Στις 23 Αυγούστου συμπληρώθηκαν 85 χρόνια από την υπογραφή του Συμφώνου Μη Επίθεσης Γερμανίας-ΕΣΣΔ (23 Αυγούστου 1939), γνωστού ως Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ (από τα ονόματα των υπουργών Εξωτερικών της ΕΣΣΔ και της Γερμανίας). Εδώ και πολλά χρόνια, ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση της κρατικοκαπιταλιστικής «Σοβιετικής» Ενωσης, αναθεωρητές ιστορικοί και αστοί πολιτικοί προσπαθούν να περάσουν στις νεότερες γενιές το ψεύδος ότι η πολιτική της ΕΣΣΔ και ιδιαίτερα το Σύμφωνο Μη Επίθεσης Γερμανίας-ΕΣΣΔ του 1939 έδωσε το έναυσμα για την κήρυξη του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Προσπαθούν να περάσουν τη θεωρία «του κόκκινου και του μαύρου φασισμού»!
Μετά την έκρηξη του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία, η αντικομμουνιστική υστερία των ιμπεριαλιστών ηγετών της Δύσης… εκσυγχρονίστηκε. Ο Πούτιν βαφτίστηκε… συνεχιστής του Στάλιν! Δεν έχει σημασία που ο Πούτιν, για να δικαιολογήσει την εισβολή στην Ουκρανία, επιτέθηκε στην εθνική πολιτική των Μπολσεβίκων, του Λένιν και του Στάλιν. Σημασία έχει να στηριχτούν οι αναθεωρητικές γελοιογραφίες των επιγόνων των δυτικοευρωπαϊκών ιμπεριαλιστών, που εξέθρεψαν τον ναζιφασισμό με την ελπίδα ότι αυτός θα επιτεθεί στη Σοβιετική Ενωση και θα εξαλείψει το σοσιαλιστικό σύστημα, τον μεγαλύτερο εχθρό του καπιταλισμού, καθώς αποτελούσε φωτεινό φάρο για την εργατική τάξη όλων των χωρών, που στέναζε κάτω από το βάρος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και καταπίεσης.
Ούτε έχει σημασία πως Ουκρανοί και Πολωνοί αντιδραστικοί ηγέτες συγκρούονται σήμερα για το ποια πλευρά διέπραξε τα πιο φρικτά εθνικιστικά εγκλήματα σε βάρος της άλλης. Πριν από μερικές εβδομάδες, η κυβέρνηση Τουσκ στην Πολωνία αποδοκίμασε την κυβέρνηση Ζελένσκι στην Ουκρανία για τη στάση της έναντι της σφαγής της Βολυνίας. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Αμυνας, Βλαντίσλαβ Κοσίνιακ-Κάμιστς, δήλωσε ότι η Πολωνία θα μπλοκάρει την προσπάθεια ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ όσο οι αρχές στο Κίεβο συνεχίζουν να υποτιμούν τις σφαγές Πολωνών στη Βολυνία από ουκρανούς εθνικιστές κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της περιοχής. Πρόκειται για τις σφαγές στη Βολυνία και την ανατολική Γαλικία το 1943-1945 από τους κατσαπλιάδες του Στεπάν Μπαντέρα, του αντικομμουνιστή συνεργάτη των ναζί και εθνικού ήρωα της σημερινής Ουκρανίας.
Η κυβέρνηση Ζελένσκι απαντά ότι φρικαλεότητες διέπραξαν και οι δύο πλευρές. Σ’ αυτό δεν λέει ψέματα, καθώς το 2020 το αστοτσιφλικάδικο καθεστώς του Πιλσούδσκι στην Πολωνία, με τις πλάτες της ιμπεριαλιστικής Αντάντ που είχε επιτεθεί στη νεαρή σοβιετική εξουσία, άρπαξε εδάφη της Δυτικής Λευκορωσίας και της Δυτικής Ουκρανίας, καθώς η σοβιετική εξουσία είχε αναγκαστεί να υποχωρήσει. Οι πολωνοί εθνικιστές πραγματοποίησαν σφαγές Ουκρανών στα εδάφη της Δυτικής Ουκρανίας που αρπάχτηκαν από την Πολωνία, στο πλαίσιο μιας άδικης (πλην αναγκαστικής για τους μπολσεβίκους) συνθήκης.
Πολωνοί και ουκρανοί εθνικιστές έσφαζαν κόσμο της άλλης εθνότητας, κάθε φορά που έβρισκαν ευκαιρία. Οι Πολωνοί μετά το 2020, οι Ουκρανοί όταν η περιοχή ήταν υπό την κατοχή των γερμανών ναζί. Αντίθετα, η Σοβιετική Ενωση ακολουθούσε πάντοτε πολιτική αρχών στο εθνικό ζήτημα. Οι μπολσεβίκοι αναγνώρισαν για πρώτη φορά στην ιστορία τους Ουκρανούς ως έθνος και οικοδόμησαν τη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας. Οι μπολσεβίκοι επανέφεραν στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία τα εδάφη που είχαν αρπαχτεί από την Πολωνία των καπιταλιστών και των γαιοκτημόνων. Για πρώτη φορά ανάσαναν οι κάτοικοι της Δυτικής Ουκρανίας και της Δυτικής Λευκορωσίας από την καταπίεση και τις σφαγές των πολωνών εθνικιστών.
Και βέβαια, οι μπολσεβίκοι πολέμησαν τους ναζί και τους ουκρανούς εθνικιστές του Μπαντέρα, που έσφαζαν πολωνούς αγρότες και εργάτες. Ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε την Ουκρανία από τους ναζί και μετά την Πολωνία, καθώς είχε πάρει στο κυνήγι τους ναζιστικούς λύκους.
Πέρυσι, οι επίτροποι της Κομισιόν Βιέρα Γιούροβα (Αξιών και Διαφάνειας) και Ντιντιέ Ρεντέρς (Δικαιοσύνης) διένειμαν την εξής δήλωση, ενόψει της «Ευρωπαϊκής Ημέρας Μνήμης για τα θύματα όλων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων»:
«Πριν από 84 χρόνια, η υπογραφή του συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ και εν συνεχεία η έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου άνοιξαν ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ευρωπαϊκής ιστορίας. Σε αυτή τη σημαντική ημερομηνία για την ιστορία της ηπείρου μας, τιμούμε τα αμέτρητα θύματα ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων. Επιβεβαιώνουμε εκ νέου ότι η μνήμη τους δεν θα ξεχαστεί και ανανεώνουμε τη δέσμευσή μας να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποτρέψουμε την επανάληψη τέτοιων τραγωδιών.
Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, η Ευρώπη και ολόκληρος ο κόσμος παρακολούθησαν με φρίκη και απογοήτευση τον Βλάντιμιρ Πούτιν να επαναφέρει τον πόλεμο, τις διώξεις και την παράνομη κατοχή στην ήπειρό μας. Ο κρατικός μηχανισμός της Ρωσίας στρεβλώνει την ιστορία και διαδίδει θεωρίες συνωμοσίας για να δηλητηριάσει τις δημοκρατίες μας με κακόβουλη παραπληροφόρηση. Θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για την προώθηση της διατήρησης της μνήμης και θα παρουσιάζουμε πραγματικά αποδεικτικά στοιχεία για την εξάλειψη αυτών των στρεβλώσεων, όπου τις συναντούμε.
