Αν ήταν ταχυδακτυλουργοί σε επαρχιακό πανηγύρι τη δεκαετία του ‘60, οι χωρικοί θα τους είχαν πάρει με τις ντομάτες. Γιατί χαζοί δεν είναι οι χωρικοί και απαιτούν κόλπα που να εντυπωσιάζουν, όχι σκιτζήδες που δεν κατέχουν στοιχειωδώς την τέχνη του ταχυδακτυλουργού. Σαμαράς και Βενιζέλος, όμως, βρίσκονται σε τέτοια απελπισία που προσπαθούν με γελοία τρικ να ξεγελάσουν τους «χωρικούς», αγνοώντας τον κίνδυνο να τους πάρουν με τις ντομάτες. Κι έχουν και την Κομισιόν να κόβει το ταχυδακτυλουργικό στη μέση, δίνοντας αυτή το σύνθημα για ν’ αρχίσει η ρίψη των ζαρζαβατικών.
Τη Δευτέρα, το μέγαρο Μαξίμου έκανε τη «διαρροή» ότι ο επόμενος γύρος επιθεώρησης από την τρόικα δε θα γίνει στην Αθήνα, αλλά στο Παρίσι. Η είδηση είχε βέβαια και «ουρές»: στις 3 με 5 Σεπτέμβρη θα μεταβούν στο Παρίσι ο Χαρδούβελης, ο Δένδιας, ο Μητσοτάκης, ο Βρούτσης και ο πρωθυπουργικός σύμβουλος Παπασταύρου, προκειμένου να κάνουν διαπραγμάτευση με την τρόικα. Στη συνέχεια θα έρθουν τα λεγόμενα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας για να κάνουν την επιθεώρηση και στα τέλη του μήνα θα φτάσει στην Αθήνα η τρόικα για να κλείσει «πατ κιουτ» τη διαπραγμάτευση.
Ολες οι εφημερίδες είχαν την Τρίτη την είδηση, ενώ με φτιαγμένο «το μαλλί» η Βούλτεψη πήρε θέση στο πάνελ του Mega για να «εξηγήσει» ότι η μεταφορά στο Παρίσι σημαίνει πως «η εμπιστοσύνη έχει ανακτηθεί». «Εφόσον είμαστε σε καλό δρόμο δεν υπάρχει λόγος για αυτή την αυτοπρόσωπη παρουσία και αυτό γίνεται αντιληπτό», συμπλήρωσε, χωρίς να παραλείψει να τονίσει (με το δικό της μοναδικό τρόπο), ότι η μεταφορά της διαπραγμάτευσης εκτός ελληνικών συνόρων ήταν μία σκέψη του πρωθυπουργού.
Ποιος είδε τον Βενιζέλο και δεν τον φοβήθηκε. Γυάλισε το μάτι του. Μα να του παίρνουν έτσι τη δόξα και ν’ αποδίδουν στον Σαμαρά μια ιδέα που ήταν δική του και αυτός τον έπεισε να την παλέψει; Αρχισε να τηλεφωνεί σε διάφορα παπαγαλάκια (βλέπε π.χ. τον γνωστό Παπαχρήστο των «Νέων») και να τους περιγράφει πώς έπεισε τον Σαμαρά να ζητήσει αυτό το πράγμα από την Λαγκάρντ. Επειδή, όμως, τα παπαγαλάκια θα έγραφαν την επόμενη μέρα, ενώ στο μεταξύ θα έκανε πάρτι στα ερτζιανά η Βούλτεψη αποθεώνοντας τον Σαμαρά, και επειδή δεν έχει εμπιστοσύνη σε κανένα Πασόκο, αλλά μόνο στον εαυτό του, βγήκε μόνος του μπροστά να διεκδικήσει την πατρότητα της ιδέας: «Θα θυμάστε ότι κατ’ επανάληψη σε ομιλίες και δηλώσεις μου έχω θέσει το ζήτημα να σταματήσει αυτή η πρακτική της διαρκούς παρουσίας της τρόικας στην Αθήνα και της ανάμιξής της στην καθημερινή λειτουργία υπουργείων και δημοσίων υπηρεσιών. Από την άποψη αυτή είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι θα είναι σύντομη η παρουσία της στην Αθήνα και ένα μέρος των επαφών θα γίνεται εκτός Ελλάδας, στις Βρυξέλλες στο Παρίσι ή αλλού. Αυτό δεν είναι μια απλή συμβολική κίνηση –ότι αλλάζουμε σελίδα– είναι και μια ενθάρρυνση να κινηθούμε εμείς με βάση τις δικές μας εθνικές προτεραιότητες, όπως είναι η υποχρέωσή μας, γιατί εις πείσμα όσων έχουν οικοδομήσει την ύπαρξή τους στο Μνημόνιο, το Μνημόνιο τελειώνει. Η τρόικα θα πάψει να έχει λόγο ύπαρξης. Η χώρα θα βγει από αυτή τη δύσκολη κατάσταση και θα ξαναγίνει μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα με τις υποχρεώσεις της χώρας-μέλους της Ευρωζώνης, αλλά όπως συμβαίνει με κάθε χώρα-μέλος».
