Πρωινάδικο ΑΝΤ1, 24 Μάρτη. Η Βαλαβάνη αποκαλύπτει ότι «μελετούν» αύξηση του ΦΠΑ σε ορισμένα νησιά. Λέει επί λέξει: «Υπάρχουν σκέψεις για τα νησιά. Δεν έχουμε καταλήξει. Ομως αν παραδείγματος χάρη Μύκονος και Σαντορίνη πάνε στο ίδιο καθεστώς με την Κρήτη, δεν θα πάθουν κάτι. Αυτό που πρέπει να προστατευθεί είναι η άγονη γραμμή».
Κι ενώ ξεσπά σάλος τρανός (διότι οι πάντες θυμούνται τις διαβεβαιώσεις όχι μόνο του Μπαρουφάκη, αλλά πλειάδας κυβερνητικών στελεχών, ότι ο ΦΠΑ στα νησιά δεν πρόκειται να αυξηθεί), στο Δελτίο που στέλνει το Γραφείο Τύπου του υπουργείου Οικονομικών νωρίς το απόγευμα της ίδιας μέρας, για να μας ενημερώσει τι είπε η αναπληρώτρια υπουργός στο πρωινάδικο του Παπαδάκη, η συγκεκριμένη αναφορά, η μόνη που προκάλεσε δημοσιογραφικό θόρυβο, απουσιάζει! Γαργάρα με ταβανόπροκες ή, αλλιώς, τακτική στρουθοκαμήλου. Γιατί αυτά δεν κρύβονται, όσο κι αν τα κρύψεις από ένα Δελτίο Τύπου.
Τι είχε συμβεί; Το μέγαρο Μαξίμου, με off the record δηλώσεις του υπερυπουργού Παππά (ο οποίος δεν έχει καμιά αρμοδιότητα για θέματα οικονομικής πολιτικής, τα οποία συντονίζονται από τον αντιπρόεδρο Δραγασάκη), είχε αδειάσει μεγαλοπρεπέστατα τη Βαλαβάνη, δηλώνοντας πως αυτές είναι προσωπικές της απόψεις και όχι κυβερνητικές αποφάσεις.
Αλαλούμ; Ασφαλώς ναι. Ομως, ακόμη και αυτό το αλαλούμ με τις αυτοδιαψεύσεις, τις υπαναχωρήσεις και τις αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις και διαρροές γίνεται πάνω στο έδαφος μιας κατεύθυνσης: τα συνολικά έσοδα από τον ΦΠΑ πρέπει να αυξηθούν, ο ελληνικός λαός πρέπει να συνηθίσει σ’ αυτή την ιδέα και εμείς (η κυβέρνηση) πρέπει να βρούμε τον τρόπο με τον οποίο θα αυξήσουμε το χαράτσι και θα υποστούμε το μικρότερο δυνατό κόστος (το «καθόλου κόστος» δεν παίζει πια).
Να θυμίσουμε, όμως, τι προβλέπει η «λίστα Βαρουφάκη» για το συγκεκριμένο θέμα:
«Στις φορολογικές πολιτικές – Η Ελλάδα δεσμεύεται να μεταρρυθμίσει το καθεστώς του ΦΠΑ, ως προς τη διοίκηση και την επιβολή του φόρου. Θα καταβληθούν στιβαρές προσπάθειες για τη βελτίωση της συλλογής και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής κάνοντας πλήρη χρήση των ηλεκτρονικών μέσων και άλλων τεχνολογικών καινοτομιών. Η πολιτική για τον ΦΠΑ θα πρέπει να εξορθολογιστεί και οι συντελεστές θα πρέπει να εκσυγχρονιστούν με τρόπο που μεγιστοποιεί τα πραγματικά έσοδα, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στην κοινωνική δικαιοσύνη, και με σκοπό τον περιορισμό των απαλλαγών και την εξάλειψη παράλογων εκπτώσεων».
Το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ των νησιών «φωτογραφίζεται» στη «λίστα Βαρουφάκη» με την αναφορά σε «εξάλειψη παράλογων εκπτώσεων». Οταν, όμως, γίνεται λόγος για «εξορθολογισμό των συντελεστών» και «περιορισμό των απαλλαγών» «με τρόπο που μεγιστοποιεί τα πραγματικά έσοδα», δεν έχουμε περιορισμό μόνο στα νησιά, αλλά σχέδιο για κατάργηση της σημερινής διάρθρωσης των συντελεστών (6,5%, 13% και 23%) και διαμόρφωση ενός ενιαίου συντελεστή (19-20% τον ήθελε παλιότερα η τρόικα, για 15-16% έχει κάνει λόγο ο Μπαρουφάκης), που θα επιτρέψει να συγκεντρώνονται περισσότερα έσοδα ΦΠΑ στο πλαίσιο της σημερινής μειωμένης κατανάλωσης.
