Η Ternium Sidor βρίσκεται στην πόλη Γκουαγιάνα της επαρχίας Μπολιβάρ της βορειοανατολικής Βενεζουέλας. Είναι δε μία από τις μεγαλύτερες χαλυβουργίες στη Λατινική Αμερική. Για την ακρίβεια είναι η τέταρτη μεγαλύτερη στη λατινοαμερικάνικη ήπειρο, η μεγαλύτερη στη Βενεζουέλα, ενώ κατέχει εξέχουσα θέση στην παγκόσμια αγορά. Ανήκει στον όμιλο Ternium, μια πολυεθνική που δημιουργήθηκε το 2005 στο Λουξεμβούργο από τέσσερις άλλες πολυεθνικές εταιρίες, με βασικό επενδυτή τον όμιλο Techint Group, μια ιταλική πολυεθνική-κολοσσό με ετήσια έσοδα γύρω στα 20 δισ. δολάρια και περίπου 70.000 υπαλλήλους παγκόσμια. H Techint ιδρύθηκε το 1945 από έναν ιταλό αρχιμηχανικό της εποχής του Μουσολίνι (ονόματι Agostino Rocca), που όπως πολλοί φασίστες την κοπάνησε για τη Λατινική Αμερική μετά τον πόλεμο.
H Ternium Sidor δημιουργήθηκε το 1998 με την ιδιωτικοποίηση της κρατικής χαλυβουργικής εταιρίας Sidor (Siderurgica Del Orinoco), που είχε ιδρυθεί το 1964. H Ternium ελέγχει (μέσω του Κονσόρτσιουμ «Αμαζονία») το 60% των μετοχών της Sidor, ενώ το 20% ανήκει στο κράτος και το υπόλοιπο 20% στους εργαζόμενους. Σήμερα, απασχολεί 5.400 μόνιμους υπαλλήλους, ενώ περισσότεροι από 9.000 συμβασιούχοι από 350 μικρές και μεσαίες βενεζουελάνικες εργοληπτικές επιχειρήσεις εργάζονται γι’ αυτή. Πρόκειται, δηλαδή, για μια πολύ μεγάλη επιχείρηση με τεράστια κέρδη.
Γι’ αυτό και ο αγώνας των εργατών της Ternium Sidor για την υπογραφή συλλογικής σύμβασης που συνεχίζεται εδώ και 13 μήνες αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την βενεζουελάνικη κοινωνία. Αποτελεί δε παράδειγμα για το πως οικοδομείται ο περιβόητος «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» από την κυβέρνηση του Ούγο Ραφαέλ Τσάβες Φρίας, που έχει γίνει σημαία – και στη χώρα μας – από πολύ κόσμο που ελπίζει σε μια αναγέννηση του σοσιαλιστικού οράματος. Το ζήτημα όμως είναι, πώς γειώνονται στην κοινωνική πραγματικότητα οι Aόποιες πομπώδεις διακηρύξεις (κι ο Τσάβες έχει βγάλει πολλές τέτοιες διακηρύξεις). Εκεί κρίνεται το κατά πόσο οικοδομείται μια άλλη μορφή κοινωνικής οργάνωσης κι όχι στα λόγια.
♦ Μια παλιά ιστορία
Οι εργάτες της Ternium Sidor διεκδικούν αυξήσεις στους μισθούς. Οχι μερικά ψίχουλα παραπάνω, αλλά μεγάλες αυξήσεις, τετραπλάσιες του σημερινού μισθού πείνας. Δεν είναι η πρώτη φορά που οι εργάτες της Sidor βγαίνουν στο δρόμο. Το 2001 το SUTISS (το συνδικάτο των εργατών της Sidor) είχε κηρύξει απεργία για τις συλλογικές συμβάσεις, που κράτησε τρεις βδομάδες και κατέληξε σε νίκη. Οι εργάτες ζητούν βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας. Δεν είναι η πρώτη φορά που ζη- τούν κάτι τέτοιο. Ιδια αιτήματα είχαν και στις προηγούμενες κινητοποιήσεις τους.
