Ξινισμένη σούπα

Ξινισμένη σούπα σερβίρει στους ακροατές που του απέμειναν ο Βενιζέλος. Η καινούργια του ανακάλυψη ακούει στο όνομα «σύμφωνο ρευστότητας με τις τράπεζες». «Αυτό πρέπει να το διασφαλίσουμε με κάθε τρόπο», λέει. «Γι’ αυτό θέλουμε ένα σύμφωνο ρευστότητας με τις τράπεζες, ένα σύμφωνο ανασυγκρότησης με κάθε τράπεζα και ένα σύμφωνο ανάκτησης της αξίας των τραπεζών μέσα στην αγορά».

Είναι ξινισμένη η σούπα, γιατί τα ίδια έλεγαν οι Πασόκοι και παλιότερα, την εποχή που δεν είχε τεθεί ζήτημα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών (αυτό προέκυψε μετά το «κούρεμα»).

Για παράδειγμα, στις αρχές Αυγούστου του 2010, όταν η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ –αφού είχε μοιράσει στους τραπεζίτες το πακέτο των κρατικών εγγυήσεων που δεν είχε προλάβει να μοιράσει η ΝΔ– αποφάσισε να μοιράσει ένα ακόμη πακέτο εγγυήσεων ύψους 30 δισ. ευρώ, για να παρακάμψει τη γκρίνια των βουλευτών που φώναζαν ότι οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ο Παπακωνσταντίνου βγήκε στη Βουλή και δήλωσε ότι έστειλε επιστολή στους τραπεζίτες με την οποία τους ενημερώνει ότι θα πάρουν εγγυήσεις από το νέο «πακέτο» των 30 δισ., «εφόσον κάθε πιστωτικό ίδρυμα προετοιμάσει και εφαρμόσει σχέδιο για μεσοπρόθεσμες ανάγκες χρηματοδότησης, το οποίο θα πρέπει να εγκριθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η χρήση της πρόσθετης αυτής ενίσχυσης θα αποσκοπεί, στην ενίσχυση της ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων και της πραγματικής οικονομίας». Οργάνωσε, μάλιστα, και μια φιέστα στην οποία «υπογράφηκε συμφωνία κυρίων» με τους τραπεζίτες, ότι τη ρευστότητα που θα πάρουν θα τη διοχετεύσουν στην αγορά. Οροι και προϋποθέσεις, όμως, δεν μπήκαν. Μόνοι τους θα έκριναν οι τραπεζίτες ποιον και με τι ποσό θα δανείσουν. Ο τότε πρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών Β. Ράπανος δήλωσε ότι οι τραπεζίτες «διαβεβαίωσαν» τους υπουργούς ότι θα διοχετεύσουν τη ρευστότητα που θα αντλήσουν για τη χρηματοδότηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων! Συμπλήρωσε, μάλιστα, το εξής αμίμητο: ότι οι τράπεζες δίνουν δάνεια, αλλά λόγω της ύφεσης η ζήτηση είναι πολύ χαμηλή! Δηλαδή, δεν έχουν κλείσει οι τράπεζες τις στρόφιγγες, αλλά επιχειρήσεις και νοικοκυριά σταμάτησαν να ζητούν δάνεια, γι’ αυτό υπάρχει τόσο χαμηλή πιστωτική επέκταση!

Το Νοέμβρη της ίδιας χρονιάς πάλι τα ίδια. Νέο πακέτο εγγυήσεων ύψους 25 δισ. ευρώ στις τράπεζες και νέες διαβεβαιώσεις ότι το χρήμα που θ’ αντλήσουν από την ΕΚΤ, με επιτόκιο μόλις 1%, θα το ρίξουν στην αγορά. Τη συνέχεια την ξέρουμε όλοι. Ηρθε το PSI+ και από την εποχή των εγγυήσεων περάσαμε στην εποχή της ανακεφαλαιοποίησης. Το μόνο που δεν άλλαξε είναι η «πράσινη» μπουρδολογία για τη διοχέτευση δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Μόνο που ο Βενιζέλος, ρέκτης ηχηρών λέξεων, μιλάει τώρα για «σύμφωνο ρευστότητας με τις τράπεζες».

Στην πράξη θα έχουμε μια επανάληψη του φαινομένου των «κλειστών κανουλών». Οχι μόνο γιατί οι τράπεζες δε θα έχουν καμιά διάθεση να ξανοιχτούν σε δάνεια υψηλής επισφάλειας, αλλά και επειδή τα κεφάλαια που θα πάρουν απλά θα μπαλώσουν τις τρύπες που δημιούργησε το «κούρεμα» και θα είναι απαραίτητα για το βραχυχρόνιο δανεισμό του ελληνικού δημοσίου, ο οποίος τα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί, λόγω της επιβάρυνσης που θα προκύψει από την περιβόητη επιμήκυνση.

Ακόμη, όμως, και αν δεν υπήρχαν αυξημένες ανάγκες για βραχυχρόνιο δανεισμό του ελληνικού κράτους, που για τις τράπεζες αποτελεί την πιο σίγουρη και κερδοφόρα «επένδυση», και πάλι οι τράπεζες δε θα έριχναν χρήμα στην εσωτερική αγορά, αλλά θ’ αναζητούσαν κερδοσκοπικές τοποθετήσεις στο εξωτερικό, για να έχουν σίγουρα κέρδη. Γιατί στο εσωτερικό δεν υπάρχει καμιά τάση για ανάπτυξη, ώστε οι τράπεζες να σπεύσουν να κερδοσκοπήσουν μ’ αυτή. Υπάρχει περίπτωση να δανείσεις σήμερα νοικοκυριό και να ελπίζεις ότι το δάνειο θα αποπληρωθεί; Υπάρχει περίπτωση να δανείσεις μικρομεσαία επιχείρηση και να ελπίζεις σε κανονική εξυπηρέτηση του δανείου;