δεν το άφησαν άνευ κριτικής. Κυρίως γιατί η δήλωση Φίλιπ παρέπεμπε σε στιγμές εποχής Φάρατζ, όταν ο τελευταίος προπαγάνδιζε με σχετική αφίσα σε όλο ο Λονδίνο ότι η Βρετανία πρέπει να υψώσει κι άλλο τα τείχη της και να προφυλάξει τα σύνορά της από τις ορδές των «μεταναστών», προκαλώντας τότε σάλο (με στοργή και προδέρμ, βέβαια, που απαιτείται σ’ αυτές τις εκδηλώσεις) τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό.
Οπότε, πού βρισκόμαστε στ’ αλήθεια αυτήν την περίοδο; Η Βρετανία «κλείνει» και την παραμικρή χαραμάδα που υπήρχε για νόμιμη υποδοχή προσφύγων στο έδαφός της και μάλιστα την κλείνει κατάμουτρα ακόμα και σε μια από τις πιο ευάλωτες ομάδες που είναι τα παιδιά. Οπως αναφέρουν στατιστικά από διάφορες οργανώσεις δραστηριοποιούμενες στο Καλαί της Γαλλίας, υπάρχουν ανήλικα προσφυγόπουλα που περνώντας έναν Γολγοθά καταφέρνουν να προσεγγίσουν τα σύνορα Γαλλίας-Βρετανίας, ενώ όταν -πληρώνοντας διακινητές- πατούν βρετανικό έδαφος, κρατούνται κατά παράβαση του νόμου για μέρες σε άθλιες συνθήκες, μέχρι να βρεθεί μέρος κατάλληλο για να τοποθετηθούν.
Τελικά, ποια είναι η κατακλείδα; Μια αιώνια πάλη για τα αυτονόητα. Για μια ασφαλή ζωή, για μια νόμιμη μετακίνηση. Και βασικά για μια πραγματική αλληλεγγύη που θα εκδηλώνεται μόνο μεταξύ των λαών που θα κληθούν ως ντόπιοι να σταθούν στο πλάι των προσφύγων.