Σήμερα, η Ουκρανία και ο λαός της αγωνίζονται για την ειρήνη και τη δημοκρατία. Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία για όσο διάστημα χρειάζεται, δεδομένου ότι ο πόλεμος αυτός αφορά την υπεράσπιση των δημοκρατιών μας. Η ελευθερία μας και η ελευθερία της Ουκρανίας δεν είναι διαπραγματεύσιμες».
Η πολιτική αλητεία και ο ιστορικός αναθεωρητισμός στην πιο απροκάλυπτη εκδοχή τους. Η χώρα που τσάκισε το ναζιφασισμό, η χώρα που έδωσε 27 εκατομμύρια θύματα, η χώρα που υπέστη ανείπωτες καταστροφές, η χώρα που κάρφωσε τη σημαία της, την κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο, στην κορυφή του Ράιχσταγκ, ανακοινώνοντας την τελική συντριβή του ναζισμού και την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας, μπήκε σε κοινό παρονομαστή με τα ναζιφασιστικά καθεστώτα! Η ξετσίπωτη Γιούροβα, που τη χώρα της, την Τσεχία, απελευθέρωσε ο Κόκκινος Στρατός χύνοντας ποτάμια αίματος, είχε το θράσος να μιλάει (μάλλον να κάνει εμετό), αντί τουλάχιστον να σιωπά.
Στην ίδια ζυγαριά ο ναζιφασισμός με τον κομμουνισμό! Στην ίδια ζυγαριά αυτοί που ματοκύλησαν τον κόσμο, με εκείνους που τους νίκησαν, πληρώνοντας έναν βαρύτατο φόρο αίματος. Δεν νομίζουμε πως χρειάζεται κάποιο παραπέρα σχόλιο. Ο Γκέμπελς ξαναζεί μέσα στα σώματα των πολιτικών νάνων της δυτικοευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, που νομίζουν ότι η Ιστορία μπορεί να παραχαραχτεί με τόσο χοντροκομμένο τρόπο.
H εικόνα με την κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο καρφωμένη στην κορυφή του ναζιστικού Ράιχσταγκ, για να σημάνει το τέλος του Β’ παγκόσμιου πολέμου (Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου για τους σοβιετικούς, Αντιφασιστικού Πολέμου των Λαών για τους κομμουνιστές όλου του κόσμου), δεν μπορεί να σβηστεί. Εχει σφραγίσει την Ιστορία και υποδηλώνει -στο πρώτο επίπεδο- ότι εκείνοι που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή, χύνοντας το αίμα τους για να συντριβεί το ναζιφασιστικό τέρας, ήταν οι κομμουνιστές. Και η μεγάλη χώρα όπου αυτοί είχαν την εξουσία, η Ενωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών. Η δική της σημαία υψώθηκε στο Ράιχσταγκ, ενώπιον δικού της στρατάρχη (Γκεόργκι Ζούκοφ) υπεγράφη η άνευ όρων παράδοση της ναζιστικής Γερμανίας.
Επειδή δεν μπορούν να σβήσουν αυτό το γεγονός, προσπαθούν -αναθεωρώντας βασικές πτυχές της Ιστορίας- να το υπονομεύσουν. Ολόκληρο ρεύμα έχει αναπτυχθεί -όπως είπαμε- τις τελευταίες δεκαετίες, ειδικά μετά την κατάρρευση των καθεστώτων του παλινορθωμένου καπιταλισμού, που εξελήφθη ως ευκαιρία για μια γενικότερη αναθεώρηση της Ιστορίας. Σε κάποιες από τις χώρες αυτού του στρατοπέδου (ιδιαίτερα αυτές της Βαλτικής) κυριάρχησαν οι απόγονοι των ναζί, που χαρακτηρίζονται από ένα λυσσασμένο αντικομμουνισμό. Αυτή η λύσσα έχει φτάσει μέχρι το Ευρωκοινοβούλιο, στο οποίο περνούν σχετικά ψηφίσματα που αναμασούν τα μυθεύματα των αναθεωρητών ιστορικών των τελευταίων δεκαετιών, αλλά και το λυσσασμένο αντικομμουνισμό των ηγετικών πολιτικών φατριών, κυρίως στην Ανατολική αλλά και στη Δυτική Ευρώπη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτά τα ψηφίσματα ζητούν να απαγορευτούν τα κομμουνιστικά σύμβολα και να μετονομαστούν δρόμοι, πλατείες κτλ. που παραπέμπουν στο σταλινισμό (π.χ. να μετονομαστεί η πλατεία Στάλινγκραντ και ο ομώνυμος σταθμός στο Παρίσι ή η λεωφόρος Στάλινγκραντ στις Βρυξέλλες – αυτό το ζήτησε προ διετίας ο νεοναζιστής Λαγός)!
Οι ευρωπαίοι γραφειοκράτες δεν πρωτοτυπούν, λοιπόν. Απλά αναμασούν τις βρόμικες θεωρίες των αναθεωρητών ιστορικών και -επί τη ευκαιρία- προσθέτουν και τον Πούτιν, που για τους ιμπεριαλιστές της Δύσης είναι η σημερινή προσωποποίηση του «κακού», η μάσκα πίσω από την οποία κρύβουν τα δικά τους αποκρουστικά πρόσωπα, πρόσωπα μακελάρηδων των λαών, ίδια κι απαράλλαχτα με αυτό του Πούτιν.
Ποιοι ήταν εκείνοι που ύψωσαν τότε το ανάστημά τους στον ναζιφασισμό (τον οποίο, παρεμπιπτόντως, δεν κατονόμασαν ούτε μια φορά στη δήλωσή τους οι δύο ευρωκομισάριοι!); Ηταν οι κομμουνιστές, που αγωνίστηκαν για τη δημιουργία αντιφασιστικών μετώπων, με βάση την απόφαση του 7ου συνέδριου της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ηταν η σοβιετική ηγεσία που προσπαθούσε να τραβήξει τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Ευρώπης σε μέτωπο ενάντια στη χιτλερική Γερμανία. Ηταν ο Στάλιν, ο Ντιμιτρόφ και ο Ζαχαριάδης και όχι ο Νταλαντιέ και ο Τσάμπερλεν.
Οσο για τους σημερινούς ηγέτες της Ουκρανίας, αυτούς που έχουν ανακηρύξει σε εθνικό ήρωα τον ναζιστή δωσίλογο και πογκρομιστή Στεπάν Μπαντέρα, αυτούς που έχουν αναγορεύσει σε επίλεκτα στρατιωτικά σώματα τους νεοναζιστές του Τάγματος Αζόφ (και όχι μόνο), τους χαρίζουμε στην φον ντερ Λάιεν και τους ομοίους της. Εμείς είμαστε με τον Σιντόρ Κόβπακ και τους παρτιζάνους του, που σκόρπιζαν τον τρόμο στο στρατό των ναζί και των μπαντεριστών δωσίλογων.
