Καλά πέρασε το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου για τη συγκυβέρνηση. Κάτι το μειωμένο πολιτικό ενδιαφέρον, κάτι το ταξίδι του Σαμαρά στις ΗΠΑ και οι νέοι ύμνοι προς το «success story», το μιντιακό σύστημα του «μνημονιακού τόξου» κατάφερε να κρύψει αυτά που έγραφαν την ίδια περίοδο όλες οι ευρωπαϊκές εφημερίδες, στις οποίες κυριαρχούσε η συζήτηση για το «νέο πρόγραμμα» που θα χρειαστεί για την Ελλάδα.
Οχι πως η Ελλάδα αποτελεί το μείζον πρόβλημα της ΕΕ, αλλά όπως και να το κάνουμε η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία έχει τις «άκρες» της και δε θέλει να υποστεί το SPD μια συντριπτική ήττα στις γερμανικές εκλογές. Επρεπε να προσφέρουν στον Στάινμπρουκ ένα τουλάχιστον θέμα στο οποίο να μπορεί να πει έστω κάτι ενάντια στη Μέρκελ. Γι’ αυτό και οι Χριστιανοδημοκράτες τα ‘βαλαν κάτω, είδαν ότι δεν πρέπει ν’ αφήσουν το θέμα να σέρνεται και ο Σόιμπλε έκανε τη γνωστή δήλωση, που έβαλε τέρμα και στη φιλολογία του success story και ανάγκασε τη συγκυβέρνηση να τρέχει πίσω από το θέμα «νέο δάνειο – νέο μνημόνιο».
Τι είπε ο Σόιμπλε; Αυτό που γνωρίζουν οι πάντες: «Θα υπάρξει αναγκαστικά νέο πρόγραμμα για την Ελλάδα, ώστε να βοηθηθεί αυτή η χώρα να ανεβεί το λόφο». Ακολούθησε η γνωστή συζήτηση που εξακολουθεί μέχρι τώρα, λες και η γερμανική προεκλογική εκστρατεία δεν έχει σοβαρότερο θέμα ν’ ασχοληθεί. Δεν στερείται, όμως, ενδιαφέροντος αυτή η συζήτηση, αν κανείς ξεδιαλέξει τις προεκλογικές μπουρδολογίες περί «γερμανών φορολογούμενων» που θα «πληρώσουν την αποτυχία του ελληνικού προγράμματος» και μείνει στα ουσιαστικά στοιχεία.
Πόσο συζητήθηκε, για παράδειγμα, στην Ελλάδα, η δήλωση του προέδρου του Συνδέσμου Γερμανών Βιομηχάνων Μάρκους Κέρμπερ, ότι «η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανακάμψει και να γυρίσει σε ρυθιμούς ανάπτυξης εάν δεν της χαριστεί το μισό του χρέους της», και γι’ αυτό χρειάζεται ένα «έξυπνο κούρεμα». Δηλαδή, να μπορέσει να πληρώσει τμήμα του χρέους της με τμήματα της κρατικής περιουσίας της, που θα περάσουν στην ιδιοκτησία του ESM (Μόνιμος Μηχανισμός Στήριξης).
Είναι άραγε άσχετη η πρόταση του προέδρου των γερμανών βιομηχάνων από την πρόταση για δημιουργία εταιρίας με έδρα το Λουξεμβούργο, στην οποία θα περάσουν ελληνικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία, που όπως είπε ο ίδιος ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ, θα συζητηθεί στη συνεδρίαση της 14ης Οκτώβρη; Η απόφαση είναι παρμένη από παλιά, η συγκυβέρνηση φυσικά το ξέρει, γι’ αυτό και προσπαθεί να περιορίσει τη συζήτηση στην «ελληνικότητα» της διοίκησης αυτής της εταιρίας. Λες κι έχει καμιά σημασία αν τυπικά θα βάλουν επικεφαλής της εταιρίας κάποιον έλληνα γιάπη.
Από τη στιγμή που μίλησε ο Σόιμπλε και περιέγραψε το πώς βλέπει η κυβέρνηση Μέρκελ το «ελληνικό πρόβλημα» και τις προοπτικές του, ο Στουρνάρας μετατράπηκε σε προπαγανδιστή της καγκελαρίας στην Ελλάδα. «Οχι νέο κούρεμα» είναι η φράση που επαναλαμβάνει συνεχώς, για ν’ ακουστεί μέχρι το Βερολίνο και να καταλάβουν η Μέρκελ με τον Σόιμπλε πως και ο ίδιος και η συγκυβέρνηση έχουν πάρει το μάθημά τους και δεν πρόκειται να κάνουν κάποιο λάθος που θα κάνει ζημιά στην προεκλογική εκστρατεία των Χριστιανοδημοκρατών. Βλέπετε, ήταν αυτός που στις 15 του περασμένου Φλεβάρη δήλωνε στη Βουλή, απαντώντας στον Τσίπρα, ότι «όταν η Ελλάδα αποκτήσει πρωτογενές πλεόνασμα, που, καλώς εχόντων των πραγμάτων θα το αποκτήσουμε φέτος, θα έχουμε και περαιτέρω κούρεμα». Και μετά, αναγκαζόταν να κάνει νυχτερινή διορθωτική δήλωση, επειδή τον πήραν από το Βερολίνο και του τράβηξαν τ’ αυτιά. Τώρα ο Στουρνάρας δηλώνει, πότε στη «Χάντελσμπλατ» και πότε στο «Πρώτο Θέμα», ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται δεύτερο κούρεμα χρέους, διότι μπορεί να μειώσει το χρέος της με άλλους τρόπους, όπως η χαλάρωση των όρων στα υφιστάμενα πακέτα διάσωσης.
