Toυ καθηγητή Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ*
Η κλιμακούμενη κατάσταση στη Δυτική Οχθη (ΔΟ), η οποία χαρακτηρίζεται από την αύξηση των επιθέσεων των εποίκων εναντίον παλαιστίνιων αμάχων, την κατάσχεση της γης τους, την καταστροφή κατοικιών και το κάψιμο καλλιεργειών…, καθώς και από καταστροφικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και την καταστολή των παλαιστίνιων κατοίκων, δεν αποτελεί απλώς μια σειρά μεμονωμένων ενεργειών. Αντίθετα, αντανακλά μια συστηματική μορφή «λειτουργικής συμπληρωματικότητας» μεταξύ της ισραηλινής κυβέρνησης και των εποίκων. Αν και αυτός ο συντονισμός δεν λαμβάνει μια ανοιχτά επίσημη ή δηλωμένη μορφή, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να αποφεύγει τη νομική ευθύνη, εντούτοις λειτουργεί ως ένας αποτελεσματικός μηχανισμός «ενδυνάμωσης» του ευρύτερου σιωνιστικού σχεδίου. Κατά συνέπεια, δεν πρόκειται απλώς για μεμονωμένες πρωτοβουλίες εποικισμού που αναλαμβάνονται από ένθερμους ή εξτρεμιστές εποίκους, ούτε για στρατιωτικές διαταγές που αυτοσχεδιάζονται από διοικητές επί του πεδίου. Αντίθετα, συνιστούν ένα «κρατικό σύστημα» στο οποίο επίσημες και ανεπίσημες ενέργειες λειτουργούν μέσω λειτουργικής συμπληρωματικότητας για να επιτύχουν την de facto προσάρτηση παλαιστινιακής γης, εν αναμονή της κατάλληλης στιγμής για την επίσημη προσάρτησή της.
Η κυβέρνηση της «Αποφασιστικότητας»:
Από την αρχή του σχηματισμού της, στα τέλη του 2022, η σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση έχει μετατρέψει τη Δυτική Οχθη (ΔΟ) σε ένα «εργαστήριο» στο οποίο κινητοποιούνται όλοι οι διαθέσιμοι ισραηλινοί πόροι για να καθοριστεί το μέλλον της, να επιβληθεί ένα εξτρεμιστικό θρησκευτικο-εθνικιστικό σιωνιστικό όραμα και να δοθεί τέλος σε κάθε παλαιστινιακό, αραβικό ή διεθνές «όνειρο» για λύση δύο κρατών.
Ο Σμότριτς, ο οποίος δημοσίευσε το 2017 το όραμά του για την επίλυση της σύγκρουσης με τους Παλαιστίνιους υπό τον τίτλο «Το Σχέδιο της Αποφασιστικότητας», βρήκε μια ιστορική ευκαιρία να θέσει αυτό το όραμα σε εφαρμογή μετά τις εκλογές της Κνεσέτ του 2022, όταν το Κόμμα του Θρησκευτικού Σιωνισμού, του οποίου ηγείται, υιοθέτησε το σχέδιο. Η συμμαχία του με το Λικούντ του Νετανιάχου διευκόλυνε περαιτέρω την εφαρμογή του. Με την ανάληψη του υπουργείου Οικονομικών, ο Σμότριτς έγινε επίσης υπουργός στο υπουργείο Αμυνας, αποκτώντας έτσι άμεση εξουσία επί της διοίκησης της Δυτικής Οχθης (ΔΟ) και των υποθέσεων των εποικισμών, οι οποίες υπάγονται κυρίως στον στρατιωτικό μηχανισμό. Εντωμεταξύ, ο εταίρος του στο Θρησκευτικό Σιωνισμό, ο Μπεν-Γκβιρ, ανέλαβε το υπουργείο Εθνικής Ασφάλειας, το οποίο εποπτεύει την ισραηλινή αστυνομία, τη Συνοριακή Αστυνομία και το σωφρονιστικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στη ΔΟ και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Οι δυο τους τοποθετήθηκαν έτσι ώστε να συμπληρώνει ο ένας τον άλλον στην επιτάχυνση της εβραιοποίησης της γης και των ιερών τόπων και στην προώθηση του Σχεδίου της Αποφασιστικότητας. Ο Νετανιάχου και το Λικούντ, από την πλευρά τους, δεν είχαν αντίρρηση να αφήσουν τον Σμότριτς και τον Μπεν-Γκβιρ να ενεργούν ανεξέλεγκτα, παρέχοντας παράλληλα πολιτική κάλυψη και νομιμοποίηση στις ενέργειές τους. Αλλωστε, μοιράζονται τους ίδιους γενικούς στόχους, αν και μέσω διαφορετικών μεθόδων.
