Ενα από τα πιο προσεκτικά φυλαγμένα μυστικά στο Αφγανιστάν αυτή την περίοδο είναι τα στοιχεία σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ανταρτών καθώς αρχίζει η εαρινή επίθεση του 2013, σύμφωνα με τους «New York Times» (19/4/13). Σε άρθρο τους με τίτλο «Ερευνα δείχνει ραγδαία αύξηση στις επιθέσεις από τους Ταλιμπάν», μεταξύ άλλων, αναφέρουν ότι «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι Ταλιμπάν έχουν κλιμακώσει τις επιθέσεις τους, όμως αυτό που είναι λιγότερο καθαρό είναι αν επιχειρούν ή αν μπορούν να εξαπολύσουν μια ολομέτωπη επίθεση για να δοκιμάσουν τις αφγανικές δυνάμεις ασφάλειας καθώς αυτές αρχίζουν να αναλαμβάνουν πλήρως από τις ξένες δυνάμεις που αποχωρούν. Μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, οι αφγανικές δυνάμεις προβλέπεται να αναλάβουν την ευθύνη σ’ όλη τη χώρα, με τις αμερικάνικες και τις άλλες συμμαχικές δυνάμεις σε ρόλο υποστήριξης».
Ωστόσο, ο αμερικάνικος στρατός, που έδινε λεπτομερή στοιχεία (σ.σ. όσα φυσικά ήθελε) για τις επιθέσεις των ανταρτών μέχρι και την περασμένη χρονιά, έχει σταματήσει πλέον να δίνει στοιχεία. Τα πρώτα αξιόπιστα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2013, σύμφωνα με το δημοσίευμα των «New York Times», προέρχονται από έρευνα της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Afghanistan NGO Safety Office», που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η έρευνα αυτή, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 18 Απρίλη, αποκαλύπτει ότι πραγματοποιήθηκαν 2.331 επιθέσεις από ένοπλες ομάδες στο πρώτο τρίμηνο του 2013, σε σύγκριση με 1.581 την ίδια περίοδο της περασμένης χρονιάς, που σημαίνει μια αύξηση κατά 47% των επιθέσεων. Eνα σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι ότι οι επιθέσεις εναντίον των αμερικάνικων και των άλλων ξένων δυνάμεων κατοχής είναι μόλις 4% του συνόλου, έναντι 73% εναντίον των αφγανικών δυνάμεων Ασφάλειας (οι υπόλοιπες είναι εναντίον πολιτικών κυβερνητικών στόχων). Στοιχείο που δείχνει ότι στόχος των ανταρτών είναι, εκτός των άλλων, να καταρρακώσουν το ηθικό και να αποδιοργανώσουν τις αποκαλούμενες αφγανικές δυνάμεις Ασφάλειας, υπονομεύοντας έτσι το σχέδιο απεμπλοκής του μεγάλου όγκου του αμερικάνικου στρατού από το βάλτο του Αφγανιστάν.
Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν επίσης ότι έχει μετατοπιστεί το επίκεντρο του πολέμου. Τα κύρια πολεμικά μέτωπα ήταν μέχρι πρότινος στις νότιες επαρχίες, από την επαρχία Χέλμαντ μέχρι την Πάκτικα, Πάκτια και Κοστ. Τώρα το επίκεντρο έχει μετατοπιστεί στις ανατολικές επαρχίες και βορειότερα, στις επαρχίες Λάγκχμαν, Κουνάρ, Νανγκαρχάρ και Νουριστάν, ενώ ανοίγουν νέα μέτωπα σε δυτικά τμήματα της χώρας, τα οποία άλλοτε είχαν επηρεαστεί ελάχιστα από τον πόλεμο. Στα μέτωπα αυτά η παρουσία των ξένων δυνάμεων κατοχής είναι ως επί το πλείστον αδύναμη, συνεπώς το βάρος του πολέμου επωμίζεται ο αφγανικός στρατός, που αναγκάζεται να διασπά και να μετακινεί τις δυνάμεις του σε νέες περιοχές.
Ανάλογη είναι η εκτίμηση και της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, η οποία σε ανακοίνωσή της στις 17 Απρίλη , σύμφωνα με ρεπορτάζ του Associated Press (18/4/13), προειδοποίησε ότι «η ασφάλεια επιδεινώνεται σ’ όλο το Αφγανιστάν, καθώς οι αντάρτες κατακλύζουν τα πεδία της μάχης και πραγματοποιούν τέτοιες επιθέσεις που η φετινή εαρινή πολεμική σεζόν θα μπορούσε να είναι η πιο καθοριστική στη διάρκεια του σχεδόν δωδεκάχρονου πολέμου».