Ο Στουρνάρας, όμως, έχει και άλλο νταλκά. Από τη στιγμή που μίλησε ο Σόιμπλε για «νέο πρόγραμμα», δεν υπάρχει άνθρωπος στην Ελλάδα που να μη σκέφτεται «και νέο μνημόνιο». Βγαίνει, λοιπόν, ο Στουρνάρας, με ύφος χιλίων Πινόκιο, και λέει: «Αν χρειαστεί περαιτέρω στήριξη η Ελλάδα, αυτή θα είναι της τάξεως των 10 δισ. ευρώ, πολύ μικρό ποσό δηλαδή συγκριτικά με τα προηγούμενα μνημόνια. Και δε μιλάμε για νέο μνημόνιο, αλλά για ένα πακέτο οικονομικής στήριξης, χωρίς νέους όρους». Τα ίδια δηλώνει και ο Βενιζέλος (συμπληρώνοντας ότι ο ελληνικός λαός δεν αντέχει νέα μέτρα), τα ίδια διοχετεύει ως λόγια του Σαμαρά και το προπαγανδιστικό επιτελείο του Μαξίμου.
Οι ευρωπαίοι ιθύνοντες, ό-μως, έχουν άλλη γνώμη. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα ζητηθούν νέες δύσκολες αποφάσεις από την Αθήνα αλλά και θα βρεθούν χρήματα με δημιουργικούς τρόπους, όπως είναι η χορήγηση παράτασης στους χρόνους αποπληρωμής των δανείων», έγραψαν οι Financial Times, επικαλούμενοι γερμανικές πηγές. «Προφανώς, ένα νέο πρόγραμμα στήριξης θα περιλαμβάνει επαρκείς όρους», δήλωσε την περασμένη Τρίτη ο Ντεϊσελμπλούμ, αφού προηγουμένως προεξόφλησε σχεδόν ότι η Ελλάδα δε θα μπορέσει να βγει στις «αγορές» για δανεισμό ούτε το δεύτερο εξάμηνο του 2014. Περί νέου Μνημόνιου μίλησε και η Δαμανάκη.
Γι’ αυτό, όμως, δεν χρειαζόμαστε δηλώσεις. Το λέει η απλή λογική. Ενα «νέο πρόγραμμα» δε θα περιλαμβάνει μόνο ένα νέο δάνειο, για να κλείσει το περιβόητο «χρηματοδοτικό κενό» της τελευταίας περιόδου του τρέχοντος «προγράμματος». Θα περιλαμβάνει και μέτρα διαχείρισης του χρέους, που αν δεν είναι νέο κούρεμα, θα είναι μείωση επιτοκίων, παράταση χρόνου εξώφλησης και άλλα παρόμοια διαχειριστικά μέτρα. Υπάρχει περίπτωση να μη συνοδεύεται αυτή η νέα συμφωνία από νέο μνημόνιο; Αλλωστε, η φράση «νέο πρόγραμμα» αυτό ακριβώς υπονοεί.
Εκείνο που δεν τονίζεται καθόλου, όμως, είναι πως το «νέο πρόγραμμα» αφορά την περίοδο 2015-2016. «Θα είναι ένα διαχειρίσιμο ποσό. Προσωπικά περιμένω να είναι λίγο περισσότερο από 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Το πρόγραμμα θα καλύπτει τα έτη 2014-2016», δήλωσε στη Welt am Sonntag ο επίτροπος Ενέργειας Γκίντερ Ετινγκερ, στέλεχος της Χριστιανοδημοκρατικής Ενωσης της Μέρκελ. Γι’ αυτό μιλούν όλοι για μικρό ποσό δανείου.
Και μετά το 2016; Θα είναι διαχειρίσιμο το ελληνικό χρέος; Θα υπάρξει γοργή καπιταλιστική ανάπτυξη στην Ελλάδα, ώστε να μπορεί να αποπληρώνει κανονικά το χρέος; Μην ξεχνάμε ότι το σχέδιο «βιωσιμότητας» που έφτιαξαν πριν από δέκα μήνες δεν ήταν παρά ένα σχέδιο επί χάρτου, που χτίστηκε στην παραδοχή ότι από το 2014 μέχρι το 2022 ο ελληνικός καπιταλισμός θα αναπτύσσεται με ρυθμό 2,5% το χρόνο κατά μέσο όρο! Διαβάστε προσεκτικά το άρθρο για την πορεία του χρέους στη διπλανή σελίδα και θα διαπιστώσετε ότι το χρέος θα παραμείνει μη διαχειρίσιμο και μετά το «νέο πρόγραμμα», μετά το 2016 δηλαδή.