Το Σχέδιο της Αποφασιστικότητας βασίζεται σε αρκετές βασικές αρχές: στην αντίληψη της «ολόκληρης Γης του Ισραήλ»· στην επίτευξη ενός «αποφασιστικού» αποτελέσματος που βασίζεται στους εποικισμούς, το οποίο εγκαθιδρύει μια κυρίαρχη εβραϊκή πραγματικότητα μεταξύ του ποταμού και της θάλασσας και θέτει τέλος στην «ψευδαίσθηση ενός παλαιστινιακού κράτους»· στη χρήση βίας και υπέρμετρης ισχύος ως κύριων μέσων αντιμετώπισης των Παλαιστίνιων· στην άρνηση της ύπαρξης του παλαιστινιακού λαού· και στην απόρριψη οποιασδήποτε μορφής παλαιστινιακής πολιτικής οντότητας.
Η στρατηγική του Ισραήλ στη Δυτική Οχθη:
Η στρατηγική της ισραηλινής κυβέρνησης για την «επίλυση της σύγκρουσης» στη ΔΟ μπορεί να συνοψιστεί σε επτά βασικές συνιστώσες:
Πρώτο: Ενεργή επέκταση των εποικισμών και αναδιαμόρφωση της δημογραφικής γεωγραφίας της ΔΟ:
Η δραματική επιτάχυνση της επέκτασης των εποικισμών γίνεται σαφής όταν συγκρίνονται τα στοιχεία. Μεταξύ της υπογραφής των Συμφωνιών του Οσλο το 1993 και του τέλους του 2022, διαδοχικές ισραηλινές κυβερνήσεις ενέκριναν μόλις 6 νέους εποικισμούς στη ΔΟ μέσα σε τρεις δεκαετίες, ενώ σε μεγάλο βαθμό ακολουθούσαν πολιτικές με στόχο την «πύκνωση» και επέκταση των υφιστάμενων εποικισμών. Αντίθετα, κατά τα πρώτα τριάμισι χρόνια της στην εξουσία, από τις αρχές του 2023 έως τον Ιούλιο του 2026, η σημερινή κυβέρνηση ενέκρινε συνολικά 104 νέους εποικισμούς: 51 εντελώς νέους εποικισμούς, 35 μη εξουσιοδοτημένα προηγουμένως φυλάκια εποίκων που αναβαθμίστηκαν σε ανεξάρτητους εποικισμούς και 17 συνοικίες υφιστάμενων εποικισμών που αναβαθμίστηκαν σε ανεξάρτητους εποικισμούς. Επιπλέον, ένας ακόμη νέος εποικισμός εγκρίθηκε τον Ιούλη του 2026. Η επέκταση των φυλακίων εποίκων έχει επίσης επιταχυνθεί απότομα.
Από την έναρξη της θητείας της σημερινής κυβέρνησης μέχρι το τέλος Απρίλη του 2026, ιδρύθηκαν 212 νέα φυλάκια, επιπλέον των 151 που ήδη υπήρχαν, ανεβάζοντας το σύνολο στα 363. Αυτό αντιστοιχεί σε ετήσιο μέσο όρο περίπου 64 νέων φυλακίων, έναντι λιγότερων από 7 ετησίως κατά την περίοδο 1996–2022.
Η πλέον ανησυχητική διάσταση, ωστόσο, της επέκτασης των εποικισμών ήταν η εξάπλωση των γεωργικών και ποιμενικών φυλακίων, τα οποία έχουν λειτουργήσει ως ένας ιδιαίτερα καταναγκαστικός μηχανισμός για την ανάληψη του ελέγχου τεράστιων εκτάσεων γης με σχετικά μικρό αριθμό εποίκων υπό την προστασία του στρατού. Αυτά τα φυλάκια και οι ποιμενικοί εποικισμοί ελέγχουν σήμερα περίπου 1,1 εκατομμύρια ντουνάμ (1.100 km²), ή περίπου το 18% της ΔΟ, εκ των οποίων 750 χιλιάδες ντουνάμ έχουν τεθεί υπό τον έλεγχό τους από τότε που ανέλαβε την εξουσία η σημερινή κυβέρνηση.
