Πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, που υπογράφτηκε στην ιρανική πόλη Qom στις 30 Μαρτίου, ανάμεσα σε εκπροσώπους του Μοκτάντα αλ – Σαντρ και της ιρακινής κυβέρνησης, άρχισε να παραβιάζεται. Οι μαχητές του «Στρατού του Μεχντί» αποσύρθηκαν, όπως προέβλεπε η συμφωνία, από τους δρόμους της Βασόρας, όμως η κυβέρνηση Μαλίκι και οι αμερικάνοι πάτρωνές της συνεχίζουν τις επιθέσεις και εκβιάζουν με νέα τελεσίγραφα. Οχι μόνο γιατί δεν μπορούν να χωνέψουν την ήττα τους από το «Στρατό του Μεχντί» στον εξαήμερο πόλεμο της Βασόρας και θέλουν να πάρουν τη ρεβάνς. Αλλά πάνω απ’ όλα, γιατί επείγει να προχωρήσει η επιχείρηση αποδυνάμωσης του σαντριστικού κινήματος και ο αφοπλισμός του «Στρατού του Μεχντί» και στη συνέχεια ο έλεγχος της Βασόρας από τους Αμερικάνους.
Στη Βασόρα, τηρείται σε γενικές γραμμές η εκεχειρία, γιατί η αμερικάνικη στρατιωτική παρουσία εκεί είναι περιορισμένη και η κυβέρνηση Μαλίκι ξέρει ότι δεν την παίρνει να προκαλεί, όμως προετοιμάζεται πυρετώδικα για τον επόμενο γύρο. Εχει υποσχεθεί ήδη τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας 100 εκατομμυρίων στη Βασόρα και 25.000 θέσεις εργασίας. Παράλληλα, για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των μαζικών λιποταξιών, ενισχύει τη δύναμη των 30.000 αντρών του ιρακινού στρατού στην πόλη με την αποστολή 6.600 επιπλέον στρατιωτών και με τη στρατολόγηση 10.000 ακόμη από κάποιες σιιτικές κάστες της περιοχής, σε συμφωνία με τους φυλάρχους τους και εκμεταλλευόμενη τη μεγάλη ανεργία που μαστίζει τη νεολαία. Για τον ίδιο λόγο τα βρετανικά στρατεύματα, που είχαν αποσυρθεί πριν από 6 μήνες σε βάση έξω από τη Βαγδάτη, επιστρέφουν για να ενισχύσουν τον ιρακινό στρατό, ενώ ο Βρετανός υ-πουργός Αμυνας ανακοίνωσε την αναστολή της προγραμματισμένης μείωσής τους κατά 1.500 άντρες αυτή την άνοιξη.
Οι μαζικές λιποταξίες που σημειώθηκαν στη διάρκεια των μαχών με το «Στρατό του Μεχντί» έχουν προκαλέσει μεγάλο πονοκέφαλο στους Αμερικάνους και στην κυβέρνηση Μαλίκι, γιατί αποκάλυψαν τις αδυναμίες του ιρακινού στρατού και έκαναν σκόνη τις αισιόδοξες διακηρύξεις τους. Σύμφωνα με ανώτερο ιρακινό αξιωματούχο, 1500 περίπου στρατιώτες και αστυνομικοί αρνήθηκαν να πολεμήσουν ή εγκατέλειψαν το πόστο τους. Ανάμεσά τους δεκάδες αξιωματικοί, ένας συνταγματάρχης, ο Rahim Jabbar και ένας αντισυνταγματάρχης, ο Shakir Khalaf, διοικητής και υποδιοικητής αντίστοιχα μιας ταξιαρχίας. Εκτός απ’ αυτούς που αρνήθηκαν να πολεμήσουν, τουλάχιστον 100, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, προσχώρησαν στο «Στρατό του Μεχντί». Στην πραγματικότητα, βέβαια, οι αριθμοί είναι πολύ μεγαλύτεροι. Ενας άλλος ιρακινός αξιωματούχος του υπουργείου Αμυνας δήλωσε στην «Ουάσιγκτον Ποστ» (4/4/08) ότι ο «Στρατός του Μεχντί» πήρε το πάνω χέρι από τη δεύτερη μέρη των μαχών και ότι το 30% των στρατιωτών του ιρακινού στρατού εγκατέλειψαν τη μάχη πριν από την υπογραφή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Τις τελευταίες μέρες, το μέτωπο του πολέμου έχει μεταφερθεί από τη Βασόρα στη Βαγδάτη και ιδιαίτερα στο προπύργιο των Σαντριστών, στη Σαντρ Σίτι. Οι Αμερικάνοι από το περασμένο Σάββατο, 5 Απρίλη, έχουν περικυκλώσει τη Σαντρ Σίτι, έχουν αποκλείσει τους δρόμους που οδηγούν σ΄αυτή και απαγορεύουν την είσοδο και την έξοδο οχημάτων, ενώ αεροπλάνα και ελικόπτερα κάνουν κύκλους πάνω από την πόλη, βομβαρδίζοντας επιλεγμένους στόχους, με δεκάδες νεκρούς και τραυματίες. Η Σαντρ Σίτι, με 2,5 εκατομμύρια πληθυσμό, είναι από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη, γι αυτό οι Αμερικάνοι δεν τολμούν να προχωρήσουν μέσα στην πόλη, γιατί φοβούνται ότι τους περιμένει λουτρό αίματος, αλλά περιορίζονται σε επιθέσεις εναντίον μαχητών του Μεχντί στα περίχωρα, σε νυχτερινές επιδρομές σε σπίτια και σε μαζικές συλλήψεις νεολαίων.