Ο στόχος είναι η μεγιστοποίηση των εσόδων από το ΦΠΑ. Η αύξηση του ΦΠΑ σε δύο μόνο νησιά (Μύκονο και Σαντορίνη, τα πιο τουριστικά), για την οποία γίνεται λόγος στα ΜΜΕ, κατόπιν κυβερνητικών διαρροών, και την οποία ανέφερε η Βαλαβάνη, δε θα τους προσφέρει τη λύση της είσπραξης περισσότερου ΦΠΑ. Αντίθετα, θα γίνει πηγή κερδοσκοπίας από κάποιους που θα αγοράζουν προϊόντα από γειτονικά νησιά και θα τα πουλάνε «μαύρα», αλλά σε φουσκωμένες τιμές, σε Μύκονο και Σαντορίνη, επικαλούμενοι τον ΦΠΑ. Λογικά, θα πρέπει να επεκτείνουν το μέτρο σε όλα τα νησιά, αφήνοντας απέξω μόνο τα νησάκια της άγονης γραμμής, όπως υπαινίχτηκε η Βαλαβάνη. Η Μύκονος και η Σαντορίνη, λόγω του ειδικού χαρακτήρα τους, είναι απλώς το προπαγανδιστικό «τυράκι».
Αυτό το πρόβλημα φαίνεται πως καθιστά διστακτικό το Μαξίμου (και τον Δραγασάκη, μάλλον, που είναι ο αφανής και επί της ουσίας προϊστάμενος των σχεδιαζόμενων μέτρων) ως προς το συγκεκριμένο μέτρο. Ισως θέλουν ένα διαφορετικό μείγμα, επικεντρωμένο αποκλειστικά στην καθιέρωση ενιαίου συντελεστή (ίσως και ενός ακόμη, ελάχιστα χαμηλότερου, για τρόφιμα και φάρμακα). Σε κάθε περίπτωση, αυτό που έχει σημασία είναι πως ο ΦΠΑ, ο πιο βαρύς έμμεσος φόρος, το χαράτσι που περιλαμβάνει σχεδόν όλη την ταξικότητα του φορολογικού συστήματος, θα πρέπει να αποδώσει περισσότερα έσοδα.
Τι σημαίνει η αύξηση του έμμεσου φόρου ΦΠΑ; Σημαίνει, καταρχάς, ομολογία ότι τα περί καταπολέμησης της φοροδιαφυγής (είτε αυτή αφορά την άμεση φορολογία των καπιταλιστών είτε αφορά τη μη απόδοση του ΦΠΑ που εισπράττεται) είναι σκέτη φλυαρία. Ετσι, και η νέα συγκυβέρνηση προσανατολίζεται στη σίγουρη πηγή εσόδων, στην αύξηση ενός φόρου που πλήττει ευθέως τα εργαζόμενα στρώματα. Γιατί ο ΦΠΑ υπάρχει μέσα στα πιο στοιχειώδη αγαθά και υπηρεσίες που αγοράζει ένα λαϊκό νοικοκυριό για να συντηρηθεί. Πρόκειται, δηλαδή, για τον πιο ταξικό φόρο, ο οποίος έρχεται να δώσει πιο αποκρουστικά χαρακτηριστικά στη γενική φορολογική πολιτική. Διότι οι εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους αποτελούν την μεγάλη καταναλωτική μάζα και αυτοί πληρώνουν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του ΦΠΑ. Οταν αυξάνεται ο ΦΠΑ, όποιο μηχανισμό κι αν μηχανευτούν για την αύξηση, τότε αυξάνεται το συνολικό μερίδιο των φόρων που πληρώνουν η εργατική τάξη και τα άλλα εργαζόμενα στρώματα, σε σχέση με το μερίδιο των φόρων που πληρώνουν οι καπιταλιστές.
Κατά τα άλλα, οι συριζαίοι εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι δεν πρόκειται να πάρουν μνημονιακά μέτρα, αν και τελευταία κάνουν λόγο για «υφεσιακά μέτρα». Ο όρος «υφεσιακά μέτρα» είναι τόσο ασαφής που χωράει τα πάντα. Θα πάρουν φορομπηχτικά μέτρα στον τομέα της έμμεσης φορολογίας (όπως η νέα αύξηση του ΦΠΑ) και θα λένε ότι είναι… αναπτυξιακά.