Επιπλέον, το Ισραήλ ελέγχει το 85% των υδάτινων πόρων της ΔΟ, ενώ εκατοντάδες ισραηλινά σημεία ελέγχου και οδοφράγματα κατακερματίζουν την περιοχή και εμποδίζουν την κίνηση μεταξύ των διάφορων τμημάτων της. Το Τείχος Διαχωρισμού έχει επίσης απομονώσει περίπου το 12% της ΔΟ και περικυκλώσει πλήρως την Ανατολική Ιερουσαλήμ, καθιστώντας τη σύνδεσή της με την υπόλοιπη ΔΟ ολοένα και περισσότερο παρόμοια με διεθνή σύνορα.
Μια λεπτομερής εξέταση αυτών των εξελίξεων υπερβαίνει το πεδίο εφαρμογής αυτού του άρθρου. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτές οι δραματικές αυξήσεις συνοδεύτηκαν από εξίσου εκτεταμένη επέκταση στην κατασκευή δεκάδων χιλιάδων οικιστικών μονάδων και στην ανάπτυξη υποδομών, συμπεριλαμβανομένων δρόμων, ηλεκτρισμού, ύδρευσης, δημόσιων υπηρεσιών και συστημάτων ασφαλείας, καθώς και από κίνητρα για την προσέλκυση νέων κατοίκων. Εντωμεταξύ, ο πληθυσμός των εποίκων έχει ξεπεράσει τις 900 χιλιάδες.
Ταυτόχρονα, έχει αναληφθεί μια συστηματική προσπάθεια περιορισμού των Παλαιστίνιων μέσω της κατάσχεσης της γης τους ή της άρνησης πρόσβασής τους σε αυτήν, της κατεδάφισης των κατοικιών τους, του καψίματος των καλλιεργειών και των τζαμιών τους και του περιορισμού της μετακίνησής τους. Αυτά τα μέτρα περιλάμβαναν επίσης τη δημιουργία ολοένα και πιο ακατάλληλων για διαβίωση συνθηκών, σχεδιασμένων να οδηγήσουν τους Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να ανοίξουν τον δρόμο για τον εκτοπισμό τους.
Δεύτερο: Προώθηση της de facto και θεσμικής προσάρτησης:
Από την είσοδό του στην κυβέρνηση, ο Σμότριτς επιδίωξε να μεταφέρει την ευθύνη για τις υποθέσεις των εποικισμών στη ΔΟ από το στρατιωτικό μηχανισμό, ο οποίος παραδοσιακά τις επέβλεπε, σε μια μη στρατιωτική πολιτική δομή υπό την εξουσία του. Τον Ιούνη του 2024, ανακοίνωσε μέτρα για τη μεταφορά της διοίκησης των υποθέσεων των εποικισμών σε πολιτικούς αξιωματούχους υπό τον έλεγχό του. Εντωμεταξύ, η ισραηλινή αστυνομία έχει αναλάβει σταδιακά μεγαλύτερο ρόλο στην αντιμετώπιση ζητημάτων ασφαλείας στη ΔΟ, αντικαθιστώντας το στρατό σε ορισμένες περιοχές. Ο Μπεν-Γκβιρ έχει επίσης επεκτείνει τις λεγόμενες ομάδες ταχείας αντίδρασης (ένοπλες ομάδες εποίκων), των οποίων τα μέλη έχουν φτάσει τα 13.400. Ταυτόχρονα, ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα της ΔΟ έχουν ενσωματωθεί στα πολιτικά, διοικητικά και οικονομικά συστήματα του Ισραήλ. Επιπλέον, τον Φλεβάρη του 2026, με πρωτοβουλία του Σμότριτς, η ισραηλινή κυβέρνηση αποφάσισε να διευκολύνει την αγορά γης στη ΔΟ από Ισραηλινούς, ανοίγοντας τα κτηματολογικά μητρώα και ενεργοποιώντας μηχανισμούς για την οργανωμένη απόκτηση γης προς όφελος των εποικισμών.