Οι μαχητές του «Στρατού του Μεχντί δεν περιορίζονται σε επιθέσεις εναντίον των αμερικάνικων στρατευμάτων, αλλά χτυπούν συστηματικά και την Πράσινη Ζώνη, εκτός των άλλων, για συμβολικούς και ψυχολογικούς λόγους. Μόνο τα ξημερώματα της Κυριακής, σκοτώθηκαν 3 και τραυματίστηκαν 31 αμερικάνοι στρατιώτες από επίθεση με ρουκέτες και όλμους στην Πράσινη Ζώνη και σε μια αμερικάνικη βάση στη Βαγδάτη. Μέσα σε μια βδομάδα, η Πράσινη Ζώνη δέχτηκε συνολικά 52 επιθέσεις, ενώ μόνο μέσα σε 4 μέρες, από τις 6 μέχρι τις 9 Απριλίου, σκοτώθηκαν 17 αμερικάνοι στρατιώτες.
Παράλληλα με τη στρατιωτική, βρίσκεται σε εξέλιξη και μια επιχείρηση πιέσεων και εκβιασμών από την κυβέρνηση Μαλίκι και τους αμερικάνους πάτρωνές της στο Μοκτάντα αλ – Σαντρ, για να αναγκαστεί να διαλύσει το «Στρατό του Μεχντί». Στις 7 Απριλίου, το «Πολιτικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας», στο οποίο συμμετέχουν ο ιρακινός πρόεδρος, ο πρωθυπουργός και οι επικεφαλής των πολιτικών δυνάμεων στη βουλή, κάλεσε τα κόμματα να διαλύσουν τις πολιτοφυλακές τους, διαφορετικά θα αποκλειστούν από τις πολιτικές διαδικασίες και τις ερχόμενες εκλογές. Μόνο που η απόφαση αυτή αφορά μόνο το Σαντρ και το «Στρατό του Μεχντί», όπως διευκρίνισε σε δηλώσεις του ο ιρακινός πρωθυπουργός και όχι τις πολιτοφυλακές των συμμάχων των Αμερικάνων, του δικού του κόμματος Da’wa, τις «Ταξιαρχίες Μπαντρ» του Ανώτατου Ιρακινού Ισλαμικού Συμβουλίου του Χακίμ και τους Κούρδους Πεσμεργκά, που πληρώνονται μάλιστα από το ιρακινό κράτος.
Στις 8 Απριλίου, ο Σαντρ, μέσω του εκπροσώπου του, Sheihk Salah al – Obaidi, απέρριψε το τελεσίγραφο της ιρακινής κυβέρνησης και την κάλεσε να «απαιτήσει την αποχώρηση των κατακτητών ή να θέσει ένα χρονικό όριο παραμονής τους». Επίσης, ανέστειλε την προγραμματισμένη μεγάλη αντιαμερικάνικη διαδήλωση στη Βαγδάτη, στις 9 Απριλίου, επέτειο της κατάληψης της Βαγδάτης από τους Αμερικάνους, λόγω κινδύνου αιματοχυσίας, και προειδοποίησε ότι θα ακυρώσει τη μονομερή εκεχειρία που έχει κηρύξει από τον περασμένο Αύγουστο, αν γίνει εμπόδιο, αν οι αντίπαλοι τη χρησιμοποιούν εναντίον των Σαντριστών και αν αποβαίνει σε βάρος των συμφερόντων του ιρακινού λαού.
Οι εξελίξεις αυτές περιπλέκουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση στο Ιράκ. Το βέβαιο είναι ότι οι Αμερικάνοι θα επιχειρήσουν με κάθε τρόπο να αποδυναμώσουν το Σαντρ και το Σαντριστικό κίνημα, για να θέσουν το νευραλγικό οικονομικό κέντρο του Ιράκ, τη Βασόρα, υπό τον έλεγχό τους, και να επιβάλλουν βολικές γι’ αυτές κυβερνητικές λύσεις. Αυτό, εκτός των άλλων, σημαίνει κλιμάκωση του πολέμου και ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι. Είναι επίσης βέβαιο ότι ο Σαντρ δεν μπορεί να διαλύσει το «Στρατό του Μεχντί», εκτός αν αποφασίσει να απαρνηθεί τις φιλοδοξίες του και να αποσυρθεί από τα πολιτικά πράγματα. Χωρίς το «Στρατό του Μεχντί», θα είναι αδύναμος και ευάλωτος στις πιέσεις των Αμερικάνων, όσο μεγάλη επιρροή κι αν έχει στις μάζες της σιιτικής φτωχολογιάς.
