«Το κυβερνητικό σχήμα που συγκροτήσαμε είναι σαφώς μικρότερο σε σχέση με κάθε προηγούμενο και περιλαμβάνει μόνο 10 υπουργεία, έναντι 18 της προηγούμενης δομής. Αποδείξαμε ότι τηρούμε τις δεσμεύσεις μας» έλεγε ο Τσίπρας στην πρώτη συνεδρίαση του πρώτου κυβερνητικού συμβούλιου των Τσιπροκαμμένων. Τα υπουργεία ήταν, βέβαια, 12 (συμπεριλαμβανόμενων των δύο «Ηρακλέων του στέμματος» Παππά και Φλαμπουράρη) και συν τον αντιπρόεδρο Δραγασάκη 13. Και δίπλα στους 13 υπουργούς είχαμε 20 αναπληρωτές υπουργούς και 6 υφυπουργούς, συνολικά 40 νοματαίους, που καθιστούσαν την πρώτη συγκυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων μία από τις πολυανθρωπότερες στην ιστορία του ελληνικού αστικού κοινοβουλευτισμού. Την ξεπερνούσαν μόνο οι συγκυβερνήσεις Παπαδήμου και Σαμαρά-Βενιζέλου-Κουβέλη, με 45 νοματαίους η καθεμιά, αν και αυτές είχαν περισσότερους υφυπουργούς παρά υπουργούς και αναπληρωτές.
Ο Τσίπρας, όμως, ήταν αποφασισμένος να τους πάρει το ρεκόρ. Ετσι, η κυβέρνηση που έφτιαξε μετά τις δεύτερες εκλογές, έφτασε αισίως τα 46 μέλη: αντιπρόεδρος, 16 υπουργοί, 16 αναπληρωτές υπουργοί και 12 υφυπουργοί. Ομως, θέλει να ανεβάσει κι άλλο τον πήχη, για να δυσκολευτούν να του πάρουν το ρεκόρ οι επόμενοι. Ετσι, βάσει των δύο Προεδρικών Διαταγμάτων που έστειλε για έγκριση στο ΣτΕ, τα υπουργεία αυξάνονται κατά πέντε, φτάνοντας αισίως τα 21. Δεν ξέρουμε σε τι ύψη θα φτάσει η «σούμα» υπουργών, αναπληρωτών υπουργών και υφυπουργών (λογικά θα μειωθούν οι αναπληρωτές), αναλογιζόμαστε όμως ότι πρέπει να βολευτούν οι τεράστιες πολιτικές προσωπικότητες του «σοσιαλιστικού χώρου», που κόσμησαν με την παρουσία τους το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ (Τζουμάκας, Ξενογιαννακοπούλου, Κουβέλης), οπότε δε θα εκπλαγούμε αν η «σούμα» φτάσει και πάνω από 46. Σε αριθμό υπουργείων, πάντως, θα πάρει το ρεκόρ, αν σκεφτούμε ότι οι τρικομματικές κυβερνήσεις Παπαδήμου και Σαμαρά είχαν 18 και αυτή των Τσιπροκαμμένων θα φτάσει τους 21.
Η αναφορά σε «μικρό και ευέλικτο κυβερνητικό σχήμα» έχει καταντήσει διαχρονικό ανέκδοτο του ελληνικού αστικού κοινοβουλευτισμού. Το μέγεθος του υπουργικού συμβουλίου καθορίζεται πάντοτε από την ανάγκη να τηρηθούν εσωκομματικές ισορροπίες και προσχωρήσεις, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις μερίδων του κεφαλαίου. Βέβαια, τα περί «μικρού και ευέλικτου κυβερνητικού σχήματος» είναι και μια ωραία προπαγάνδα, ιδιαίτερα όταν ένα κυβερνών κόμμα βρίσκεται στα ντουζένια του και θέλει να δείξει ότι φέρνει καινοτομίες και κάνει εκσυγχρονισμούς που καμιά άλλη κυβέρνηση δεν τόλμησε να κάνει στο παρελθόν.
Ετσι και οι Τσιπραίοι, έπαιξαν μ' αυτό το ιδεολόγημα όταν σχημάτισαν την πρώτη κυβέρνηση με τους ψεκασμένους. «Αλλάζουμε την κυβερνητική δομή, φτιάχνουμε ένα πραγματικό μικρό και ευέλικτο σχήμα με 10 μόνο υπουργεία που θα προέλθουν από συγχωνεύσεις στη βάση της αποτελεσματικότητας, της λειτουργικότητας και της συνάφειας αντικειμένου», δήλωνε ο Τσίπρας στην περιβόητη αποκλειστική συνέντευξή του στο «Βήμα» στις 24 Γενάρη του 2015, παραμονή των εκλογών, όταν ο Ψυχάρης τον έχρισε πρωθυπουργό, γοητευμένος από τον εσπρέσο που του 'φτιαξε ο ίδιος ο Τσίπρας με τα χεράκια του και από την αρχοντική αταραξία της διάσημης πλέον γάτας Ιμαλαΐων. Εφτιαξε πράγματι δέκα υπερυπουργεία, προκειμένου να βολέψει τους βαρόνους του τότε ΣΥΡΙΖΑ. Στη συνέχεια, όταν έβγαλε τους Λαφαζανικούς από την κυβέρνηση, άρχισε να σπάει τα υπερυπουργεία. Για παράδειγμα, ο Βαγγέλης Αποστόλου έπρεπε να χριστεί υπουργός αντί για αναπληρωτής, οπότε το ΥΑΑΤ, που είχε γίνει τμήμα του υπερυπουργείου Λαφαζάνη, ξανάγινε ανεξάρτητο υπουργείο.
