Οταν έχει παρθεί εκ των προτέρων η απόφαση να στηριχθεί με κάθε τρόπο μια κυβερνητική επιλογή, τότε τα πράγματα είναι εύκολα για την αστική δικαιοσύνη. Ανασύρονται «από το σωρό» έωλα ψευδοεπιχειρήματα για να «ντύσουν» αυτήν την προειλημμένη απόφαση και να στηρίξουν για μια ακόμη φορά το «δίκαιο του μονάρχη».
Πρόκειται για την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ 2046-7/2022, 21-10-2022, που έκρινε κατά πλειοψηφία ότι είναι «Σύμφωνες με το Σύνταγμα οι διατάξεις των άρθρων 18-20 του ν. 4777/2021 περί σύστασης Ομάδων Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ)» γιατί, λέει, «δεν παραβιάζονται οι αρχές της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ».
Με την απόφαση «απορρίφθηκαν δύο αιτήσεις ακυρώσεως στρεφόμενες αμφότερες κατά της προκήρυξης διαγωνισμού πρόσληψης ειδικών φρουρών στην Ελληνική Αστυνομία (ΕΛΑΣ), για τη συγκρότηση Ομάδων Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ), η δε δεύτερη και κατά της υπουργικής απόφασης, με την οποία ορίσθηκαν ζητήματα εκπαίδευσης των ειδικών φρουρών που προσλαμβάνονται για τη στελέχωση των ΟΠΠΙ».
Το σημαντικότερο «επιχείρημα» που επιστρατεύθηκε είναι το εξής:
«γ) Οι ρυθμίσεις των άρθρων 18-20 του ν. 4777/2021 κινούνται εντός των πλαισίων της αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ και δεν θίγουν το δικαίωμα των ιδρυμάτων αυτών να αποφασίζουν επί των υποθέσεών τους με δικά τους όργανα για τους ακόλουθους λόγους: i) αναφορικά με ζητήματα εσωτερικής λειτουργίας και τάξης, ήτοι με ζητήματα κοινής ακαδημαϊκής ευταξίας, κοινής φύλαξης και ασφάλειας των πανεπιστημιακών χώρων και ελέγχου της πρόσβασης σε αυτούς, προβλέπεται σειρά μέτρων ασφάλειας και προστασίας προσώπων και υποδομών στα ΑΕΙ, αρμοδιότητας των ιδίων αυτών οργάνων, σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται στα άρθρα 12-17 του ν. 4777/2021, ii) ο νομοθέτης, εκτιμώντας τις περιστάσεις και ιδίως ότι η προηγουμένως προκριθείσα λύση της ανάθεσης στα ΑΕΙ συμμετοχής τους στην αντιμετώπιση ζητημάτων φύλαξης και προστασίας των χώρων των ΑΕΙ και των δραστηριοποιούμενων σε αυτούς έναντι αξιόποινων πράξεων έχει αποτύχει, αναθέτει την αρμοδιότητα της πρόληψης και αντιμετώπισης των αξιόποινων πράξεων στις ΟΠΠΙ, δίδοντας έμφαση στον αποτρεπτικό ρόλο της λειτουργίας τους και στον ταχύ και άμεσο χαρακτήρα της δράσης τους πριν από την επέμβαση της ΕΛΑΣ. Παράλληλα, η δράση των ΟΠΠΙ, η οποία ελέγχεται πειθαρχικά και ποινικά και είναι δυνατόν να θεμελιώσει αστική ευθύνη του Δημοσίου κατ’ άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, διέπεται από το Σύνταγμα και τις κείμενες διατάξεις, εν γένει δε από τις αρχές της νομιμότητας και της αναλογικότητας. Η τελευταία, ειδικά όσον αφορά την αστυνόμευση στους χώρους των ΑΕΙ, δεν επιτρέπει την επέμβαση της αστυνομικής δύναμης στις περιπτώσεις μη σοβαρής διατάραξης της ευταξίας εντός των χώρων των ΑΕΙ, περιπτώσεις για τις οποίες προβλέφθηκαν κατά τα προαναφερθέντα τα μέτρα ασφαλείας που λαμβάνουν τα ίδια τα ΑΕΙ. Επιπρόσθετα, με τις διατάξεις των άρθρων 18-20 του ν. 4777/2021 λαμβάνεται ειδική μέριμνα για την εγκαθίδρυση κλίματος εμπιστοσύνης και συνεργασίας μεταξύ των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και των ΟΠΠΙ. Προς τον σκοπό αυτόν οι τελευταίες συγκροτούνται (και) από ειδικούς φρουρούς, οι οποίοι προσλαμβάνονται ειδικώς προς τούτο, λαμβάνουν ομοίως ειδική εκπαίδευση προσανατολισμένη στην καλλιέργεια φιλοσοφίας προσαρμοσμένης στις ιδιαιτερότητες των ΑΕΙ, δεν φέρουν πυροβόλο όπλο και υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις πανεπιστημιακές αρχές και όργανα σύμφωνα με όσα ειδικότερα προβλέπονται στα άρθρα 18-20 ν. 4777/2021. Εξάλλου, διάθεση των ΟΠΠΙ σε ΑΕΙ λαμβάνει χώρα μόνον εφόσον και στο μέτρο που διαπιστώνεται ανάγκη προς τούτο, προφανώς με γνώμονα την αρχή της αναλογικότητας, υπό το πρίσμα της οποίας υπόκειται αυτοτελώς σε δικαστικό έλεγχο η σχετική απόφαση για διάθεση ΟΠΠΙ σε ΑΕΙ. iii) Δεν προβλέπεται συμμετοχή των ΟΠΠΙ σε διοικητικό όργανο των ΑΕΙ. Εξάλλου, οι ΟΠΠΙ δεν έχουν αρμοδιότητα ούτε, συνεπώς, δυνατότητα επέμβασης επί θεμάτων επιστήμης, έρευνας, διδασκαλίας, λειτουργίας των ΑΕΙ, τα οποία εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των τελευταίων. Συνεπώς, με την ένδικη ρύθμιση όχι μόνο δεν πλήττεται αλλά θάλπεται η συνταγματική τάξη (μειοψηφία 6 Συμβούλων)» (οι εμφάσεις δικές μας).