Ιστορικός αναθεωρητισμός
Πέρα από το λυσσασμένο αντικομμουνισμό, όμως, που σ’ αυτή τη μορφή έχει ένα περιορισμένο ακροατήριο, το κέντρο βάρους της προπαγάνδας πέφτει σε ζητήματα ιστορικού αναθεωρητισμού, με κέντρο το Σύμφωνο Μη Επίθεσης Γερμανίας-ΕΣΣΔ του 1939, η υπογραφή του οποίου χαρακτηρίζεται… έναρξη του Β’ παγκόσμιου πολέμου. Γράφει το αισχρό ψήφισμα που ενέκρινε το Ευρωκοινοβούλιο το 2019: «Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο πιο καταστροφικός πόλεμος στην ιστορία της Ευρώπης, ξεκίνησε ως άμεσο αποτέλεσμα της διαβόητης Συνθήκης μη επιθέσεως της 23ης Αυγούστου 1939 μεταξύ Ναζί και Σοβιετικών, γνωστής επίσης ως σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, και των μυστικών πρωτοκόλλων της, βάσει των οποίων δύο ολοκληρωτικά καθεστώτα που είχαν ως κοινό στόχο να κατακτήσουν τον κόσμο διαίρεσαν την Ευρώπη σε δύο σφαίρες επιρροής»!
Οι υπολογισμοί που κάνουν είναι κουτοπόνηροι. Θέλουν να περάσουν στις νεότερες γενιές στην Ευρώπη, που δεν έχουν βιωματική εμπειρία ούτε βαθιά ιστορική γνώση, ότι Χίτλερ και Στάλιν συμφώνησαν να μοιράσουν την Ευρώπη, όμως μετά ο Χίτλερ φέρθηκε μπαμπέσικα στο συνεταίρο του και επιτέθηκε στην ΕΣΣΔ, οπότε ο Στάλιν δεν είχε άλλη επιλογή από το να πολεμήσει, συμμαχώντας με τις δημοκρατικές δυνάμεις της Δύσης. Αυτή η κουτοπονηριά διαψεύδεται από τα ιστορικά γεγονότα, τα οποία όμως πρέπει να γίνουν γνωστά για να λειτουργήσουν ως διάψευση. Αυτό θα επιχειρήσουμε στη συνέχεια, επικαλούμενοι κυρίως δυτικές πηγές και δη έναν υπεράνω υποψίας δυτικό πολιτικό, τον Ουίνστον Τσόρτσιλ, γνωστό -εκτός των άλλων- και για το αντικομμουνιστικό του μένος.
Η άνοδος του φασισμού
Ο φασισμός και ο ναζισμός δεν ήταν κάποια κακοήθης αρρώστια που έπληξε τις δυτικές κοινοβουλευτικές δημοκρατίες. Ηταν μια μορφή διαχείρισης των αστικών κρατών, που αναπτύχθηκε έχοντας ως αιχμή του δόρατός της το ανερχόμενο εργατικό κίνημα και την κομμουνιστική επιρροή σ’ αυτό. Οι ηγέτες των μεγαλύτερων μονοπωλιακών ομίλων ήταν αυτοί που έδωσαν το χρίσμα στους φασίστες στην Ιταλία και στους ναζί στη Γερμανία. Ο χώρος εδώ δεν επιτρέπει λεπτομερειακή αναφορά, όμως στη μπροσούρα μας «Διδάγματα από το Μεσοπόλεμο» αναλύονται εκτενέστατα όλα τα γεγονότα και όλες οι συνθήκες που οδήγησαν στην άνοδο των ναζί στην εξουσία στη Γερμανία (μπορείτε να την «κατεβάσετε» ελεύθερα).
Οι κομμουνιστές ήταν αυτοί που πολέμησαν από την πρώτη στιγμή το φασισμό. Μπορεί να ανατρέξει κανείς στις αποφάσεις των συνεδρίων της Κομμουνιστικής Διεθνούς, από το 4ο συνέδριο το 1922 (χαρακτήρισε το φασισμό ως την πιο οξεία μορφή της καπιταλιστικής επίθεσης, προειδοποίησε ότι αποτελεί μια σοβαρή διεθνή απειλή και έθεσε ως ένα από τα βασικά καθήκοντα των Κ.Κ. την οργάνωση της αντίστασης στο φασισμό) μέχρι το 7ο συνέδριο (Ιούλης-Αύγουστος 1935), καθώς και στις αποφάσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής της μεταξύ των συνεδρίων, για να διαπιστώσει το ανυποχώρητο μέτωπο που όρθωναν οι κομμουνιστές απέναντι στο φασισμό.
Το 7ο συνέδριο της ΚΔ επεξεργάστηκε την τακτική του Αντιφασιστικού Λαϊκού Μετώπου για την αντιμετώπιση του ανερχόμενου φασισμού. Οι κομμουνιστές καλούσαν τους σοσιαλδημοκράτες (με τη μεγάλη εργατική επιρροή στη Δυτική Ευρώπη) και τους κάθε είδους ρεφορμιστές σε πολιτική συνεργασία για την αντιμετώπιση του ανερχόμενου φασισμού. Και στη χώρα μας, το -συνεχώς υπό διωγμό- ΚΚΕ έθεσε από το 1934 ως βασικό του καθήκον την «κεραυνοβόλα αντιφασιστική κινητοποίηση», καλούσε τα συνδικάτα να μετατραπούν σε «αντιφασιστικά φρούρια» και το λαό να χτίσει επιτροπές αντιφασιστικού αγώνα παντού, σε πόλεις και χωριά, σε γειτονιές και χώρους δουλειάς, ενώ πήρε και συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες, ακόμα και στην κατεύθυνση των αστών πολιτικών του Κέντρου.
Για το ζήτημα που εξετάζουμε, αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό. Κάνει σκόνη τις βρόμικες θεωρίες των παραχαρακτών της Ιστορίας, που προσπαθούν να ταυτίσουν τον κομμουνισμό με το ναζισμό. Την ώρα που οι Ανιέλι και οι Κρουπ αποθέωναν τους Μουσολίνι και Χίτλερ, οι κομμουνιστές έδιναν αγώνα για να ανακόψουν την άνοδο του φασισμού, όντας βέβαιοι ότι αυτή οδηγεί σε ένα νέο ιμπεριαλιστικό μακελειό προκειμένου οι χαμένοι του πρώτου παγκόσμιου πολέμου να πάρουν τη ρεβάνς.
Η πολιτική της ΕΣΣΔ
Η σοβιετική ηγεσία, που είχε έτσι κι αλλιώς σημαντική συμμετοχή στις επεξεργασίες της ΚΔ, ακολουθούσε την ίδια περίοδο μια εξωτερική πολιτική προσαρμοσμένη στην ανάσχεση του φασισμού και στην αποτροπή του πολέμου. Ο Στάλιν και οι υπόλοιποι μπολσεβίκοι ηγέτες έβλεπαν καθαρά και τις αντικομμουνιστικές διακηρύξεις των ναζί και τις διακηρύξεις του Χίτλερ για κατάκτηση «ζωτικού χώρου στα Ανατολικά» και τον ταχύ επανεξοπλισμό της Γερμανίας, κατά παράβαση της Συνθήκης των Βερσαλλιών, και τη στρατηγική της Αγγλίας και της Γαλλίας, που ήθελαν να στρέψουν τον Χίτλερ ενάντια στη Σοβιετική Ενωση. Ηδη, από τον Νοέμβρη του 1936 Γερμανία και Ιαπωνία είχαν υπογράψει το «Αντι-Κομιντέρν Σύμφωνο», στο οποίο ένα χρόνο μετά προσχώρησε η Ιταλία και τον Φλεβάρη-Μάρτη του 1939 η Ουγγαρία και η Ισπανία του φασίστα Φράνκο.
