Το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα καταψηφίσει μια κυβέρνηση του Λαϊκού Κόμματος υπό τον Μαριάνο Ραχόι. Μετά από δυο βδομάδες σιωπής, η ηγεσία του PSOE συνεδρίασε και ανέθεσε στον πρόεδρο του κόμματος Πέδρο Σάντσεθ να ανακοινώσει στην τηλεόραση την ομόφωνη απόφασή της. Οι παραδοσιακοί σοσιαλδημοκράτες θα μπορούσαν να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης ή να απόσχουν από την ψηφοφορία, όμως επέλεξαν την πιο σκληρή στάση, δείγμα του ότι είναι αποφασισμένοι να παίξουν «σκληρό ροκ».
«Η πραγματοποίηση νέων εκλογών θα ήταν καταστροφή» δήλωσε η πρωθυπουργός της Ανδαλουσίας και εσωκομματική αντίπαλος του Σάντσεθ, Σουσάνα Ντίαθ. Την ίδια στιγμή όμως επέμεινε: «Δε θα στηρίξουμε τον Ραχόι, ούτε ενεργητικά ούτε παθητικά». Αδιέξοδο; Μη βιαστείτε να το πείτε. Η Ντίαθ μισεί τον Ραχόι περισσότερο απ' όσο μισεί τον Σάντσεθ. Βλέπετε, ο Ραχόι αρνήθηκε να τη στηρίξει στην Ανδαλουσία και γλίτωσε την τελευταία στιγμή τις επαναληπτικές εκλογές χάρη στις ψήφους των «κεντρώων» Ciudadanos. Επομένως, θέλει να τον πληρώσει με το ίδιο νόμισμα.
Η τακτική των σοσιαλδημοκρατών σ' αυτή τη φάση εστιάζεται σε δυο στόχους. Να αναγκάσει τον Ραχόι να κλείσει συμμαχίες με τα μικρότερα κόμματα, ανοίγοντας τα χαρτιά του, αντί να προσδοκά ότι οι πρώτοι που θα σπεύσουν να τον στηρίξουν (έστω και με μη-ψήφο ανοχής θα είναι οι σοσιαλδημοκράτες). Δεύτερο, να εξαναγκάσει το Λαϊκό Κόμμα να αποσύρει τον Ραχόι και να προτείνει για την πρωθυπουργία ένα άλλο στέλεχός του. Στο δεύτερο φαίνεται να συμφωνούν και οι Ciudadanos. Το πρόβλημα του PSOE είναι πως, αν στηρίξει με οποιονδήποτε τρόπο μια κυβέρνηση Ραχόι, θα κερδίσουν αντιπολιτευτικούς πόντους οι Podemos, που αναγκαστικά δεν παίρνουν μέρος στο αλισβερίσι για σχηματισμό κυβέρνησης.
Η El Pais σημείωσε με νόημα πως η απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής του PSOE ήταν μεν ομόφωνη, όμως δεν υπήρξε γραπτή ανακοίνωση του κόμματος, όπως συνηθίζεται. Προφανώς για να υπάρξει δυνατότητα ανασκευής. Αυτό που κάνουν οι σοσιαλδημοκράτες είναι να πετάνε το μπαλάκι στο γήπεδο του Λαϊκού Κόμματος και να ζητούν απ' αυτό, είτε να αλλάξει τον Ραχόι με άλλο πρόσωπο είτε να βρει συμμάχους από τα μικρότερα κόμματα και μετά να απευθυνθεί στο PSOE. «Ο εκτελών χρέη πρωθυπουργού μπορεί να αρχίσει να μαθαίνει ξένες γλώσσες όπως είχε κάνει ο Χοσέ Μαρία Αθνάρ» δήλωσε κοροϊδευτικά ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός της Αστούριας Χαβιέρ Φερνάντεθ. Για εμάς η φράση ίσως να ακούγεται ακατανόητη, για τους Ισπανούς όχι. Ο Αθνάρ, προκάτοχος του Ραχόι στην ηγεσία του Λαϊκού Κόμματος, είχε επιχειρήσει να κλείσει συμμαχία με τους αστούς εθνικιστές της Καταλωνίας. Υποδεικνύουν στον Ραχόι να κάνει το ίδιο, όχι μόνο με τους καταλανούς αλλά και με τους βάσκους εθνικιστές, να μιλήσει και με τους Ciudadanos και μετά να κάνει τον απολογισμό των ψήφων που θα έχει μαζέψει. Οπως γράφει ο ισπανικός Τύπος, άλλα στελέχη των σοσιαλδημοκρατών δηλώνουν ανώνυμα πως αν από τον Ραχόι λείπουν λιγότερες από δέκα ψήφοι για την απόλυτη πλειοψηφία, τότε οι σοσιαλδημοκράτες θα διαβουλεύονταν με τα άλλα κόμματα για το αν για τόσες λίγες ψήφους θα έπρεπε να ξαναγίνουν εκλογές.