Σημειωτέον ότι ο αριθμός των επιθέσεων από τους αντάρτες αυξήθηκε κατά 47% πριν ακόμη ανακοινωθεί από τους Ταλιμπάν η «εαρινή τους επίθεση», κατά την οποία οι επιθέσεις εκτοξεύονται στα ύψη. Ο Απρίλης ξεκίνησε με μπαράζ πολύνεκρων επιθέσεων. Ενδεικτικά, στις 3 Απρίλη, σκοτώθηκαν 10 αφγανοί στρατιώτες και 34 πολίτες σε επίθεση σε κυβερνητικό συγκρότημα στο δυτικό Αφγανιστάν. Στις 12 Απρίλη, καταλήφθηκε φυλάκιο του αφγανικού στρατού στην επαρχία Κουνάρ και σκοτώθηκαν όλοι (13) στρατιώτες. Στις 13 Απρίλη, εκτοξεύτηκαν τουλάχιστον τρεις πύραυλοι και έπεσαν μέσα στο αεροδρόμιο της Τζαλαλαμπάντ στην επαρχία Νανγκαρχάρ, καταστρέφοντας ένα ελικόπτερο. Στις 15 Απρίλη, οι Ταλιμπάν έστησαν ενέδρα και σκότωσαν στην επαρχία Γουαρντάκ 5 αφγανούς στρατιώτες που συνόδευαν αυτοκινητοπομπή με καύσιμα για τα νατοϊκά στρατεύματα. Στις 19 Απρίλη, 13 μέλη της κακόφημης Αφγανικής Τοπικής Αστυνομίας σκοτώθηκαν σε επίθεση των Ταλιμπάν σε σημείο ελέγχου στην επαρχία Γκαζνί. Και στις 21 Απρίλη, οι Ταλιμπάν σκότωσαν 6 μέλη της Αφγανικής Τοπικής Αστυνομίας, που χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ και κατηγορείται για εκβιασμούς και άλλες βαρβαρότητες σε βάρος του πληθυσμού, σε βάση στην επαρχία Γκαζνί.
Στο μεταξύ, σοβαρό πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι δυνάμεις κατοχής και ο αφγανικός στρατός και στη βόρεια επαρχία Τακάρ, με πληθυσμό στην πλειοψηφία Ουζμπέκους, που είχαν πολεμήσει να κρατήσουν τους Ταλιμπάν έξω από την περιοχή τους και η πρωτεύουσα της επαρχίας, η Ταλοκάν, ήταν η τελευταία μεγάλη αφγανική πόλη που πέρασε στον έλεγχο των Ταλιμπάν το 2001.
Τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με ρεπορτάζ του «Αλ – Τζαζίρα» (10/4/13), στην επαρχία αυτή δρα και γίνεται όλο και πιο ισχυρό το Ισλαμικό Κίνημα του Ουζμπεκιστάν, ένα αντάρτικο κίνημα που φέρεται να έχει δεσμούς με την Αλ – Κάιντα και τους Ταλιμπάν.
«Οι μαχητές του Ισλαμικού Κινήματος του Ουζμπεκιστάν είναι ο κύριος στόχος των Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων. Αυτοί δρουν σ’ όλο το βορειοανατολικό Αφγανιστάν. Εκπαιδεύουν ντόπιους σε αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, σε επιθέσεις αυτοκτονίας και σε άλλες πολύπλοκες επιθέσεις και είναι πίσω από τις δολοφονίες ενός αριθμού αξιωματούχων και φύλαρχων», όπως δήλωσε ο στρατηγός Ζαλμάι Γουέσα, διοικητής του 209 Σώματος του Αφγανικού στρατού.
Οι επιχειρήσεις εναντίον τους ξεκίνησαν συστηματικά το φθινόπωρο του 2011, σε μια προσπάθεια να σταματήσει η επέκταση της εξέγερσης, όμως. Οπως επισημαίνεται στο ρεπορτάζ του «Αλ – Τζασίρα», εγείρονται πολλά ερωτηματικά για την ικανότητα του αφγανικού στρατού να καταστείλει το εξαιρετικά αποτελεσματικό, ευέλικτο και συνεχώς ενισχυόμενο Ισλαμικό Κίνημα το Ουζμπεκιστάν σε μια στρατηγικής σημασίας περιοχή του Αφγανιστάν.