Η Σοβιετική Ενωση μπήκε το 1934 στην Κοινωνία των Εθνών, ενώ πριν από ένα χρόνο είχε αποχωρήσει η ναζιστική Γερμανία. Η σοβιετική κυβέρνηση καλούσε τις κυβερνήσεις των δυτικοευρωπαϊκών κρατών σε συνεργασία για την αντιμετώπιση των ναζί και του πολέμου που αυτοί προετοίμαζαν. Το 1935 η ΕΣΣΔ υπέγραψε σύμφωνα στρατιωτικής συνεργασίας με τη Γαλλία και με την Τσεχοσλοβακία, τα οποία όμως -όπως θα δούμε- έμειναν στα χαρτιά, γιατί οι ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις Αγγλίας και Γαλλίας ένα στόχο είχαν: να σπρώξουν τη χιτλερική Γερμανία ενάντια στην ΕΣΣΔ.
Το 1938 ο Χίτλερ προχώρησε στο περιβόητο «Ανσλους», την προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία. Παρά τις προσπάθειες της ΕΣΣΔ, οι Αγγλογάλλοι συνέχιζαν την πολιτική του «κατευνασμού» έναντι της ναζιστικής Γερμανίας. Τον Νοέμβρη του 1937, ο λόρδος Χάλιφαξ, υπουργός Εξωτερικών της Αγγλίας, είχε συναντηθεί με τον Χίτλερ και είχε παραδεχτεί ότι υπάρχουν λάθη στη Συνθήκη των Βερσαλλιών, τα οποία πρέπει να διορθωθούν. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στις εδαφικές διεκδικήσεις της Γερμανίας έναντι της Αυστρίας, της Πολωνίας και της Τσεχοσλοβακίας. Η Αγγλία, είπε, δεν έχει λόγο να αντιταχθεί σ’ αυτό!
Τον Μάρτη του 1938 έγινε η προσάρτηση της Αυστρίας, μερικούς μήνες αργότερα ήρθε η σειρά της Τσεχοσλοβακίας, με τις ευλογίες των κυβερνήσεων Αγγλίας και Γαλλίας. Η Συμφωνία του Μονάχου, με την οποία οι Αγγλογάλλοι χάρισαν στον Χίτλερ την Τσεχοσλοβακία, υπολογίζοντας ότι αυτός αμέσως μετά θα επιτεθεί στην ΕΣΣΔ, είναι κομβικής σημασίας ζήτημα, το οποίο βέβαια αποσιωπούν εντελώς οι σημερινοί Γκεμπελίσκοι της αναθεώρησης της Ιστορίας.
Η Συμφωνία του Μονάχου
Αμέσως μετά την προσάρτηση της Αυστρίας, ο Χίτλερ ήγειρε αξιώσεις κατά της Τσεχοσλοβακίας, στο όνομα της υπεράσπισης της γερμανικής μειονότητας που ζούσε στην τσεχοσλοβάκικη Σουδητία. Ενώ ο Χίτλερ απειλούσε ανοιχτά να εισβάλει στην Τσεχοσλοβακία, οι κυβερνήσεις Αγγλίας και Γαλλίας ζητούσαν από την κυβέρνηση του Μπένες να δείξει… πνεύμα κατανόησης και συμβιβασμού.
Ο βρετανός πρωθυπουργός Τσάμπερλεν συναντήθηκε με τον Χίτλερ στις 15 Σεπτέμβρη του 1938. Στις 19 Σεπτέμβρη, οι κυβερνήσεις Αγγλίας και Γαλλίας απέστειλαν στην κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας κοινή διακοίνωση, στην οποία αναφέρονταν στις συνομιλίες Τσάμπερλεν-Χίτλερ και κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι «η περαιτέρω διατήρηση εντός των ορίων του τσεχοσλοβακικού κράτους των περιοχών οι οποίες κατοικούνται κυρίως από Γερμανούς Σουδήτες δεν μπορεί πράγματι να συνεχιστεί χωρίς να εκθέσει σε κίνδυνο τα συμφέροντα της ίδιας της Τσεχοσλοβακίας και της Ευρωπαϊκής Ειρήνης. Υπό το φως των σκέψεων αυτών και οι δύο κυβερνήσεις κατέληξαν υποχρεωτικώς στο συμπέρασμα ότι η διατήρηση της ειρήνης και η ασφάλεια των ζωτικών συμφερόντων της Τσεχοσλοβακίας δεν μπορούν να διασφαλιστούν αποτελεσματικά εάν δε μεταβιβασθούν οι περιοχές αυτές στο Ράιχ»!
Η διακοίνωση είχε το χαρακτήρα τελεσίγραφου, καθώς η Τσεχοσλοβακία καλούνταν να απαντήσει αμέσως αν συμφωνεί να παραχωρήσει τη Σουδητία στη Γερμανία, διότι ο Τσάμπερλεν έπρεπε άμεσα να ξανασυναντηθεί με τον Χίτλερ! Οπως αναφέρει ο Ιβάν Μάισκι, σοβιετικός διπλωμάτης, πρέσβης στο Λονδίνο (Ιβάν Μάισκι, «Το δράμα του Μονάχου», Ιδεολογική Πάλη, Αθήνα 1977, σελ. 48), το αγγλογαλλικό σχέδιο προέβλεπε ότι τα Σύμφωνα Στρατιωτικής Συνεργασίας, που είχε υπογράψει η Τσεχοσλοβακία με τη Γαλλία και την ΕΣΣΔ, θα έπαυαν να ισχύουν. Μ’ άλλα λόγια, η Γαλλία δε θα στήριζε στρατιωτικά την Τσεχοσλοβακία αν αυτή δεχόταν επίθεση από τρίτο κράτος, ενώ η Τσεχοσλοβακία θα έπρεπε να καταγγείλει το Σύμφωνο Στρατιωτικής Συνεργασίας που είχε υπογράψει με την ΕΣΣΔ. Οπως αναφέρει ο Μάισκι, την ίδια κιόλας μέρα η τσεχοσλοβάκικη κυβέρνηση ζήτησε να μάθει αν η σοβιετική κυβέρνηση θα ανταποκρινόταν στις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Σύμφωνο. Η απάντηση των σοβιετικών ήταν καταφατική.
Δυο μέρες μετά, ο υπουργός Εξωτερικών της ΕΣΣΔ Μαξίμ Λιτβίνοφ διατύπωσε δημόσια τη σοβιετική θέση, λέγοντας από το βήμα της ΚτΕ στη Γενεύη:
«Η Τσεχοσλοβακία υφίσταται σήμερα την επέμβαση ενός γειτονικού κράτους, το οποίο δημόσια και με θορυβώδεις εκδηλώσεις απειλεί εναντίον της επίθεση. Μία από τις παλαιότερες, τις περισσότερο πολιτισμένες και εντατικά εργαζόμενες χώρες της Ευρώπης, η οποία απέκτησε την ανεξαρτησία της έπειτα από καταπιέσεις που διήρκεσαν αιώνες ολόκληρους, είναι δυνατόν, σήμερα ή αύριο, να υποχρεωθεί να καταφύγει στα όπλα για τη διάσωση της ελευθερίας της. Ενα γεγονός τόσο σημαντικό όσον υπήρξε η εξαφάνιση της Αυστρίας άφησε ασυγκίνητη την Κοινωνία των Εθνών. Η σοβιετική κυβέρνηση, που έχει συνείδηση της σημασίας αυτού του γεγονότος, τόσο για το σύνολο της Ευρώπης όσο και για την Τσεχοσλοβακία την ίδια, και μάλιστα μετά το Ανσλους, ήλθε σε επίσημες συνεννοήσεις με τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Επρότεινε στις δυνάμεις αυτές να αρχίσουν αμέσως συζητήσεις για τις πιθανές συνέπειες της προσαρτήσεως της Τσεχοσλοβακίας και να αποφασίσουν από κοινού την εφαρμογή προληπτικών μέτρων. Με μεγάλη μας λύπη διαπιστώσαμε ότι δεν εξετιμήθη η πραγματική αξία της προτάσεως αυτής, ενώ αν εδίδετο συνέχεια στην πρότασή μας θα είχαμε απαλλαγεί από την αγωνία που κατέχει σήμερα πιεστικά τον κόσμο ολόκληρο.