Μ' άλλα λόγια, οι σοσιαλδημοκράτες ζητούν από τους δεξιούς να κάνουν αυτοί το πρώτο σερβίς. Στάση εύλογη, δεδομένου ότι οι Podemos τους περιμένουν στη γωνία, έτοιμοι να τους ρίξουν το ανάθεμα της «συνεργασίας με τη δεξιά». Το συνταγματικό πλαίσιο της Ισπανίας είναι τέτοιο που επιτρέπει να τραβούν σε μάκρος τα παζάρια μεταξύ των κομμάτων, αφού τους δίνει περίπου πέντε μήνες. Από τις εκλογές του Δεκέμβρη του 2015 δεν προέκυψε βιώσιμο κυβερνητικό σχήμα και οι επόμενες εκλογές έγιναν τον Ιούνη του 2016 (σε ένα εξάμηνο). Εχει, όμως, η Ισπανία την πολυτέλεια να πάει σε τρίτες εκλογές; Δεν γνωρίζουμε τόσο καλά τα δεδομένα στη χώρα, γι' αυτό και δεν μπορούμε να δώσουμε κατηγορηματική απάντηση. Θυμόμαστε, όμως, πολύ καλά ότι στο μοναδικό ντιμπέιτ ανάμεσα στους επικεφαλής των τεσσάρων μεγάλων αστικών κομμάτων (PP, PSOE, Podemos, Ciudadanos), που έγινε κατά την προεκλογική περίοδο του Ιούνη, όλοι διαβεβαίωναν ότι η Ισπανία θα έχει κυβέρνηση και δε θα χρειαστεί να ξαναπάει σε εκλογές.
Η αναμενόμενη απόφαση του Εκοφίν και της Κομισιόν για την επιβολή κυρώσεων, λόγω υπερβολικού ελλείμματος, δημιουργεί νέα δεδομένα, καθώς ακόμα και αν δεν επιβληθεί πρόστιμο (θεωρητικά μπορεί να φτάσει μέχρι το 0.2% της χώρας), η Ισπανία θα υποχρεωθεί να πάρει μέτρα «μνημονιακού» τύπου, για να επαναφέρει το έλλειμμα «σε τροχιά» (δηλαδή κάτω από το 3% του ΑΕΠ). Ποια κυβέρνηση θα πάρει αυτά τα μέτρα; Ο Ραχόι δε θα είχε κανένα πρόβλημα να το κάνει, αν είχε μια στοιχειωδώς σταθερή κυβέρνηση. Οχι μια κυβέρνηση όμηρο της σοσιαλδημοκρατικής ψήφου. Οι σοσιαλδημοκράτες, από την άλλη, δε θα ήθελαν να μπουν σε μια τέτοια κυβέρνηση, στρώνοντας με ροδοπέταλα το δρόμο των Podemos-Unidos. Το παζάρι, λοιπόν, αναμένεται σκληρό, η πολιτική κρίση θα βαθύνει και ίσως δούμε μια κυβέρνηση «τεχνοκρατών» στηριγμένη από τα δύο μεγάλα κόμματα. Αλλιώς θα ξαναπάνε σε εκλογές κι ο καθένας τους θα μετρήσει πόσο τα τσαλιμάκια του γοήτευσαν το εκλογικό σώμα.