Ομως, κατά την εταιρία, οι συνθήκες εργασίας είναι… «ιδανικές». Σύμφωνα με τον Βίκτορ Χιμένες, υπεύθυνο της επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας της SUTISS, «υπάρχουν αφύσικα υψηλά ποσοστά προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με το επάγγελμα, ως αποτέλεσμα των εργασιακών συνθηκών. Μιλάμε για συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας, έκθεσης σε ακτινοβολία και επικίνδυνα χημικά…Οι φάκελοι αυτών των ασθενειών δεν υπάρχουν! Κανείς δεν αρρωσταίνει στην Sidor!… Οι εργάτες δεν παίρνουν ιατρικές εκθέσεις, όπως είναι δικαίωμά τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του νόμου περί περίθαλψης, που προβλέπει ότι όλοι οι εργάτες έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν πληροφορίες και διάγνωση της πραγματικής ιατρικής κατάστασης των ασθενών… Δεν υπάρχει ούτε μία στατιστική έκθεση για τα περιστατικά αναπηρίας των εργατών, όταν χάνουν ένα δάχτυλο ή ένα χέρι ή σπάνε το πόδι τους ή μένουν μερικώς παράλυτοι. Αυτή είναι μια ιδανική εταιρία» (από συνέντευξη στο Venezuelanalysis, 30/4/ 2004).
Οι εργάτες της Sidor είχαν στηρίξει τον Τσάβες, όταν η εταιρία το 2002 (την εποχή που η αντιπολίτευση προσπαθούσε να τον ανατρέψει) είχε κηρύξει λοκ-άουτ. Η SUTISS είχε συμμετάσχει στις καταλήψεις των βενζινάδικων για τη συνέχιση της λειτουργίας τους.
Οι εργάτες ζητούν την εθνικοποίηση της Sidor. Ομως, ο Τσάβες φροντίζει να «εθνικοποιεί» μόνο εγκαταλειμμένες ή χρεοκοπημένες επιχειρήσεις. Ενώ το εργατικό δυναμικό της Sidor έχει μειωθεί δραματικά (έχουν απομείνει 13.000 ενώ το 1997 εργάζονταν 24.000!) και έχει διασπαστεί σε μόνιμους και συμβασιούχους (που αποτελούν την πλειοψηφία και εργάζονται σε εργολάβους, με μισθούς κάτω του βασικού, χωρίς στοιχειώδη δικαιώματα, όπως μας πληροφορεί το φιλοτσαβικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Venezuelanalysis, 7/5/2004), ενώ αντίθετα η παραγωγή έχει αυξηθεί κατά 39% στο διάστημα 1997-2004, ενώ ο Τσάβες απείλησε, πριν από ένα χρόνο, ότι θα επανεθνικοποιήσει την εταιρία, εθνικοποίηση δεν έγινε. Ο Τσάβες, που ζητούσε άλλα πράγματα, όπως να δώσει η εταιρία προτεραιότητα στις ντόπιες αγορές και όχι στις εξαγωγές και δεν τον απασχολούσαν οι «εργατίστικοι παραλογισμοί» (όπως η ένταξη των συμβασιούχων στο μόνιμο προσωπικό, η ριζική αύξηση των μισθών, η βελτίωση των συνθηκών εργασίας και άλλα τέτοια…μη ρεαλιστικά), έσπευσε να κλείσει συμφωνία με την πολυεθνική, αποφεύγοντας την εθνικοποίηση.