Μερικές ημέρες πριν από την αναχώρησή μου για τη Γενεύη, η γαλλική κυβέρνηση, για πρώτη φορά, εζήτησε πληροφορίες για τη στάση που θα κρατούσαμε σε περίπτωση επιθέσεως εναντίον της Τσεχοσλοβακίας. Εξ ονόματος της κυβερνήσεώς μου, της έδωσα την ακόλουθη απάντηση, την οποία θεωρώ απολύτως σαφή και απερίφραστη: “Εχομε την πρόθεση να εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη και να βοηθήσουμε την Τσεχοσλοβακία παρά το πλευρόν της Γαλλίας με όσες δυνάμεις διαθέτουμε. Το υπουργείο Στρατιωτικών της χώρας μου είναι από τώρα έτοιμο να μετάσχει σε διάσκεψη με εκπροσώπους των υπουργείων Στρατιωτικών της Γαλλίας και της Τσεχοσλοβακίας για να εξετασθεί ποια μέτρα επιβάλλεται να ληφθούν υπό τας σημερινάς περιστάσεις…“. Μόλις πριν από δύο ημέρες η Τσεχοσλοβάκικη κυβέρνηση εζήτησε επισήμως από την κυβέρνησή μου να πληροφορηθεί αν η Σοβιετική Ενωση, στο πλαίσιο της συνθήκης περί αμοιβαίας βοήθειας μεταξύ Σοβιετικής Ενώσεως και Τσεχοσλοβακίας, θα παράσχει στην Τσεχοσλοβακία αποτελεσματική και άμεση βοήθεια, αν η Γαλλία, πιστή στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει, παράσχει ανάλογη βοήθεια. Η κυβέρνησή μου απάντησε σαφώς ότι θα παράσχει τη βοήθειά της» (Τσόρτσιλ, Απομνημονεύματα, Ελληνική Μορφωτική Εστία, τ. Α, σελ. 264-265, οι εμφάσεις δικές μας).
«Είναι πραγματικά εκπληκτικό πώς η δημόσια και σαφής αυτή δήλωση μιας από τις μεγαλύτερες ενδιαφερόμενες Δυνάμεις (σ.σ. της ΕΣΣΔ) δεν έπαιξε κανένα ρόλο στις διαπραγματεύσεις του κ. Τσάμπερλεν και στο γαλλικό χειρισμό της κρίσεως!», σχολιάζει ο Τσόρτσιλ.
Η σοβιετική κυβέρνηση έκανε ένα ακόμα βήμα. Διεμήνυσε στην τσεχοσλοβάκικη κυβέρνηση ότι ήταν διατεθειμένη να τη συνδράμει στρατιωτικά ακόμα και χωρίς τη συμμετοχή της Γαλλίας, υπό τον όρο ότι η Τσεχοσλοβακία θα αμυνόταν σε μια γερμανική επίθεση. Ομως η τσεχοσλοβακική κυβέρνηση είχε βάλει ήδη την ουρά στα σκέλια. Στις 2 τη νύχτα της 21ης Σεπτέμβρη του 1938, ο Μπένες δήλωσε στον άγγλο και τον γάλλο πρέσβη ότι συμφωνεί με το τελεσίγραφο που του είχαν στείλει οι κυβερνήσεις τους. Η Διάσκεψη του Μονάχου ήταν απλά η τυπική επικύρωση αυτών που είχαν συμφωνηθεί στο παρασκήνιο.
Στο Μόναχο συναντήθηκαν ο Χίτλερ, ο Τσάμπερλεν, ο Νταλαντιέ και ο Μουσολίνι και αποφάσισαν την τύχη της Τσεχοσλοβακίας, εκπρόσωπος της οποίας δεν είχε κληθεί! Και βέβαια, δεν κλήθηκε εκπρόσωπος της σοβιετικής κυβέρνησης. Η διάσκεψη κράτησε μόλις 13 ώρες. Οι πρωθυπουργοί Αγγλίας και Γαλλίας συμφώνησαν με τους ηγέτες του ναζιφασισμού το διαμοιρασμό της Τσεχοσλοβακίας. Τη μερίδα του λέοντος πήρε η Γερμανία και τα μικρότερα κομμάτια η Πολωνία και η Ουγγαρία. Στη Γερμανία παραχωρούνταν μια περιοχή πλούσια σε μεταλλεύματα και κυρίως με συγκροτημένη βιομηχανική βάση, στην οποία δέσποζε το βιομηχανικό συγκρότημα της Skoda, ένα από τα μεγαλύτερα πολεμικά εργοστάσια στην Ευρώπη, που εφεξής παρήγαγε όπλα για το ναζιστικό στρατό. Μετά από ένα εξάμηνο, το Μάρτη του 1939, ο Χίτλερ είχε κατακτήσει ολόκληρη την Τσεχοσλοβακία και όχι μόνο το κομμάτι που είχε συμφωνηθεί στο Μόναχο.
Ο Μάισκι περιγράφει ότι ο Χάλιφαξ τον κάλεσε την ίδια μέρα που υπογραφόταν η συμφωνία του Μονάχου (29.9.1938), για να δικαιολογήσει τη μη κλήση της ΕΣΣΔ, και του είπε: «Οπως ξέρεις και ο ίδιος πολύ καλά, οι αρχηγοί των κυβερνήσεων της Γερμανίας και της Ιταλίας δε θα επιθυμούσαν κάτω από τις σημερινές συνθήκες να παρακαθίσουν στο τραπέζι μιας συνδιάσκεψης μαζί με τους Σοβιετικούς». Αυτά για όσους ταυτίζουν το ναζισμό με τον κομμουνισμό.
Ο φανατικός αντικομμουνιστής -πλην όμως διορατικός, όπως αποδείχτηκε- Τσόρτσιλ, περιθωριοποιημένος εκείνη την περίοδο από το κόμμα του, έγραψε στα απομνημονεύματά του: «Δεν υπήρξε επιθυμία να ζητηθή η βοήθεια των Ρώσων εναντίον του Χίτλερ, και η στάση μας απέναντί τους ήταν αδιάφορη -για να μην είπω περιφρονητική- που ο Στάλιν διετήρησε πάντοτε την ανάμνησή της. Τα γεγονότα ακολούθησαν την πορεία τους ωσάν να μην υπήρχε η Σοβιετική Ρωσία. Και τούτο μας εκόστισε ακριβά αργότερα» (Τσόρτσιλ, ό.π. σελ. 266).