Λίγες ώρες αργότερα, τους ήρθε η απανταχούσα από έναν απλό υπάλληλο της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών: «Οπως γνωρίζετε, ο επόμενος έλεγχος της τρόικας θα γίνει στην Ελλάδα στα μέσα Σεπτεμβρίου. Η Κομισιόν δεν γνωρίζει για τέτοια συνάντηση (στο Παρίσι)», δήλωσε με απόλυτη σιγουριά ο Αντουάν Κολομπανί, εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν, χωρίς να σηκώνει δεύτερη κουβέντα!
Στην Αθήνα έπεσαν τέζα. Πάνω που πήγαν να κάνουν το τρικ «φεύγει η τρόικα», βγήκε ο υπάλληλος του Μπαρόζο και τους διέψευσε. Τα μίντια ήδη βοούσαν, οι πάντες είχαν πάρει στο ψιλό τον Σαμαρά και τον Βενιζέλο, έπρεπε να βρεθεί μια λύση. Επεσαν τα σχετικά τηλεφωνήματα και έξι ώρες αργότερα (!) ο Κολομπανί έκανε «διορθωτική» δήλωση: «Μία προπαρασκευαστική συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι στις αρχές Σεπτεμβρίου μεταξύ των ελληνικών Αρχών και των επικεφαλής των αποστολών για την Ελλάδα στην Κομισιόν, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ. Η συνάντηση θα υπηρετήσει την αναγνώριση των σημείων-κλειδιών που θα συζητηθούν κατά την επόμενη αξιολόγηση του προγράμματος προσαρμογής».
Μπορούμε να φανταστούμε το σαρδόνιο χαμόγελο που ήταν χαραγμένο στο πρόσωπο του Κολομπανί καθώς έγραφε αυτή τη δήλωση. Γιατί με τη «διόρθωση» κατάφερε να κάνει ρόμπες ξεκούμπωτες τους Σαμαρά και Βενιζέλο, οι οποίοι προσπάθησαν να παίξουν το έργο «τελευταίο τανγκό στο Παρίσι με την τρόικα». Περιττεύει να πούμε πως η γραφειοκρατία των Βρυξελλών είναι πάντοτε ενήμερη για ό,τι συμβαίνει σε κάθε χώρα, πριν αναφερθεί σε ζήτημα που αφορά αυτή τη χώρα. Ο Κολομπανί και οι προϊστάμενοί του ήταν απολύτως ενήμεροι για την καμπάνια που από το πρωί της Τρίτης αναπτυσσόταν στην Αθήνα. Οι εδώ υπάλληλοι της Κομισιόν τους είχαν ενημερώσει.
Επί της ουσίας, ο Κολομπανί δεν είπε τίποτα το διαφορετικό απ’ αυτό που είχε πει η «διαρροή» από το Μαξίμου. Οτι δηλαδή θα γίνει η προπαρασκευαστική συνάντηση του Παρισιού και μετά θα έρθει η τρόικα στην Αθήνα. Αλλωστε, φεύγοντας από την Αθήνα, μετά από την επίσης προπαρασκευαστική επίσκεψη του Ιούλη, η τρόικα είχε ανακοινώσει ότι θα επιστρέψει για την τακτική επιθεώρηση το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη. Ζήτημα ουσίας δεν υπήρχε, υπήρχε όμως ζήτημα προπαγάνδας, καθώς Σαμαράς και Βενιζέλος έδιναν εντελώς διαφορετική σημασία στη συνάντηση του Παρισιού. Ο Κολομπανί, με μια απολύτως συνειδητή παρέμβαση, έκανε σκόνη αυτή την προπαγάνδα. Τη μετέτρεψε στο αντίθετό της. Τώρα οι πάντες ξέρουν ότι όχι μόνο δεν έχει ξεκινήσει κάποια διαδικασία απομάκρυνσης της τρόικας, αλλά ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να δημιουργήσει μια τέτοια ψευδαίσθηση. Οτι ο Σαμαράς παρακάλεσε τη Λαγκάρντ να του κάνει αυτή τη χάρη και η Λαγκάρντ δεν είχε καμιά αντίρρηση να γίνει και μια εκτός προγράμματος συνάντηση στο Παρίσι, αφού αυτό θα βοηθούσε την προπαγάνδα των Σαμαρά-Βενιζέλου.