Στις 23/7/2025, η Κνεσέτ ενέκρινε μη δεσμευτικό ψήφισμα που ζητούσε την προσάρτηση της ΔΟ, με ψήφους 71 έναντι 13. Στη συνέχεια, στις 22/10/2025, ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο που ζητούσε την προσάρτηση της ΔΟ και την επέκταση της ισραηλινής κυριαρχίας σε αυτήν. Ο Νετανιάχου, ωστόσο, δεν φαινόταν πρόθυμος να προχωρήσει σε επίσημη προσάρτηση, δεδομένων των δυνητικά εκτεταμένων επιπτώσεών της στην ειρηνευτική διαδικασία, την οποία επιδίωκε να διατηρήσει τουλάχιστον εν μέρει ανοιχτή, καθώς και στις προσπάθειες εξομάλυνσης των σχέσεων και στη διεθνή κοινή γνώμη. Ωστόσο, προφανώς δεν αντιτάχτηκε στην προώθηση του ζητήματος, τόσο για να ικανοποιήσει τους υποστηρικτές του Θρησκευτικού Σιωνισμού και της άκρας δεξιάς όσο και για να προετοιμάσει τις πολιτικές και πρακτικές συνθήκες για την εφαρμογή του, καθιστώντας έτσι την προσάρτηση μια βιώσιμη επιλογή πολιτικής.
Τρίτο: Η βία των εποίκων:
Υπό την παρούσα ισραηλινή κυβέρνηση, η βία των εποίκων εναντίον παλαιστίνιων αμάχων έχει κλιμακωθεί σε πρωτοφανές επίπεδο. Εχει περιλάβει δολοφονίες, μαχαιρώματα, ξυλοδαρμούς, επιθέσεις εναντίον παιδιών και εμπρησμούς περιουσιών, οχημάτων, γεωργικών εκτάσεων, τζαμιών και άλλων κατασκευών, καθώς και καταστροφή πηγαδιών, ξερίζωμα δέντρων και κατάληψη βοσκοτόπων. Επιπλέον, ο Μπεν-Γκβιρ έχει εκδώσει δεκάδες χιλιάδες άδειες οπλοφορίας σε εποίκους, πολλοί από τους οποίους είναι επίσης έφεδροι. Ταυτόχρονα, οι ισραηλινές δυνάμεις είναι συνήθως παρούσες, αλλά παρεμβαίνουν μόνο για να διατηρήσουν αυτό που θεωρείται αποδεκτό επίπεδο βίας ή, όταν οι Παλαιστίνιοι επιχειρούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, για να προστατεύσουν τους εποίκους που πραγματοποιούν τις επιθέσεις. Επιβάλλουν επίσης τιμωρητικά μέτρα και αντίποινα εναντίον των Παλαιστίνιων, όπως συνέβη στη Χουάρα, στο Τελ, στην Κάσρα και αλλού. Κατά συνέπεια, αυτό το κλίμα βίας έχει διευκολύνει την ίδρυση μεγάλου αριθμού φυλακίων εποίκων και τη δραματική επέκταση των ποιμενικών εποικισμών.
Σύμφωνα με το Γραφείο του ΟΗΕ για τον Συντονισμό των Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), οι έποικοι πραγματοποίησαν 1.828 επιθέσεις το 2025 εναντίον 280 παλαιστινιακών κοινοτήτων, έναντι 1.420 επιθέσεων το 2024 και 1.189 το 2023. Επιπλέον, τον Μάη του 2026, το OCHA ανέφερε ότι ο ρυθμός είχε αυξηθεί σε 6 επιθέσεις την ημέρα. Μεταξύ Γενάρη 2023 και Ιούλη 2026, 121 παλαιστινιακές κοινότητες στη ΔΟ υπέστησαν πλήρη ή μερικό εκτοπισμό ως αποτέλεσμα τέτοιων επιθέσεων.
Μόλις οι έποικοι καταλάβουν παλαιστινιακή γη, οι ισραηλινές αρχές παρεμβαίνουν στη συνέχεια για να προστατεύσουν τα φυλάκια των εποίκων, να κατασκευάσουν δρόμους και άλλες υποδομές και να εμποδίσουν τους Παλαιστίνιους να έχουν πρόσβαση στη γη τους. Ταυτόχρονα, υποβάλλουν τους Παλαιστίνιους σε πιέσεις στον τομέα της ασφάλειας, της οικονομίας και των μέσων διαβίωσης, με σκοπό να προκαλέσουν εκτοπισμό και αναγκαστική μεταφορά. Τέλος, οι αρχές προχωρούν στη «νομιμοποίηση» των φυλακίων και τους παραχωρούν επίσημο καθεστώς.