Η Συμφωνία του Μονάχου ήταν καθοριστική για την ενίσχυση του ναζιστικού καθεστώτος, το οποίο -στρατιωτικά τουλάχιστον- δεν ήταν ακόμα έτοιμο. Ο Τσόρτσιλ παραθέτει το εξής στιγμιότυπο από τη δίκη της Νυρεμβέργης. Ο εκπρόσωπος της Τσεχοσλοβακίας συνταγματάρχης Εγκερ ρωτά τον στρατάρχη Κάιτελ (είναι αυτός που είχε υπογράψει την άνευ όρων συνθηκολόγηση της Γερμανίας τον Μάη του 1945): «Το Ράιχ θα επιτίθετο εναντίον της Τσεχοσλοβακίας το 1938, αν οι δυτικές δυνάμεις είχαν υποστηρίξει την Πράγα;». Και ο Κάιτελ απαντά: «Βεβαίως, όχι. Από στρατιωτική άποψη δεν ήμαστε αρκετά ισχυροί. Ο σκοπός του Μονάχου ήταν να κρατήσει τη Ρωσία μακριά από την Ευρώπη, να κερδίσουμε χρόνο και να ολοκληρώσουμε τους εξοπλισμούς μας» (Τσόρτσιλ, ό.π. σελ. 27).
Είναι φανερό πως ο Χίτλερ είχε καταλάβει ότι για τους Αγγλογάλλους «μετρούσε» μόνο η δίψα τους να τον στρέψουν κατά της Σοβιετικής Ενωσης και είχε το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις μαζί τους. Ηξερε ότι θα του δώσουν τα πάντα, για να τον κρατάνε «ζεστό» στην αντισοβιετική στρατηγική. Γι’ αυτό και κάθε φορά που τον επισκεπτόταν ο Τσάμπερλεν για να του ανακοινώσει ότι «έπεισε» τους Τσεχοσλοβάκους, ο Χίτλερ προέβαλε νέες αξιώσεις.
Ο ηγέτης του ΚΚ Τσεχοσλοβακίας Κλίμεντ Γκόντβαλντ θα πει τον Οκτώβρη του 1938: «Ηταν τα ταξικά συμφέροντα της αντιδραστικής μεγάλης μπουρζουαζίας της Βρετανίας και της Γαλλίας, που σώθηκαν στο Μόναχο σε βάρος της Τσεχοσλοβακίας. Ηταν οι αντιδραστικές δυνάμεις της μεγάλης αστικής τάξης της Τσεχοσλοβακίας, με την υπαγόρευση της οποίας έγινε η συνθηκολόγηση, και τα συμφέροντα του κράτους και της Δημοκρατίας θυσιάστηκαν στα ταξικά συμφέροντά της. Εχουμε εδώ μια μεγάλη συνωμοσία εναντίον του λαού, εναντίον της Δημοκρατίας».
Και ο Ιβάν Μάισκι σημειώνει: «Αν η Αγγλία με τη Γαλλία έστεργαν, έστω και την τελευταία στιγμή, σε μια κοινή δράση με την ΕΣΣΔ, η Τσεχοσλοβακία θα γλίτωνε και ολόκληρη η κατοπινή ροή των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων γεγονότων θα έπαιρνε άλλη τροπή. Μια τέτοια ενέργεια όμως, θα σήμαινε ρήξη με τον Χίτλερ, παραίτηση από τα σχέδια “δυτικής ασφάλειας“ και απάρνηση της ελπίδας μιας αμοιβαίας αλληλοεξόντωσης της Γερμανίας και της ΕΣΣΔ. Οχι! Ούτε ο Τσάμπερλεν, ούτε ο Νταλαντιέ είχαν διάθεση να πάρουν απόφαση κάτι τέτοιο. Προτιμούσαν να τρέφονται με τις βλακώδεις χίμαιρες που τους υπαγόρευε το ταξικό μίσος τους απέναντι στη χώρα του σοσιαλισμού. Ηταν πρόθυμοι να θυσιάσουν την Τσεχοσλοβακία, κι όχι μόνο την Τσεχοσλοβακία».
Ποιο ήταν το δόγμα της «δυτικής ασφάλειας», στο οποίο αναφέρεται ο Μάισκι; Το περιγράφει ο ίδιος: «Η φασιστική Γερμανία και η Σοβιετική Ενωση είναι το ίδιο επικίνδυνες για τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Ας χτυπηθούν λοιπόν μεταξύ τους – είναι πολύ εύκολο κάτι τέτοιο, αφού οι φασίστες και κομμουνιστές αισθάνονται αμοιβαίο μίσος. Εμείς όμως πρέπει να μείνουμε ουδέτεροι. Οταν η Γερμανία και η Ρωσία αλληλοσπαραχτούν και εξασθενήσουν αρκετά, τότε μόνο θα φτάσει η στιγμή να εισέλθει στο στίβο η Δύση με επικεφαλής, φυσικά, την Αγγλία. Σ’ αυτήν την περίπτωση η Δύση θα υπαγορεύσει στη Γερμανία και την ΕΣΣΔ μια ειρήνη που θα εξασφαλίζει για μεγάλο διάστημα, αν όχι για πάντα, την ακεραιότητα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας και ίσως την παγκόσμια ηγεμονία της».
Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Σίγουρα όχι αυτό στο οποίο ποντάριζαν οι ηγέτες των άγγλων και γάλλων ιμπεριαλιστών σ’ εκείνη τη συγκυρία. Ο Τσόρτσιλ, αντίθετος σ’ αυτή τη γραμμή, γράφει: «Ο χρόνος για να αναπνεύσουμε, που λέγεται ότι κερδίσαμε με τη συμφωνία του Μονάχου, άφησε την Αγγλία και την Γαλλία σε πολύ χειρότερη θέση σε σύγκριση με την χιτλερική Γερμανία, από εκείνη στην οποία βρίσκονταν κατά την κρίση του Μονάχου».
Οι Σοβιετικοί επιμένουν
Ελάχιστες μέρες μετά την κατάληψη ολόκληρης της Τσεχοσλοβακίας από τα ναζιστικά στρατεύματα, η κυβέρνηση της ΕΣΣΔ πρότεινε την οργάνωση συνδιάσκεψης ΕΣΣΔ, Αγγλίας, Γαλλίας, Πολωνίας, Τουρκίας και Ρουμανίας, προκειμένου να συζητήσουν ενέργειες ενάντια σε περαιτέρω γερμανική επιθετικότητα. Η αγγλική κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση, ενώ η «μαύρη» πολωνική κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν μπορεί να συνυπογράψει τίποτα με την ΕΣΣΔ! Αγγλία και Γαλλία έδωσαν μονομερείς εγγυήσεις σε Πολωνία και Ρουμανία, οι οποίες -ως γνωστόν- αποδείχτηκαν κούφια λόγια.