Το μόνο που έγινε ήταν να δοθεί το 20% των μετοχών στους εργάτες (δηλαδή, από το 40% των μετοχών που είχε το κράτος, έδωσε τις μισές στους εργάτες). Ομως, κι αυτό έγινε με πολλά προβλήματα, καθώς η εταιρία δεν έδινε τα χρήματα από τα μερίσματα των εργατών για χρόνια. Σε συνέντευξη στελέχους του συνδικάτου, που δημοσιεύτηκε στο Venezuelanalysis στις 7/5/2004, αναφερόταν: «Μας χρωστούν κέρδη από τα τελευταία έξι χρόνια… Τον περασμένο χρόνο, το 2003, τετραπλασιάσαμε την παραγωγή (σ.σ. είχε μειωθεί κατά τη διάρκεια της αποσταθεροποιητικής δράσης της αντιπολίτευσης, τη διετία 2002-2003), επομένως δεν υπάρχει έλλειψη χρήματος… Η εταιρία έβγαλε 90 εκατομμύρια δολάρια πέρσι και εμείς δεν πήραμε ούτε ένα σεντ»!
Ετσι, φτάσαμε στο σήμερα. Για πάνω από ένα χρόνο δεν υπογράφεται συλλογική σύμβαση εργασίας, γιατί οι εργάτες ζητούν… «παράλογα αιτήματα».
♦ Οι σημερινές κινητοποιήσεις
Ο «παραλογισμός» των εργατών είναι ότι… ζητούν αυξήσεις στα επίπεδα άλλων βιομηχανιών. Το συνδικάτο ξεκίνησε ζητώντας ημερομίσθιο 80 bolivars (37,2 δολάρια ή 25 ευρώ, για να ‘χουμε ένα προσιτό σε μας μέτρο σύγκρισης). Ποσό «εξωπραγματικό» για την εταιρία που αντιπρότεινε 24. Στα τέλη του Φλεβάρη, το συνδικάτο μείωσε τις απαιτήσεις του στα 68 bolivars και προκήρυξε 16ωρη απεργία. Τότε, παρενέβη ο υπουργός Εργασίας, Χοσέ Ραμόν Ριβέρο, ο οποίος, αν και «κατανόησε» τη χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας και των μισθών τα τελευταία χρόνια, χαρακτήρισε λάθος την απεργία, αντιπροτείνοντας μια αύξηση στα 45 bolivars (δηλαδή, λίγο πάνω από το μισό αυτού που ζητούσαν αρχικά οι εργάτες)!
Το συνδικάτο δε δέχτηκε και οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν. Τότε, ο υπουργός Εργασίας τους απείλησε ότι αν συνεχιστούν οι απεργίες έχει το δικαίωμα να τους αναγκάσει να γυρίσουν στην δουλειά και να παραπεμφθεί η διαφορά στη διαιτησία! Σε μια προσπάθεια να βρεθεί σημείο τομής, το συνδικάτο έριξε κι άλλο τη διεκδίκηση, στα 53 bolivars. Η εταιρία παρουσίασε την «τελική» της προσφορά, αντιπροτείνοντας 44, δηλαδή 1 bolivar κάτω από την πρόταση του υπουργού Εργασίας. Ο υπουργός Εργασίας ζήτησε να γίνει «δημοψήφισμα» των εργατών (!) πάνω στην τελευταία προσφορά της εταιρίας (αυτό θα πει γνήσιος…. σοσιαλισμός: να ζητάς από τους εργάτες να αποφασίσουν αν θα υποκύψουν στην πολυεθνική, αντί να τους παροτρύνεις να οξύνουν την ταξική πάλη). Το συνδικάτο αρνήθηκε και στα μέσα του Μάρτη προκήρυξε απεργία 80 ωρών.
Στη διάρκεια της απεργίας, οι εργάτες επιχείρησαν να κλείσουν την εθνική οδό. Ομως, ο «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» δεν σηκώνει τέτοια πράγματα. Τα «σοσιαλιστικά ΜΑΤ», η εθνοφρουρά δηλαδή μαζί με την αστυνομία, τους τσάκισαν στο ξύλο στις 14 του Μάρτη, πνίγοντάς τους στα χημικά και πυροβολώντας με πλαστικές σφαίρες. 15 εργάτες στάλθηκαν στο νοσοκομείο και πάνω από 50 συνελήφθησαν!