Πέρα από την ξεφτίλα των ηγετών της συγκυβέρνησης, μπορεί κανείς, απ’ αφορμή αυτό το περιστατικό, να κάνει και δεύτερες σκέψεις. Οι δανειστές και ιδιαίτερα η Κομισιόν και η ΕΚΤ που θα εξακολουθήσουν να ελέγχουν το ελληνικό κράτος ακόμη και αν κάποια στιγμή διαλυθεί η τρόικα, είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν μια γραμμή ελέγχου αποικιοκρατικού τύπου. Προφανώς (και δικαίως), δεν έχουν εμπιστοσύνη στο εγχώριο πολιτικό προσωπικό. Θεωρούν ότι αυτό μπορεί να κάνει παρασπονδίες στα συμφωνηθέντα, προκειμένου να εξυπηρετήσει πολιτικές ανάγκες του.
Δεν ξέρουμε πώς θα μεταφραστεί αυτό σε πρακτικό επίπεδο τους επόμενους μήνες, οι οποίοι είναι οιονεί προεκλογικοί μήνες για τη συγκυβέρνηση, αφού δε γνωρίζει αν θα καταφέρει να εκλέξει πρόεδρο της Δημοκρατίας και ν’ αποφύγει τις εκλογές την άνοιξη του 2015. Αναρωτιόμαστε αν η τρόικα θα δεχτεί πρώτον να μην επιμείνει σε άμεσα σκληρά μέτρα (με την υπόσχεση ότι αυτά θα παρθούν αργότερα) και δεύτερον να ικανοποιήσει τουλάχιστον το αίτημα για επαναφορά του παλιού καθεστώτος στον ειδικό φόρο κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, που έχει τεράστια σημασία για την προπαγάνδα της συγκυβέρνησης. Πολιτική διαπραγμάτευση με τους ομολόγους του Σαμαρά αποκλείεται. Οι ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες έχουν καταστήσει σαφές ότι η ελληνική κυβέρνηση θα μιλάει μόνο με την τρόικα.
Μένει, λοιπόν, να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα το Σεπτέμβρη. Η τρόικα, έχοντας την ενημέρωση των τεχνικών της κλιμακίων, θα υποβάλει τις απαιτήσεις της στην προπαρασκευαστική συνάντηση του Παρισιού και ο Χαρδούβελης με τους άλλους υπουργούς θα έχουν λιγότερο από δυο εβδομάδες καιρό να ανταποκριθούν, αν δε θέλουν ν’ ακολουθήσει ένα σίριαλ εβδομάδων, που θα καθυστερήσει και τη διαπραγμάτευση για τη νέα αναδιάρθρωση του χρέους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η επιθεώρηση του Σεπτέμβρη θα αφορά και τον προϋπολογισμό του 2015, τον οποίο πρέπει να εγκρίνει η τρόικα. Και βέβαια, η τρόικα θα υποβάλει έκθεση ενόψει της συζήτησης για τη νέα αναδιάρθρωση του χρέους. Η τρόικα είναι ο σύμβουλος των ιμπεριαλιστικών κυβερνήσεων, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, στα δικά της στοιχεία θα στηριχτούν, τις δικές της εισηγήσεις θα πάρουν υπόψη.
Αν δεν υπάρξει η παραμικρή αβάντα σ’ αυτά που ζητούν οι Σαμαράς-Βενιζέλος, προκειμένου να διευκολυνθούν πολιτικά, αυτό θα σημαίνει ότι η Μέρκελ, ο Ολάντ, οι Βρυξέλλες και η Ουάσιγκτον τους έχουν ξεγραμμένους και έχουν αποφασίσει να «παίξουν» με τον ΣΥΡΙΖΑ, εκτιμώντας ότι οι εγγυήσεις που έχει δώσει ο Τσίπρας στο παρασκήνιο είναι επαρκείς. Υπάρχει, βέβαια, και η ιμπεριαλιστική αλαζονεία που οδηγεί στην εκτίμηση ότι σε κάθε περίπτωση οι ιθαγενείς πολιτικοί θα υποταχτούν, παρά τα μεγάλα λόγια που λένε από τα μπαλκόνια.