Λίγο αργότερα, κάτω από την πίεση των πραγμάτων και χάρη στην πίεση που ασκούσε η φιλειρηνική πολιτική της ΕΣΣΔ, Αγγλία και Γαλλία αναγκάστηκαν να μπουν σε διαπραγματεύσεις επί της σοβιετικής πρότασης του Απρίλη του 1939 για τη σύναψη τριμερούς συμφώνου αμοιβαίας βοήθειας, που θα συνοδευόταν και από στρατιωτική συμφωνία. Δέχτηκαν τις διαπραγματεύσεις μόνο για τα μάτια. Στην ουσία τις σαμποτάριζαν. Αρνήθηκαν να κάνουν διαπραγματεύσεις σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και έστελναν στη Μόσχα χαμηλόβαθμες αντιπροσωπίες, οι οποίες δεν είχαν αρμοδιότητες να προχωρήσουν σε συμφωνία. Παρέπεμπαν τη στρατιωτική συμφωνία σε μεταγενέστερο χρόνο, μετά την υπογραφή πολιτικού συμφώνου. Οπως αποκαλύφθηκε μετά τον πόλεμο, τον Ιούλη του 1939 Αγγλία και Γερμανία έκαναν μυστικές συνομιλίες, συζητώντας την πιθανότητα υπογραφής Συμφώνου μη επίθεσης Αγγλίας-Γερμανίας!
Εγραφε ο αμερικανός πρεσβευτής στη Μόσχα Τζ. Ντέιβις: «Ο Στάλιν δεν έχει εμπιστοσύνη ούτε στη Γαλλία ούτε στην Αγγλία και φοβάται μήπως η ΕΣΣΔ ριχτεί σ’ έναν ευρωπαϊκό πόλεμο που θα την αφήσουν να σηκώσει όλο το βάρος του… Είναι καθαρά υπέρ της ειρήνης τόσο για λόγους αρχής όσο και από οικονομικά κίνητρα. Η σοβιετική κυβέρνηση νιώθει φρίκη και αηδία για τις μεθόδους του κατευνασμού που χρησιμοποιήθηκαν ως τώρα και πιστεύει ότι οι επιδρομείς δεν θα λογικευτούν παρά μόνον αν τους αντιπαραταχθούν ανοιχτές στρατιωτικές συμμαχίες».
Και ο αστός ιστορικός Π. Μπελ, στο έργο του «Τα αίτια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη»: «Η βρετανική διεξαγωγή διαπραγματεύσεων ήταν τόσο αργή και άτολμη, ώστε να οδηγήσει σε αποτυχία».
Η σοβιετική κυβέρνηση, βλέποντας την προκλητική κωλυσιεργία των Αγγλογάλλων και τη ναζιστική Γερμανία έτοιμη να εισβάλει στην Πολωνία και αντιμετωπίζοντας επίθεση των Ιαπώνων στη σοβιετική Ανατολή, αντιλήφθηκε ότι οι Αγγλογάλλοι σπρώχνουν τους ναζιφασίστες προς Ανατολάς, υλοποιώντας το τελευταίο στάδιο της στρατηγικής τους. Προχώρησε, λοιπόν, σ’ ένα μεγαλοφυή τακτικό ελιγμό, υπογράφοντας, στις 23 Αυγούστου του 1939, Σύμφωνο μη επίθεσης με τη Γερμανία, το γνωστό ως Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ (από τα ονόματα των δύο υπουργών Εξωτερικών).
Αξίζει τον κόπο να αναζητήσετε και να διαβάσετε το βιβλίο του Ιβάν Μάισκι «Ποιος βοήθησε τον Χίτλερ;» (επανέκδοση Σύγχρονη Εποχή, 2014), στο οποίο ο σοβιετικός διπλωμάτης περιγράφει αναλυτικά πως οι Αγγλογάλλοι οδήγησαν μεθοδικά στην κατάρρευση των τριμερών συνομιλιών με την ΕΣΣΔ, οπότε η υπογραφή Συμφώνου μη επίθεσης με τη Γερμανία κατέστη αναπόφευκτη για τη σοβιετική κυβέρνηση. Ο Ρεϊμόν Καρτιέ (κάθε άλλο παρά κομμουνιστής) γράφει ότι ο μεν Στάλιν υπέγραψε το Σύμφωνο με στόχο να κερδίσει χρόνο και ο Χίτλερ με την εκ των προτέρων απόφαση να το σκίσει (Ιστορία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τ. Α’, Πάπυρος, Αθήνα, 1966).
Με τη διπλωματική αυτή κίνηση η ΕΣΣΔ οδήγησε σε ναυάγιο το αγγλογαλλικό σχέδιο που ήθελε να στρέψει τη Γερμανία εναντίον της και εξασφάλισε σχεδόν μια διετία (για την ακρίβεια 21 μήνες) ειρήνης, που αποδείχτηκαν πολύτιμοι για την προετοιμασία της ενόψει της ναζιστικής επίθεσης, που η σοβιετική ηγεσία θεωρούσε αναπόφευκτη. Ο Στάλιν και οι μπολσεβίκοι ήξεραν ότι ο Χίτλερ θα παραβίαζε το σύμφωνο μη επίθεσης, όπως και έγινε δυο χρόνια μετά. Δυο πολύτιμα για την οργάνωση της σοβιετικής άμυνας χρόνια.
Ας δώσουμε, όμως, και πάλι το λόγο στον Τσόρτσιλ που γράφει:
«Εάν ο κ. Τσάµπερλεϊν απαντούσε αµέσως όταν έλαβε τη ρωσική πρόταση “ναι, ας ενωθούµε εµείς οι τρεις (Αγγλία, Γαλλία και ΕΣΣ∆) και ας σπάσουµε τα πλευρά του Χίτλερ”, η Ιστορία µπορεί να είχε ακολουθήσει διαφορετικό δρόµο. Χειρότερο πάντως δεν θα µπορούσε να πάρει» (η έμφαση δική μας).
Στις 4 Μάη του 1939, ο Τσόρτσιλ προειδοποιεί:
«∆ώδεκα ηµέρες έχουν παρέλθει αφού έγινε η ρωσική πρόταση. Ο βρετανικός λαός έχει το δικαίωµα, εν συνεννοήσει µετά της Γαλλικής ∆ηµοκρατίας, να ζητήσει από την Πολωνία όπως µη παρεµβάλη εµπόδια στον δρόµο της κοινής υποθέσεως (σ.σ. αναφέρεται στην άρνηση των Πολωνών να προσφέρουν στον Κόκκινο Στρατό πεδίο µάχης επί πολωνικού εδάφους σε περίπτωση γερµανικής επίθεσης). Οχι µόνο οφείλουµε να δεχθούµε την πλήρη συνεργασία µε τη Ρωσία, αλλά πρέπει να περιληφθούν στη συµφωνία η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία.
Αντί όµως να γίνει αυτό, µακρά σιωπή επακολούθησε και ετοιµάζοντο ηµίµετρα και συνετοί συµβιβασµοί. Η αργοπορία αυτή ήταν µοιραία για τον Λιτβίνοφ. Η τελευταία του προσπάθεια να καταλήξει σε συµφωνία µε τους ∆υτικούς είχε αποτύχει. Η αξιοπιστία µας είχε ελαττωθεί. Μια εντελώς διαφορετική εξωτερική πολιτική ήταν αναγκαία για την ασφάλεια της Ρωσίας και έπρεπε να βρεθεί νέος σοβαρός συντελεστής»!
Ο συντηρητικός και αντικομμουνιστής άγγλος πολιτικός δικαιώνει πλήρως τον αναγκαστικό ελιγμό που έκανε η σοβιετική ηγεσία. Σύμφωνα με τον Τσόρτσιλ, το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ ήταν αναγκαίο για την ασφάλεια της ΕΣΣΔ και ήταν αποτέλεσμα της αγγλογαλλικής πολιτικής.
