«Δεν είναι ακριβώς ο Αρμαγεδών που είχε προβλεφτεί τις βδομάδες μετά από τον περασμένο Σεπτέμβρη, τότε που η κατάρρευση της Lehman Brothers απετέλεσε τη μεγαλύτερη χρεοκοπία αμερικάνικης εταιρίας που έγινε ποτέ. Αλλά αυτή η οικονομική ύφεση εξακολουθεί να είναι σε εξέλιξη όντας η δεύτερη μεγαλύτερη από την εποχή της Μεγάλης Υφεσης (σ.σ. της δεκαετίας του ’30), από την άποψη του αριθμού των εταιριών που κατέρρευσαν». Η διαπίστωση ανήκει στον Economist (2/7/09), ένα από τα πιο παλιά και πιο έγκυρα έντυπα της βρετανικής κεφαλαιοκρατίας.
Σε προηγούμενο άρθρο του (28/5/09), ο Economist ανέφερε ότι το πρώτο τρίμηνο του 2009 ο αριθμός των πτωχεύσεων διαφόρων εταιριών στις ΗΠΑ ήταν κατά 52% αυξημένος σε σχέση με την ίδια περίοδο τον προηγού-μενο χρόνο. Εκτίναξη όμως παρουσίασε και ο αριθμός των ατομικών πτωχεύσεων, των πτωχεύσεων δηλαδή που δήλωσαν αμερικάνοι πολίτες. Σύμφωνα με την αμερικάνικη νομοθεσία, κάποιος που δεν μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη του έχει τη δυνατότητα να ζητήσει την «προστασία» των αμερικάνικων δικαστηρίων και να επιλέξει τους διάφορους τύπους «προστασίας» (μέχρι να κατορθώσει να αποπληρώσει τα χρέη του) για να μην πάει φυλακή ή για να μην του πάρουν το σπίτι. Ο αριθμός αυτών των χρεοκοπιών, που ονομάζονται «χρεοκοπίες καταναλωτών» (consumer bankruptcies), σύμφωνα με το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Χρεοκοπιών, έφτασε τις 675.371 σε πανεθνικό επίπεδο το πρώτο εξάμηνο του 2009, δηλαδή 36.5% περισσότερες από την ίδια περίοδο πέρσι. Το ποσοστό της αύξησης γίνεται ακόμα μεγαλύτερο όταν μιλάμε για τον περασμένο μήνα. Τον Ιούνη του 2009 οι χρεοκοπίες καταναλωτών ήταν κατά 40.6% περισσότερες από αυτές του Ιούνη του 2008. Αυτός είναι ο λόγος που «πολλές σημαντικές καταρρεύσεις σημειώθηκαν σε επιχειρήσεις που βασίζονται στον Αμερικάνο καταναλωτή, όπως η Eddie Bauer, μία εταιρία λιανικής στον τομέα του ρουχισμού και η Six Flags, που λειτουργούσε πάρκα διασκέδασης και ψυχαγωγίας», σημειώνει ο Economist.
«Ενας καλός δείκτης της υπερβολικά μεγάλης πτωτικής πορείας (σ.σ. των αγορών) είναι η αγορά των ομολόγων υψηλών αποδόσεων (junk bonds)… Στο τέλος του Μάη, το 9.2% των χρεογράφων υψηλής απόδοσης (παγκόσμια, αλλά με επικρατέστερα τα αμερικάνικα χαρτιά) είχαν εκπέσει (σ.σ. δηλαδή έχασαν την αξία τους) κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 12 μηνών, ενώ μέχρι το Δεκέμβρη του 2007 εξέπιπταν σε ποσοστό χαμηλότερο από 1% το έτος» (Economist, 2/7/09). Οπως φαίνεται από το παραπάνω απόσπασμα, τα ομόλογα υψηλής απόδοσης (άρα και υψηλού ρίσκου) που έχασαν την αξία τους εννιαπλασιάστηκαν σε ετήσια βάση μέχρι τον περασμένο Μάη σε σχέση με το ίδιο χρονικό διάστημα μέχρι το Δεκέμβρη του 2007. Δείγμα κι αυτό της οικονομικής κρίσης που οδήγησε πολλές επιχειρήσεις σε κατάρρευση.
Ολα τα δεδομένα επομένως δείχνουν ότι η κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη. Αυτό επιβεβαίωσε και ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), Πασκάλ Λαμί, ο οποίος παραδέχτηκε ότι «τα χειρότερα από την κρίση σε κοινωνικό επίπεδο βρίσκονται μπροστά μας, το οποίο σημαίνει ότι τα χειρότερα από την κρίση σε πολιτικό επίπεδο βρίσκονται μπροστά μας». Οι καπιταλιστές και οι εκπρόσωποί τους γνωρίζουν ότι η μεγαλύτερη οικονομική κρίση από την εποχή της ονομαζόμενης «Μεγάλης Υφεσης» της δεκαετίας του 1930 έχει ακόμα πολύ δρόμο να διαβεί μέχρι να έρθει η «ανάκαμψη». Στο διάστημα αυτό η κρίση θα οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπους σε συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης, για να δώσει τη θέση της σε μία «ανάκαμψη» με ξεθεμελιωμένα εργατικά δικαιώματα δεκαετιών, υψηλή ανεργία (όπως όλοι παραδέχονται) και αργούς ρυθ- μούς ανάπτυξης.
Ολα αυτά δε μπορούν παρά να οδηγήσουν σε κοινωνικές συγκρούσεις. Αυτό σημαίνει η παραδοχή του Γενικού Διευθυντή του ΠΟΕ, ότι τα χειρότερα έρχονται σε κοινωνικό επίπεδο. Γιατί η εργατική τάξη θα πρέπει να επιλέξει: ή θα αποδεχτεί μια θέση όμοια με αυτή που είχαν οι εργάτες πριν από ενάμιση αιώνα ή θα αντισταθεί με απώτερο στόχο την κατάργηση του συστήματος της μισθωτής σκλαβιάς. Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.
