Μετά την εκλογή του, ο Μπλάτερ είχε αφήσει υπονοούμενα για στημένη υπόθεση από τους Αμερικανούς και τους Αγγλους, οι οποίοι έχασαν από το Κατάρ και τη Ρωσία τη μάχη για τη διοργάνωση των Μουντιάλ του 2022 και του 2018, αντίστοιχα, και τόνισε ότι θα αναλάβει όλες τις πρωτοβουλίες που είναι αναγκαίες για να διασωθεί το κύρος της ΦΙΦΑ. Εύλογο είναι συνεπώς το ερώτημα: τι άλλαξε μέσα σε τέσσερις μέρες;
Δύο είναι οι παράγοντες που από τα μέχρι στιγμής δεδομένα, έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στη λήψη της συγκεκριμένης απόφασης. Ο πρώτος είναι η σφοδρή αντίδραση της ΟΥΕΦΑ, οι αξιωματούχοι της οποίας ήταν ένα βήμα πριν την απόφαση για οριστική ρήξη με το καθεστώς Μπλάτερ και την αποχώρησή τους από τη ΦΙΦΑ. Ο πρόεδρος της ΟΥΕΦΑ Μισέλ Πλατινί είχε κάνει σκληρές δηλώσεις για το σκάνδαλο διαφθοράς και είχε ζητήσει από τον Μπλάτερ να παραιτηθεί από υποψήφιος πρόεδρος, αφήνοντας ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο της διάσπασης. Την ίδια στιγμή ο Ντέιβιντ Γκιλ ανακοίνωνε την παραίτησή του από αντιπρόεδρος της Εκτελεστικής Γραμματείας της ΦΙΦΑ (η συγκεκριμένη θέση ανήκει αποκλειστικά στις βρετανικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες), τονίζοντας ότι « δεν μπορούν να γίνουν αλλαγές για το καλό του παγκόσμιου ποδοσφαίρου με τον κύριο Μπλάτερ να παραμένει στη θέση του». Ο Γκιλ πριν τις εκλογές είχε ανακοινώσει ότι δε θα αναλάβει τα καθήκοντά του, αν εκλεγεί ξανά ο Μπλάτερ και έκανε πράξη την απειλή του. Με την παραίτησή του δημιούργησε μια πρωτόγνωρη κατάσταση, αφού ο Μπλάτερ ήταν υποχρεωμένος είτε να ορίσει άλλον αντιπρόεδρο, αλλάζοντας το καταστατικό, είτε να αφήσει κενή τη θέση, αν οι βρετανικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες δεν όριζαν κάποιον άλλο για εκπρόσωπό τους.
Ο δεύτερος και κυριότερος παράγοντας που ώθησε τον ισχυρό άντρα της ΦΙΦΑ σε παραίτηση είναι η στάση των «χορηγών». Η εταιρία πιστωτικών υπηρεσιών Visa, που ήταν από τους βασικούς χορηγούς του Μουντιάλ της Βραζιλίας, ανακοίνωσε ότι σκέφτεται να διακόψει τις «χορηγίες», αν η ΦΙΦΑ δεν αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της φήμης του ποδοσφαίρου. Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκονταν η γερμανική εταιρία αθλητικών ειδών Adidas και η εταιρία αναψυκτικών Coca-Cola. Η Αdidas κάλεσε τη ΦΙΦA να ενισχύσει τη διαφάνεια, να επιλύσει την αντιδικία και να αποκαταστήσει το κύρος της Ομοσπονδίας, ενώ η Coca Cola ανέφερε ότι η χρόνια αντιδικία έχει πλήξει την αποστολή και τα ιδεώδη του Παγκοσμίου Κυπέλλου της ΦΙΦA!
Πρέπει να τονιστεί ότι οι σχέσεις της ΦΙΦΑ με τις τρεις αυτές εταιρίες είχαν ήδη κλονιστεί, αφού μια βδομάδα πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο διαφθοράς με ανακοίνωσή τους πίεζαν τη ΦΙΦΑ να λάβει στα σοβαρά υπόψη της το ζήτημα των δικαιωμάτων των μεταναστών εργατών στο Κατάρ, απαντώντας σε καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις αθλητικές εγκαταστάσεις που κατασκευάζονται για το Μουντιάλ του 2022. Για να καταλάβουμε το μέγεθος των «χορηγιών» από αυτές τις εταιρίες και κατά συνέπεια την πίεση που δημιούργησε η στάση τους, αρκεί μια ματιά στον ισολογισμό της ΦΙΦΑ. Οι «χορηγίες» είναι συνολικά 177 εκατ. δολάρια το 2014 από τους μακρόχρονους συνεργάτες (Adidas, Coca Cola, Emirates, Hyundai, Sony και Visa) και 131 εκατ. δολάρια από όλους τους άλλους «χορηγούς» του Μουντιάλ.