Τέταρτο: Το Τζαμί Αλ-Ακσα και η Ιερουσαλήμ:
Η Ανατολική Ιερουσαλήμ, η οποία αποτελεί τμήμα της ΔΟ, έχει καταστεί βασικό επίκεντρο των προσπαθειών του Ισραήλ να εδραιώσει τον έλεγχό του. Κατά συνέπεια, οι προσπάθειες επιβολής ελέγχου στο Τζαμί Αλ-Ακσα και την Ανατολική Ιερουσαλήμ έχουν ενταθεί σημαντικά. Το Ισραήλ έχει επιβάλει de facto χρονικό και χωρικό διαχωρισμό στο Αλ-Ακσα, περιορίζοντας σοβαρά την πρόσβαση των μουσουλμάνων προσκυνητών. Οι περιορισμοί αυτοί έχουν κατά καιρούς κορυφωθεί με το κλείσιμο του Τζαμιού Αλ-Ακσα και την απαγόρευση της μουσουλμανικής προσευχής σε αυτό για δεκάδες ημέρες. Εντωμεταξύ, οι εισβολές εποίκων στο Αλ-Ακσα έχουν αυξηθεί σημαντικά, ξεπερνώντας τις 73 χιλιάδες το 2025. Επιπλέον, έχει επιτραπεί στους εποίκους να πραγματοποιούν ταλμουδικά τελετουργικά και συλλογικές προσευχές, να παρατείνουν τις ώρες των εισβολών τους και να μεταφέρουν βιβλία προσευχής στο χώρο. Η επέκταση των εποικισμών έχει επίσης ενταθεί μέσα στις παλαιστινιακές συνοικίες, ιδιαίτερα στη Σιλουάν, το Σέιχ Τζαρά, την Παλιά Πόλη και το Ρας αλ-Αμούντ. Οι ισραηλινές αρχές έχουν επίσης εντείνει τις κατεδαφίσεις κατοικιών και έχουν προωθήσει «τουριστικά και αρχαιολογικά» σχέδια εβραιοποίησης στην Παλιά Πόλη, τη Σιλουάν και αλλού. Επιπλέον, η επέκταση των εποικισμών έχει επιταχυνθεί, με σχέδια για 33.519 οικιστικές μονάδες στην Ανατολική Ιερουσαλήμ να έχουν εγκριθεί μεταξύ 2023 και 2025. Ταυτόχρονα, συνεχίζονται οι περιορισμοί στη ζωή περισσότερων από 400 χιλιάδων Παλαιστίνιων που κατοικούν στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Τέλος, τον Αύγουστο του 2025, εγκρίθηκαν σχέδια για την κατασκευή 3.401 οικιστικών μονάδων στην περιοχή Ε1. Αυτό το ιδιαίτερα σημαντικό έργο αποσκοπεί στην απομόνωση της Ιερουσαλήμ και στην αποκοπή του βόρειου από το νότιο τμήμα της ΔΟ.
Πέμπτο: Αποδυνάμωση και διάλυση της Παλαιστινιακής Αρχής:
Παρά τον λειτουργικό ρόλο που έχει διαδραματίσει η Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ) για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, ιδιαίτερα σε καθήκοντα που το Ισραήλ δεν επιθυμεί να αναλάβει το ίδιο, όπως η διαχείριση των καθημερινών υποθέσεων των Παλαιστίνιων, ο συντονισμός στον τομέα της ασφάλειας, η καταδίωξη της Αντίστασης και η διαχείριση του παλαιστινιακού περιβάλλοντος, ο Θρησκευτικός Σιωνισμός και η εθνικιστική δεξιά θεωρούν ολοένα και περισσότερο ότι το πλαίσιο του Οσλο έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Ως εκ τούτου, ο Σμότριτς παρουσίασε τον Σεπτέμβρη του 2025 πρόταση για τη διάλυση της ΠΑ μέσω της προσάρτησης του 82% της ΔΟ και της διατήρησης έξι μεγάλων παλαιστινιακών πληθυσμιακών κέντρων, ή καντονιών, στη Χεβρώνα, τη Βηθλεέμ, τη Ραμάλα, τη Νάμπλους, την Ιεριχώ και τη Τζενίν υπό τοπικές διοικήσεις. Επιπλέον, η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει οποιονδήποτε άμεσο ρόλο της ΠΑ στη Λωρίδα της Γάζας (ΛΓ). Ταυτόχρονα, οι ισραηλινές αρχές έχουν ασκήσει σοβαρή οικονομική πίεση στην ΠΑ. Μέχρι τα τέλη Αυγούστου του 2026, παρακρατούσαν περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια από τα έσοδα της ΠΑ σε κεφάλαια εκκαθάρισης. Ρεπορτάζ αναφέρουν επίσης ότι άλλα 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε παλαιστινιακά κεφάλαια και τραπεζικά υπόλοιπα παραμένουν παγωμένα ή απρόσιτα λόγω ισραηλινών μέτρων, φέρνοντας την ΠΑ ολοένα και πιο κοντά στη χρεοκοπία.