Τι θα κάνουν τότε; Ο,τι κάνουν και τώρα. Θα δίνουν νέα δάνεια για να αποπληρώνονται τα παλιά και θα κρατούν τον ελληνικό λαό αλυσοδεμένο στη φυλακή της «κινεζοποίησης», γιατί αυτή αποτελεί όρο και για τη δημιουργία πλεονασμάτων που θα πηγαίνουν στην αποπληρωμή του κρατικού χρέους και για την εξασφάλιση της μέγιστης κερδοφορίας στο κεφάλαιο.
Η ανταλλαγή πυρών με διαχειριστικά σχέδια ανάμεσα στη συγκυβέρνηση και στον ΣΥΡΙΖΑ έχει δημιουργήσει μια μεγάλη παγίδα. Ερίζουν για το ποιος έχει το καλύτερο σχέδιο διαχείρισης, ενώ η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει σχέδιο διαχείρισης. Μόνο μια πολιτική που θα διαγράψει το σύνολο του χρέους και θα τσακίσει τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής μπορεί ν’ αλλάξει την πορεία των πραγμάτων. Μια τέτοια πολιτική, όμως, απαιτεί επαναστατική ανατροπή και όχι σχέδια διαχείρισης, τα οποία θα συζητηθούν με την ΕΕ και τα οποία στηρίζονται στην «υγιή επιχειρηματικότητα».
Εκείνο που πρέπει να γίνει καθαρό είναι πως οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές έχουν δανείσει την Ελλάδα και αυτοί έχουν και θα έχουν τον πρώτο λόγο στις αποφάσεις. Αυτοί θα εισηγηθούν το πιο κατάλληλο σχέδιο διαχείρισης και θα το αλλάζουν από καιρού εις καιρόν, ανάλογα με τις νέες ανάγκες που θα δημιουργούνται. Κι αν τα επενδυτικά τους σχέδια το επιτρέπουν, θα κάνουν και επενδύσεις στην Ελλάδα, με όρους Κίνας φυσικά.
Νέα μέτρα θα παίρνονται συνέχεια, ακόμα κι αν αυτά δεν έχουν τη μορφή νέων μεγάλων περικοπών σε μισθούς και μαζικών απολύσεων. Οι συντάξεις θα χτυπηθούν. Η Υγεία θα κατεδαφιστεί. Η Παιδεία θα εξευτελιστεί. Τα πολλά έχουν ήδη γίνει, οπότε απομένουν διορθωτικές κινήσεις. Ομως, η κατάσταση που έχει ήδη διαμορφωθεί δεν πρόκειται ν’ αλλάξει ούτε ελάχιστα προς το καλύτερο. Δείτε τι γίνεται με το πετρέλαιο θέρμανσης. Κάποιοι κυβερνητικοί ξεκινούν μια συζήτηση για σχετική μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης (μετά και το περσινό φιάσκο), όμως ο Στουρνάρας σπεύδει να τους βάλει πάγο, λέγοντας πως κάθε συζήτηση είναι πρόωρη. Λέει ο Σαμαράς (σε συνέντευξή του σε κυριακάτικη εφημερίδα), ότι το 70% του πρωτογενούς πλεονάσματος θα χρησιμοποιηθεί για να ανακουφίσει τα κοινωνικά στρώματα που υποφέρουν και δυο μέρες μετά βγαίνει ο Στουρνάρας και το μαζεύει (χωρίς βέβαια να θίξει την πρωθυπουργική δημαγωγία).
Ο Βενιζέλος, που ακόμα παίζει με την «προγραμματική συμφωνία» ΝΔ-ΠΑΣΟΚ και προσπαθεί να πείσει τον Σαμαρά να καταλήξουν σ’ ένα κείμενο, δίνει τις δικές του διαβεβαιώσεις: δε θα υπάρξουν νέα μέτρα. Αυτόν, όμως, κανένας δεν τον παίρνει στα σοβαρά. Αντίθετα, πολλοί «καταπίνουν» το παιχνίδι των «καλών» και των «κακών» που παίζεται για μια ακόμη φορά, με την κυβέρνηση να ανθίσταται δήθεν στις πιέσεις της τρόικας και να τραβάει «κόκκινες γραμμές». Ομως, ακόμα κι αν δεν παρθεί ούτε ένα νέο μέτρο τα επόμενα χρόνια (πράγμα που αποκλείεται), ο εφιάλτης είναι ήδη εδώ και βασανίζει τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία και ιδιαίτερα τους νέους και τις νέες.