Τώρα, που πρέπει να βολευτούν περισσότεροι, καθώς το σύνθημα που επικρατεί είναι το «αρβάλα, καβάλα, αρπάξτε την κουτάλα», σπάει κι άλλο τα υπερυπουργεία, δημιουργώντας πέντε ακόμα χωριστά υπουργεία-φέουδα. Τα ΠΔ αποκάλυψαν και μερικά «κουφά», με κορυφαίο τη μεταφορά των Μεταφορών στο Ναυτιλίας. Δε θα μπούμε, όμως, στον πειρασμό της ανασχηματισμολογίας, που αποτελεί την αγαπημένη μορφή τζόγου της αστικής δημοσιογραφίας (αν και αυτή τη φορά έχει υποχωρήσει, λόγω των εξελίξεων στο μέτωπο των τηλεοπτικών αδειών) και των υπαλλήλων στα υπουργεία και τους εποπτευόμενους οργανισμούς, που συζητούν καθημερινά επί «σίγουρων πληροφοριών» για το αν μένει ή φεύγει ο υπουργός και ποιος έρχεται στη θέση του. Για εμάς σημασία έχει η πολιτική.
Πρόκειται ν' αλλάξει, έστω και στο ελάχιστο η ακολουθούμενη πολιτική, επειδή ο ανασχηματισμός θα είναι δομικός (όπως πρώτη είπε η τιτανοτεράστια Γεροβασίλη, χωρίς να πολυκαταλαβαίνει το περιεχόμενο της λέξης); Η απάντηση είναι «όχι» και δε χρειάζεται να εξηγήσουμε το γιατί. Η πολιτική είναι καθορισμένη από το Μνημόνιο και τους στόχους που αυτό θέτει. Και ο έλεγχος στην εφαρμογή αυτής της πολιτικής ασκείται από το μηχανισμό που έχουν εγκαταστήσει οι ιμπεριαλιστές δανειστές (τρόικα-EWG-Eurogroup). Το αν θα είναι ο ένας ή ο άλλος συριζαίος σε υπουργικό πόστο, το αν θα υπουργοποιηθεί το τρίο Τζουμάκα-Μαριλίζας-Κουβέλη, το αν οι τάχαμου διαφωνούντες με τις ιδιωτικοποιήσεις θ' αλλάξουν υπουργείο ή θα διωχτούν από την κυβέρνηση, το αν ο Μουζάλας θα διωχτεί και στη θέση του θα μπει καθαρόαιμος συριζαίος για να διαχειριστεί τα κονδύλια για τους πρόσφυγες, μπορεί να ενδιαφέρει τα συγκεκριμένα πρόσωπα, μπορεί να ενδιαφέρει τις φράξιες του ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να ενδιαφέρει τις ΜΚΟ που διαπλέκονται με συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα, μπορεί να ενδιαφέρει καπιταλιστές που επίσης διαπλέκονται με τα συγκεκριμένα πρόσωπα, δεν έχει όμως καμιά σημασία για τον ελληνικό λαό.
Μένει ένα τελευταίο ζήτημα που αφορά την… πρωτοτυπία της ετοιμασίας των Προεδρικών Διαταγμάτων για την αναδιάρθρωση του υπουργικού σχήματος, προτού γίνει ο ανασχηματισμός. Μιλάμε για πρωτοτυπία γιατί μέχρι τώρα οι πρωθυπουργοί πρώτα ανακοίνωναν τον ανασχηματισμό και μετά έφτιαχναν τα ΠΔ με τις αλλαγές στη δομή των υπουργείων (αν έκαναν τέτοιες αλλαγές). Γι' αυτό και είχαμε το φαινόμενο κάποιοι υπουργοί να ορκίζονται μόνοι τους, μερικές μέρες μετά την ορκωμοσία του υπόλοιπου υπουργικού συμβούλιου. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωνε τη νέα σύνθεση του υπουργικού συμβούλιου και τις τυχόν αλλαγές στη δομή των υπουργείων, μετά φτιάχνονταν τα ΠΔ με τις αλλαγές στη δομή της κυβέρνησης, πήγαιναν στο ΣτΕ για τον προβλεπόμενο έλεγχο (που σ' αυτή την περίπτωση είναι τυπικός), τα υπέγραφε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας και αμέσως όρκιζε τους υπουργούς των νέων υπουργείων. Ακολουθούνταν αυτή η διαδικασία για να μη διαρρεύσουν οι αλλαγές στη δομή του υπουργικού συμβούλιου και τροφοδοτηθεί η ανασχηματισμολογία, που πάντοτε αποτελεί μπελά για τον εκάστοτε πρωθυπουργό (κινητοποιούνται φράξιες, λομπίστες και λοιπές… δημοκρατικές δυνάμεις, ασκώντας πιέσεις στον ίδιο και στο στενό πολιτικό του περιβάλλον).