Τον Μάρτη του 2026, ο Σμότριτς δήλωσε ότι η κυβέρνηση εργάζεται για να προκαλέσει την κατάρρευση της ΠΑ. Κατά την άποψή του, η ίδια η ύπαρξη της ΠΑ σηματοδοτεί την ύπαρξη ενός παλαιστινιακού λαού και, ως εκ τούτου, αποτελεί εμπόδιο στην προσάρτηση της ΔΟ.
Εκτο: Προσπάθεια συντριβής της Αντίστασης και διάλυσης των οργανωτικών δομών της:
Αυτό αποτελεί ένα διαρκή στρατηγικό στόχο, και όχι ένα στόχο που συνδέεται με κάποια συγκεκριμένη ισραηλινή κυβέρνηση. Ωστόσο, υπό την παρούσα κυβέρνηση, έχει λάβει ένα πιο βίαιο, καταστροφικό και τιμωρητικό χαρακτήρα, στοχεύοντας όχι μόνο την ίδια την Αντίσταση αλλά και τις οικογένειές της και την ευρύτερη λαϊκή βάση υποστήριξής της. Ειδικότερα, από τον Γενάρη του 2025, η ισραηλινή εκστρατεία εναντίον των προσφυγικών καταυλισμών (ΠΚ) στη βόρεια ΔΟ έχει περιλάβει τη συστηματική καταστροφή περίπου των μισών κτιρίων στους ΠΚ της Τζενίν και του Νουρ Σαμς και περίπου του 36% εκείνων στον ΠΚ της Τουλκάρμ, καθώς και την καταστροφή δρόμων και δικτύων ύδρευσης και ηλεκτρισμού. Επιπλέον, αυτές οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν εκτοπίσει περίπου 40 χιλιάδες Παλαιστίνιους. Ταυτόχρονα, το Ισραήλ έχει συνεχίσει την πολιτική των εξωδικαστικών δολοφονιών, ενώ έχει επεκτείνει σημαντικά τις εκστρατείες συλλήψεων, τα βασανιστήρια κρατούμενων και την κράτησή τους υπό εξαιρετικά σκληρές συνθήκες.
Αν και ο συντονισμός ασφαλείας με την ΠΑ έχει μειώσει το ρυθμό της δραστηριότητας της Αντίστασης, δεν την έχει τερματίσει.
Εβδομο: Εκτοπισμός:
Ο εκτοπισμός αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του ευρύτερου σιωνιστικού σχεδίου. Ωστόσο, η σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση έχει γίνει πιο σαφής και άμεση στην επιδίωξη αυτού του στόχου. Από την οπτική της, οι Παλαιστίνιοι αποτελούν μια «δημογραφική ωρολογιακή βόμβα», ιδιαίτερα καθώς ο πληθυσμός τους στην ιστορική Παλαιστίνη ξεπέρασε φέτος τον πληθυσμό των Εβραίων. Ταυτόχρονα, η παλαιστινιακή σταθερότητα στον τόπο, η κατηγορηματική αραβική απόρριψη του εκτοπισμού και η απουσία ενός ευνοϊκού διεθνούς περιβάλλοντος οδήγησαν την ισραηλινή κυβέρνηση να προωθήσει αυτό το στόχο μέσω της βίας των εποίκων, των κατεδαφίσεων κτιρίων, της κατάσχεσης γης, των οικονομικών πιέσεων και των πιέσεων στα μέσα διαβίωσης, καθώς και των περιορισμών στην κίνηση… μεταξύ άλλων μέτρων. Συλλογικά, αυτές οι πολιτικές αποσκοπούν στην επιβολή ολοένα και πιο ακατάλληλων για διαβίωση συνθηκών, οι οποίες ωθούν τους Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και οδηγούν σε μια σταθερή και σωρευτική εκροή του πληθυσμού.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο μαζικού εκτοπισμού παραμένει, ιδιαίτερα αν προκύψουν συνθήκες που το Ισραήλ θεωρεί ευνοϊκές για την εφαρμογή του.