Στις 24 Μάρτη, το συνδικάτο κατέβηκε σε νέα 24ωρη απεργία. Είναι η έκτη απεργία μέσα στο 2008 για τη συλλογική σύμβαση. Την περασμένη Τρίτη, το συνδικάτο έριξε κι άλλο τη διεκδίκηση, στα 50 bolivars (δηλαδή 63% του αρχικού αιτήματος), αλλά η πολυεθνική δεν έκανε ούτε βήμα πίσω. Το «ΚΚ» παρενέβη, ζητώντας την παραίτηση του υπουργού Εργασίας και την ανακήρυξη του κυβερνήτη της επαρχίας Μπολίβαρ, στρατηγού Φρανσίσκο Ράνχελ Γκόμες ως εχθρού της εργατικής τάξης του Γκουαγιάνα (της περιοχής που εδράζεται η εταιρία). Κάλεσε μάλιστα τον Τσάβες να πάρει θέση υπέρ τον εργατών.
Ο μέχρι σήμερα λαλίστατος Τσάβες εμφανίζει συμπτώματα… αφωνίας (ίσως να τον βοηθήσουν οι… κουβανοί γιατροί του να το ξεπεράσει) και ο υπουργός Εργασίας «πείθει» το συνδικάτο να διεξάγει καθολική ψηφοφορία (ως «δημοψήφισμα» το αναφέρει) ανάμεσα στους εργάτες για τη στάση που θα ακολουθήσουν (αν κάτι σας θυμίζει αυτό, δεν κάνετε λάθος, πρόκειται για πρόταση ανάλογη με νομική διάταξη που θεσπίστηκε στη χώρα μας πριν από κάμποσα χρόνια και ξεσήκωσε γενική κατακραυγή).
Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, διεξάγονται δύο «δημοψηφίσματα». Ενα από το συνδικάτο κι ένα από την εταιρία! Ο εκβιασμός στους εργάτες είναι προφανής. Ποντάροντας στην κούραση, την απελπισία και την απειλή μικρότερων μεροκάματων (όπως αυτά που παίρνουν οι «συμβασιούχοι») και κυρίως έχοντας σύμμαχο την κυβέρνηση (του «σοσιαλισμού του 21ου» για να μην ξεχνιόμαστε), οι καπιταλιστές προσπαθούν να κάμψουν τους εργάτες, ώστε να δεχτούν την αύξηση που προτείνει η εταιρία.
Τα αποτελέσματα δεν τα γνωρίζουμε. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι το ποιόν της «μπολιβαριανής επανάστασης» του Τσάβες , που για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται μια φανταχτερή απάτη. Με τέτοια «σοσιαλιστική» κυβέρνηση οι μόνοι που μπορούν να νιώθουν καλά σε έναν τέτοιο «σοσιαλισμό» είναι οι… καπιταλιστές. Είπαμε, όμως, ο «σοσιαλισμός» και οι «απαλλοτριώσεις» είναι καλές μόνο για τις χρεοκοπημένες επιχειρήσεις. Οι υγιείς χρειάζονται για την «εθνική οικονομία», ιδιαίτερα όταν είναι πολυεθνικές, με μπόλικο κεφάλαιο στα θησαυροφυλάκιά τους. Καλός ο «σοσιαλισμός» αλλά το κέρδος, κέρδος…
ΥΓ: Τα στοιχεία που αναφέρθηκαν παραπάνω είναι από διάφορα άρθρα και ανταποκρίσεις του φιλοτσαβικού πρακτορείου Venezuelanalysis. Για όποιον ενδιαφέρεται, το site είναι: https://www.venezuelanalysis.com/news/.