Ενα ακόμη στοιχείο που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και το οποίο έχει άμεση σχέση και με τους χορηγούς είναι ότι εναντίον του Μπλάτερ ήταν σύσσωμη η ΟΥΕΦΑ (με εξαίρεση Ισπανία και Ρωσία) και η πλειοψηφία των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Σε απλά ελληνικά, απέναντι στην ηγεσία της ΦΙΦΑ ήταν τα σπουδαιότερα πρωταθλήματα του πλανήτη, που τα παρακολουθούν εκατοντάδες εκατομμύρια τηλεθεατές και αυτό δε θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορους τους «χορηγούς». Επειδή, όπως έχουμε γράψει πολλές φορές, το επαγγελματικό ποδόσφαιρο είναι μια καπιταλιστική μπίζνα που έχει πρωταρχικό στόχο το μέγιστο δυνατό κέρδος, από τη στιγμή που κινδύνευαν να χαθούν τα κέρδη, ο Ζεπ Μπλάτερ δεν είχε άλλη επιλογή εκτός από την παραίτηση. Γι’ αυτό αναγκάστηκε να κάνει στροφή 180 μοιρών μέσα σε τέσσερις μέρες. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς σε σχέση με τις εξελίξεις στη ΦΙΦΑ, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι στόχος είναι ο συμβιβασμός με τους «χορηγούς» για να διασφαλιστούν τα φράγκα που θα μπουν στα ταμεία και όχι η κάθαρση και η καταπολέμηση της διαφθοράς.
Το λογοπαίγνιο με το νούμερο της φανέλας αποδίδει με τον πιο ακριβή τρόπο την άποψη της συντριπτικής πλειοψηφίας όσων παρακολουθούν ποδόσφαιρο, και δεν χρειάζεται επιπλέον σχολιασμό.
Μετά την παραίτηση του επανεκλεγέντα προέδρου της ΦΙΦΑ Ζεπ Μπλάτερ, τα αθλητικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι επικρατέστερος να τον διαδεχθεί είναι ο πρόεδρος της ΟΥΕΦΑ Μισέλ Πλατινί. Αυτός άλλωστε ήταν στην πραγματικότητα ο αντίπαλος του Μπλάτερ στις πρόσφατες εκλογές, ανεξάρτητα από την απόφασή του να μην βγει ο ίδιος σε απευθείας αντιπαράθεση μαζί του. Εμπειρος παράγοντας ο Πλατινί, ήξερε πολύ καλά ότι από τη στιγμή που το σύστημα Μπλάτερ κατάφερε να ελέγξει Ασία, Αφρική και CONCACAF (Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Βόρειας, Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής), οι εκλογές ήταν χαμένες γι’ αυτόν. Αποφάσισε να διατηρήσει το προφίλ του και τη μεγάλη αποδοχή που έχει στους κόλπους της ΦΙΦΑ και να μη χρεωθεί μια ήττα.
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις με το σκάνδαλο διαφθοράς, τα δεδομένα αλλάζουν και ο δρόμος δείχνει ν’ ανοίγει γι’ αυτόν. Ηδη τα βρετανικά αθλητικά μέσα ενημέρωσης τον παρουσιάζουν ως το μεγάλο φαβορί, ενώ ο ίδιος φρόντισε να κάνει μια επίδειξη δύναμης, μέσω της δήλωσης ότι «ήταν μια δύσκολη απόφαση, μια γενναία απόφαση, η σωστή απόφαση», με την οποία συνεχάρη τον Μπλάτερ για την παραίτηση! Στα υπέρ του Γάλλου, εκτός από τις καλές δημόσιες σχέσεις που έχει δημιουργήσει, είναι η συνεχώς αυξανόμενη ποιότητα των ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων. Οι ισχυρές ευρωπαϊκές ομάδες έχουν καταφέρει να φέρουν στη γηραιά ήπειρο σχεδόν το σύνολο των πρωτοκλασάτων ποδοσφαιριστών του πλανήτη, με αποτέλεσμα να ανέβουν επίπεδο τα πρωταθλήματα, γεγονός που δεν έχει αφήσει αδιάφορους τους «χορηγούς». Ηδη έχει ανακοινωθεί ότι τα φράγκα που θα μπουν στα ταμεία των ομάδων που θα συμμετάσχουν στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις θα είναι αυξημένα σε σχέση με πέρσι. Ιδιαίτερα αυξημένα θα είναι τα φράγκα για το Europα League, τη δεύτερη στη σειρά διοργάνωση, με αποτέλεσμα να κλείσει η ψαλίδα με το Champions League και να ευνοηθούν οι ομάδες από τις χώρες της «δεύτερης ταχύτητας» του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Επιπλέον, με επικοινωνιακές-επιχειρηματικές κινήσεις, όπως η διεξαγωγή ενός αγώνα του ισπανικού πρωταθλήματος νωρίς το μεσημέρι, για να μπορούν να τον παρακολουθήσουν ζωντανά στην «αναδυόμενη αγορά» της Ασίας, ο Πλατινί κατάφερε να ενισχύσει σημαντικά την εμπορική αξία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Σε αντίθεση με τον Μπλάτερ, ο Πλατινί έχει καταφέρει να δημιουργήσει συνθήκες που ευνοούν την αύξηση των κερδών για τους «χορηγούς», άρα -σύμφωνα με τους κανόνες του καπιταλιστικού συστήματος- κρίνεται επιτυχημένος και η μετάβασή του στην προεδρία της ΦΙΦΑ θα αποτελέσει επιβράβευση της προσφοράς του στα μεγάλα αφεντικά.
Κος Πάπιας