Και ο Σαρλ Ντε Γκολ σημείωνε γεμάτος οργή για τη γαλλική κυβέρνηση:
«Τον Σεπτέμβριο (1938), ο Φίρερ, με τη συνενοχή του Λονδίνου και του Παρισιού εκτελούσε την Τσεχοσλοβακία… Η αποτύφλωση ενός καθεστώτος που έπαιζε ένα παράλογο παιχνίδι απέναντι στο Ράιχ, που ήταν έτοιμο να χιμήξει πάνω μας, η ηλιθιότητα αυτών που χειροκροτούσαν και ζητωκραύγαζαν την εγκατάλειψη, δεν ήταν παρά τα σημάδια μιας εθνικής παραίτησης με βαθιές ρίζες».
Ο Χίτλερ επιτέθηκε στην Πολωνία την 1η Σεπτέμβρη του 1939. Ο πόλεμος αυτός χαρακτηρίστηκε «παράξενος», γιατί οι Αγγλοι κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία, όμως δεν έριξαν ούτε μια ντουφεκιά! Η ΕΣΣΔ μπήκε σε «πολωνικά» εδάφη στις 17 Σεπτέμβρη του 1939, όταν η Πολωνία είχε ήδη κατανικηθεί από τους Γερμανούς. «Η πολωνική κυβέρνηση έχει πάψει να δίνει οποιοδήποτε σημείο ζωής», δήλωνε τότε ο Μολότοφ. Ομως τα εδάφη στα οποία μπήκε ο Κόκκινος Στρατός δεν ήταν πολωνικά. Ηταν εδάφη της Δυτικής Λευκορωσίας και της Δυτικής Ουκρανίας, που είχε αρπάξει το αστοτσιφλικάδικο καθεστώς του Πιλσούδσκι το 1920, με τις πλάτες της ιμπεριαλιστικής Αντάντ που είχε επιτεθεί στη νεαρή σοβιετική εξουσία, η οποία είχε αναγκαστεί να υποχωρήσει. Ενόψει αυτής της αλήθειας, ότι δηλαδή η ΕΣΣΔ πήρε πίσω τα εδάφη που της είχε αρπάξει το πολωνικό καθεστώς το 1920, διαλύεται το ψεύδος του δήθεν διαμοιρασμού της Πολωνίας από Χίτλερ και Στάλιν.
Λένε και άλλα χοντρά ψέματα οι παραχαράκτες της Ιστορίας. Οπως για παράδειγμα σχετικά με τις Βαλτικές Δημοκρατίες. Από το 1917 οι χώρες αυτές γνώρισαν προλεταριακές εξεγέρσεις, με αίτημά τους την ανακήρυξη Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών και τη συμμετοχή στην ΕΣΣΔ. Οι εξεγέρσεις πνίγηκαν στο αίμα των εξεγερμένων και η κατάληξη ήταν η εγκαθίδρυση φασιστικών καθεστώτων. Τον Δεκέμβρη του 1926 στη Λιθουανία, τον Μάρτη του 1934 στην Εσθονία, τον Μάη του 1934 στη Λετονία.
Το καλοκαίρι του 1940 ξέσπασαν νέες εξεγέρσεις, ανακηρύχτηκαν Σοσιαλιστικές Δημοκρατίες και εντάχθηκαν στην ΕΣΣΔ τον Ιούλη-Αύγουστο του 1940. Με την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας στην ΕΣΣΔ, οι χώρες αυτές κατελήφθησαν και παραδόθηκαν στη θηριωδία των SS και των ντόπιων συνεργατών τους. Απελευθερώθηκαν και πάλι από τον Κόκκινο Στρατό το καλοκαίρι του 1944. Στις τάξεις του Κόκκινου Στρατού πολεμούσαν και μαχητές απ’ αυτές τις χώρες, ενώ καθ’ όλη την τριετία της ναζιστικής κατοχής δεν έπαψε ποτέ ο παρτιζάνικος αγώνας, σύμφωνα με την εντολή που είχαν δώσει ο Στάλιν και η σοβιετική ηγεσία. Σήμερα, όμως, εκεί τιμώνται οι δωσίλογοι των SS της Βαλτικής, ενώ ο αντιφασισμός είναι απαγορευμένος.
ΥΓ1. Η Λετονία έχει χορηγήσει συντάξεις… αντιστασιακών στα μέλη της Arajs Komando, της μονάδας που συνεργάστηκε με τα SS και διεκπεραίωσε την εξόντωση των εβραίων. Κάθε χρόνο στις 16 του Μάρτη διεξάγεται επίσημη ναζιστική παρέλαση (θεσπισμένη με νόμο), σε ανάμνηση της μάχης που έδωσαν δύο μεραρχίες των λετονικών SS, ενταγμένες επιχειρησιακά στα γερμανικά Waffen SS, προσπαθώντας να εμποδίσουν τον Κόκκινο Στρατό να περάσει τον ποταμό Βελίκαγια, στις 16 Μάρτη του 1944 –ο Κόκκινος Στρατός τους συνέτριψε-. Η σύγχρονη Λετονία τιμά τη 19η μεραρχία των λετονικών SS, καταδικασμένη μεταπολεμικά σε σωρεία δικών για εγκλήματα πολέμου εναντίον αιχμαλώτων σοβιετικών στρατιωτών και αντιφασιστών παρτιζάνων, η οποία μάλιστα συνέχισε να πολεμά και μετά την άνευ όρων συνθηκολόγηση της Γερμανίας στις 9 Μάη του 1945. Τη Λετονία έχει καταδικάσει ακόμα και το εβραϊκό Κέντρο Σιμόν Βίζενταλ, δηλώνοντας: «Το να αναγάγεις τα μέλη της Λετονικής Λεγεώνας σε ήρωες και μαχητές της ελευθερίας είναι εξωφρενικό. Πρόκειται για παραποίηση της ιστορίας. Στις τάξεις αυτής της Λεγεώνας υπήρχαν αρκετοί που συμμετείχαν στις μαζικές δολοφονίες των Εβραίων». Η Λετονία έχει φτιάξει λίστα με αντιφασίστες από όλη την Ευρώπη, στους οποίους απαγορεύει την είσοδο, προκειμένου να μην συμμετάσχουν σε πορείες καταδίκης της νομιμοποίησης των λετονών ναζιστών
ΥΓ2. Τον Ιούνη του 2007, ο υπουργός Δικαιοσύνης της Εσθονίας Ρέιν Λανγκ γιόρταζε τα 50ά γενέθλιά του και αποφάσισε να οργανώσει μια γιορτή που θα μείνει στην ιστορία. Νοίκιασε μια μπιραρία, τη στόλισε με τα ναζιστικά σύμβολα της δεκαετίας του ’30 και ζήτησε από τους καλεσμένους του «να ντυθούν ανάλογα», για να μπορέσουν να παίξουν ρόλους κομπάρσων στο ανέβασμα του θεατρικού έργου «Αδόλφος» (μονόλογος ηρωποίησης του Χίτλερ). Στις επικρίσεις που υπήρξαν ο υπουργός απάντησε πως επρόκειτο για «ιδιωτική εκδήλωση». Ο πρωθυπουργός Α. Ανσιπ τον υποστήριξε με θέρμη. Και η… δημοκρατική Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είχε κανένα πρόβλημα.
Πέτρος Γιώτης