Πρώτα πρώτα επισημαίνουμε το προκλητικό συμπέρασμα ότι με τη σύσταση της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας όχι μόνο δεν πλήττεται η συνταγματική τάξη, αντίθετα μάλιστα «θάλπεται», δηλαδή φροντίζεται, προστατεύεται!
Επειτα σημειώνουμε το γελοίο του «επιχειρήματος» ότι οι ΟΠΠΙ δεν πλήττουν το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ γιατί δεν συμμετέχουν στα διοικητικά τους όργανα και ούτε έχουν δυνατότητα επέμβασης επί θεμάτων επιστήμης, έρευνας, διδασκαλίας, λειτουργίας των ΑΕΙ! Θεωρείται δηλαδή θετικό το αυτονόητο γεγονός ότι σε μια αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν μπορεί να έχουμε Πανεπιστήμια και με τη βούλα του νόμου αστυνομικο-διοικούμενα και ότι οι μπάτσοι δεν έχουν λόγο σε επιστημονικά και ερευνητικά θέματα!
Μας λένε επίσης οι «σοφοί» του ΣτΕ ότι οι ΟΠΠΙ κινούνται «εντός των πλαισίων της αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ και δεν θίγουν το δικαίωμα των ιδρυμάτων αυτών να αποφασίζουν επί των υποθέσεών τους με δικά τους όργανα». Με τα όργανα, δηλαδή, που θέσπισε ο κατασταλτικός νόμος Κεραμέως-Χρυσοχοΐδη (νόμος 4777/2021), που είναι η Μονάδα Ασφάλειας και Προστασίας, η Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας, η εγκατάσταση του «Κέντρου Ελέγχου και Λήψης Σημάτων και Εικόνων», όπου η αστυνομία με μοχλό τις ΟΠΠΙ «ενεργεί ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας για επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα», η περίφραξη του πανεπιστημιακού campus, τα μηχανήματα ελεγχόμενης εισόδου, οι κάμερες, τα πειθαρχικά συμβούλια για τους φοιτητές, κ.λπ., και τα οποία αποτελούν τους χαφιέδες παρακολούθησης κάθε ζωντανού κυττάρου της ακαδημαϊκής κοινότητας. Κάθε «ζωηρού» κομματιού της πανεπιστημιακής κοινότητας, που καταρχάς με λόγια και μπορεί στη συνέχεια και με έργα (π.χ. διαμαρτυρίες εντός των ΑΕΙ, καταλήψεις, απεργίες) να αμφισβητεί τους κυβερνητικούς χειρισμούς, τα αντιεκπαιδευτικά και αντιλαϊκά μέτρα.
Για να έρθει στη συνέχεια η Πανεπιστημιακή Αστυνομία να επιληφθεί της καταστολής, αφού σύμφωνα με το άρθρο 18 του νόμου 4777/2021, αποστολή των ΟΠΠΙ (Ομάδες Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων) που «συγκροτούνται από αστυνομικό προσωπικό και ειδικούς φρουρούς» είναι και η «πρόληψη της τέλεσης» και η «αντιμετώπιση κάθε αξιόποινης πράξης εντός των χώρων των Α.Ε.Ι.» ακόμη και η άσκηση προανάκρισης (άρθρο 19, παράγ. 4 του ν. 4777/2021).
Ολα τα παραπάνω αποτελούν την επιτομή της κατάργησης της βασικής αρχής της φιλοσοφίας, του περιεχομένου και της λειτουργίας των Πανεπιστημίων που είναι η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών και η προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας ενώ είναι καθήκον των διοικήσεών τους (αυτοδιοίκητο) να προστατεύουν αυτά τα αγαθά σε όλους τους πανεπιστημιακούς χώρους.
Οσον αφορά δε την «εγκαθίδρυση κλίματος εμπιστοσύνης και συνεργασίας μεταξύ των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και των ΟΠΠΙ», αρκεί να θυμίσουμε την αντίθεση στην εγκτατάσταση της Πανεπιστημιακής Αστυνομίας από το σύνολο σχεδόν των Συγκλήτων των ΑΕΙ, τις ενστάσεις ακόμη και της Συνόδου των Πρυτάνεων και βεβαίως πολύ περισσότερο τον αγώνα που διεξάγουν καθημερινά οι φοιτητές για να αποτρέψουν την είσοδο και τις «περιπολίες» των μπάτσων των ΟΠΠΙ στα ΑΕΙ, που συνοδεύονται από τις ορδές των ΜΑΤ και τις συνεχείς συγκρούσεις.
Γιούλα Γκεσούλη