Παίζοντας με τη φωτιά:
Οι ισραηλινές πολιτικές, ιδιαίτερα η τρομοκρατία των εποίκων, σε συνδυασμό με την ξέφρενη επέκταση των εποικισμών, τις καταστροφές, τους εμπρησμούς, τις δολοφονίες και τις κατασχέσεις γης, έχουν προκαλέσει αυξανόμενες αραβικές, διεθνείς, ακόμη και ισραηλινές ανησυχίες για μια πιθανή κατάρρευση της κατάστασης στη ΔΟ, την πιθανή διάλυση της ΠΑ και την εμφάνιση συνθηκών που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια ευρείας βάσης εξέγερση και να οδηγήσουν τη διαδικασία ειρήνης στο τέλος της. Οι ανησυχίες αυτές έχουν αποτυπωθεί σε μια σταθερή ροή καταδικών από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και διεθνείς θεσμούς. Επιπλέον, στις 26/7/2026, περίπου 600 πρώην ανώτεροι ισραηλινοί αξιωματούχοι, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν στρατιωτικοί και αξιωματικοί ασφάλειας, έστειλαν επιστολή στον πρόεδρο των ΗΠΑ Τραμπ ενόψει της συνάντησής του με τον Νετανιάχου, καλώντας τον να παρέμβει για να σταματήσει αυτό που περιέγραψαν ως τρομοκρατία των εποίκων στη ΔΟ. Προειδοποίησαν ότι η κλιμάκωση της βίας των εποίκων απειλούσε την ασφάλεια του Ισραήλ και τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή και θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε καταστροφή.
Συμπέρασμα:
Η ισραηλινή επίθεση εναντίον της ΔΟ είναι πρωτοφανής ως προς την ένταση και τη σοβαρότητά της, τοποθετώντας την περιοχή στο επίκεντρο της καταιγίδας. Στόχος της είναι να επιφέρει θεμελιώδεις αλλαγές επί του εδάφους, οι οποίες τελικά θα εξάλειφαν την παλαιστινιακή παρουσία. Επιπλέον, δείχνει ολοένα και μεγαλύτερη αδιαφορία για τη διαδικασία ειρήνης, τις Συμφωνίες του Οσλο και το διεθνές δίκαιο και τα ψηφίσματα. Ταυτόχρονα, η επίθεση αντανακλά μια σύγκλιση και λειτουργική συμπληρωματικότητα μεταξύ της βίας των εποίκων και του επίσημου πολιτικού, στρατιωτικού και μηχανισμού ασφάλειας, ενώ ανοίγει το δρόμο για την κατάρρευση και τη διάλυση της ΠΑ και την εμφάνιση συνθηκών που ευνοούν τον μεγάλης κλίμακας εκτοπισμό των Παλαιστίνιων. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, αυτές οι πολιτικές θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για μια ευρείας βάσης εξέγερση και μια ευρύτερη λαϊκή στροφή προς την Αντίσταση. Θα μπορούσαν επίσης να μειώσουν τις προοπτικές εξομάλυνσης στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο και να εμβαθύνουν περαιτέρω τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ.
Σε κάθε περίπτωση, η υπαρξιακή απειλή που αντιμετωπίζει η ΔΟ παραμένει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη κινητοποίησης όλων των παλαιστινιακών, αραβικών, ισλαμικών και διεθνών προσπαθειών για την αντιμετώπιση της ισραηλινής επίθεσης, την υποστήριξη της σταθερότητας του παλαιστινιακού λαού στη ΔΟ και την αναχαίτιση του σιωνιστικού σχεδίου.
* Ο καθηγητής Dr. Mohsen Mohammad Saleh είναι γενικός διευθυντής του εγκατεστημένου στη Βηρυτό Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations.
ΠΗΓΗ: Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations, 5/9/2026