Γιατί, λοιπόν, ο Τσίπρας ακολούθησε διαφορετική τακτική, στέλνοντας τα ΠΔ στο ΣτΕ για έγκριση; Πίστευε ότι δε θα διαρρεύσουν ή τα έστειλε ακριβώς για να διαρρεύσουν και ν' αλλάξει την πολιτική ατζέντα, βάζοντας στην κορυφή της την ανασχηματισμολογία; Τα δεδομένα λένε ότι τα ΠΔ στάλθηκαν στο ΣτΕ στις 26 και το Ε' Τμήμα του τα ενέκρινε στις 27 Οκτώβρη. Διέρρευσαν στις 31, δηλαδή την πρώτη εργάσιμη μέρα μετά την έγκρισή τους. Σημειώστε, ακόμα, ότι στις 26 Οκτώβρη εκδόθηκε και η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ που έκρινε το νόμο Παππά αντισυνταγματικό και ότι πρόεδρος του Ε' Τμήματος είναι ο αντιπρόεδρος του ΣτΕ Αθανάσιος Ράντος, δηλαδή ο δικαστής που οι συριζαίοι διαπόμπευσαν κυκλοφορώντας υποκλαπέντα ηλεκτρονικά μηνύματα για την προσωπική του ζωή. Μπορεί κανείς να κάνει διάφορες σκέψεις, αλλά χωρίς συγκεκριμένη πληροφόρηση (που εμείς τουλάχιστον δεν έχουμε), ελλοχεύει ο κίνδυνος της διολίσθησης στη σεναριολογία και τη συνωμοσιολογία.
Το μόνο βέβαιο είναι πως έγγραφα που πηγαίνουν στο ΣτΕ (και στα άλλα δικαστήρια) δεν υπάρχει περίπτωση να μείνουν απόρρητα. Περνούν από πολλά χέρια, τα βλέπουν πολλά μάτια (δικαστών, υπαλλήλων, δικηγόρων) και η διαρροή στους δημοσιογράφους είναι σίγουρη. Κρυφά μπορούν να μείνουν μόνο αν πάνε στα χέρια ενός προσώπου, αλλά αυτό δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ακόμα και η «παιδική χαρά» του Μαξίμου θα πρέπει να υπολόγιζε ότι σίγουρα θα υπάρξει διαρροή. Ισως, λοιπόν, να υπολόγιζε στη διαρροή. Και βέβαια, δεν είχε κανένα δισταγμό να βγάλει προς τα έξω, άτυπα όπως πάντοτε, ενόχληση και αιχμές κατά Ράντου για τη διαρροή.
Ετσι όπως έχουν έρθει τα πράγματα, ο Τσίπρας πρέπει να κάνει τον ανασχηματισμό αμέσως μόλις ησυχάσει η κατάσταση με τα τηλεοπτικά. Το παρασκήνιο οργιάζει, οι φράξιες πιέζουν και το θέμα δεν μπορεί να σέρνεται για πολύ. Αν όμως κάνει ανασχηματισμό πριν από τη ρύθμιση των τηλεοπτικών (απόσυρση των ουσιαστικών διατάξεων του νόμου Παππά και εκλογή ΕΣΡ), αυτός θα πάει στράφι από άποψη προπαγάνδας. Αν βγάλουν ΕΣΡ τη Δευτέρα, θα πρέπει να περιμένουμε σχεδόν αμέσως τον ανασχηματισμό, καθώς οι Τσιπραίοι θα επιχειρήσουν «φυγή προς τα μπρος» και αλλαγή ατζέντας.
ΥΓ. Η «Κόντρα» φεύγει για το τυπογραφείο ενώ οργιάζουν οι φήμες ότι επίκειται η ανακοίνωση του ανασχηματισμού (Παρασκευή μεσημέρι).
Δημοσιογραφικά αισθανόμαστε ότι κάτι χάσαμε. Πολιτικά δε χάσαμε τίποτα. Κι αυτό είναι που έχει σημασία. Τις παραπολιτικές πτυχές του ανασχηματισμού θα έχουμε την ευκαιρία να τις σχολιάσουμε στο επόμενο φύλλο.
