Αγαπητά μου παιδιά
Ισως διέφυγε της προσοχής σας, αλλά ακριβώς τέτοια κενά προσπαθούν να καλύψουν αυτές οι προσανατολισμένες στην παράδοση και στις λαϊκές μούσες επιστολές. Και μη μου πείτε ότι ο Αθηνιόνιος 2004 δεν αποτελεί ογκόλιθο (τι γελάτε ρε;) της παράδοσης και μούσα ή έστω μουσίτσα (μικρή μούσα) του λαϊκού βαλκανικού πολιτισμού, γιατί θα μαλώσουμε…
Πριν μπούμε στο ψητό ας ακούσουμε λίγη παραδοσιακή μουσική, γιατί δεν φέραμε τσάμπα το βαλκανικό ethnic group… Γράφει η Wikipedia: «Κυρίως με το όνομα αρκουδιάρης φερόταν συνήθως εκείνος που παλαιότερα περιήγαγε αρκούδα σε υπαίθριες παρουσιάσεις – επιδείξεις και με αυτό τον τρόπο χρηματιζόταν. Αλλά και σήμερα σε διάφορα μέρη της Ελλάδος στην περίοδο της αποκριάς χορεύεται προς αστεϊσμό ο “αρκουδιάρικος” χορός, σε μίμηση κατά μελωδία και χορό εκείνου της αρκούδας του αρκουδόγυφτου (από δύο άντρες που ο ένας υποδύεται την αρκούδα με περιλαίμιο αλυσίδα που βαστάει ο υποδυόμενος τον αρκουδιάρη)».
Και, παρακαλώντας να μην κάνετε αυθαίρετους συνειρμούς, συνεχίζουμε την αντιγραφή: «Οι αρκουδόγυφτοι κρατούσαν συνήθως ένα ντέφι ή ακόμη πιο παλιά τύμπανο με το οποίο απέδιδαν την μελωδία, έχοντας δεμένη με αλυσίδα από τη ζώνη τους μια αρκούδα (πολύ σπάνια δύο) με φίμωτρο. Τις περισσότερες φορές είχαν και μια μαϊμού επίσης δεμένη με αλυσίδα από τη ζώνη τους και διάλεγαν για τις παρουσιάσεις κυρίως πλατείες που παρουσίαζαν κάποια σχετική κίνηση ή και δρόμους συνοικιακούς. Η μελωδία εν προκειμένω δεν ήταν κάτι το ιδιαίτερο, απλά ο αρκουδιάρης χτυπώντας το ντέφι άρχιζε να τραγουδά κάποιο γνωστό λαϊκό τραγούδι που συνήθως ήταν το “Σήκω χόρεψε κουκλί μου να σε δω να σε χαρώ”. Περιέργως μόλις άρχιζε το ντέφι με την πρώτη λέξη “σήκω”, η αρκούδα σηκωνόταν στα πισινά της πόδια και άρχιζε ρυθμικά και εναλλάξ να ανασηκώνει τα πόδια μεταφέροντας το βάρος της από το ένα πόδι στο άλλο, λικνίζοντας έτσι εξ ανάγκης το σώμα της και δίνοντας την εντύπωση του χορού, ενώ παράλληλα η μαϊμού έτρεχε πέρα δώθε όσο της επέτρεπε η αλυσίδα εκτελώντας τούμπες στο αέρα. Μετά τον χορό ακολουθούσαν οι μιμήσεις με πρωταγωνίστρια την αρκούδα. Στην ερώτηση του αρκουδιάρη “Πώς ξυπνάει η Βουγιουκλάκη”, η αρκούδα ξάπλωνε και τέντωνε τα πόδια της! ”Πώς πλένεται η Βουγιουκλάκη;” συνέχιζε εκείνος και η αρκούδα ανασηκωνόταν και με τα μπροστινά της πόδια έτριβε το πρόσωπό της! Ετσι η κάθε παράσταση πραγματικά απέδιδε πλούσιο επιούσιο στον αρκουδιάρη».
Ομως, μάλλον ήρθε η ώρα να επισημάνουμε αυτό που ίσως διέλαθε της προσοχής πολλών. Μπορεί το «κούρεμα» να είναι η καραμέλα που μαζί με τις «Halls» συνοδεύουν την είσοδο στον φετινό χειμώνα, αλλά ο οραματιστής σαλτιμπάγκος μίλησε γι’ αυτό πριν από 22 ολόκληρα χρόνια. Ηταν το καλοκαίρι του βρώμικου ‘89 όταν έβγαζε τον ομώνυμο και εμπορικά πιο αποτυχημένο δίσκο της καριέρας του. Ενα δίσκο που σάλπισε τη μαζική αποχώρηση πολλών από το πλευρό του, αλλά και το διαζύγιο του ίδιου από τη σοβαρότητα. Ο πληθωρικός και… συμπαγής (για να θυμηθούμε και τον Πανούση) καλλιτέχνης ασχημονούσε, έβριζε και παρεκτρεπόταν, χαρακτηρίζοντας «απόλυτο κενό» την τιμή που του έκαναν χιλιάδες άνθρωποι να δημιουργήσουν κλίμα μεγαλειώδους συναυλίας σ’ αυτή που έγινε για πάρτη του στο ΟΑΚΑ, αποκαλώντας συλλήβδην «κωλοέλληνες» εμένα, εσάς και τους άλλους και κάνοντας λόγο για «κουρεμένους επαναστάτες» και «εκδρομείς του ‘60».
«Είναι στιγμές που αμφισβητώ / τον ίδιο μου τον ανδρισμό» είναι η αυτοκριτική του μέσα από το τραγούδι «ο γιος μου πάει στον στρατό», κάτι που δεν θα είχαμε πρόβλημα να αποδεχτούμε (για να το λέει κάτι θα ξέρει), αν δεν αφορούσε τη μετάνοια για το δικό του «τρελόχαρτο». Και μάλιστα, θα θυμάστε ίσως που ζήτησε από τον στρατό να τον καλέσει για να… επανορθώσει! Τέλος πάντων, τίτλοι όπως «ο άντρας και η γυναίκα δεν είναι ίσοι» και «η αποτυχία της αριστεράς», προδιαθέτουν όσο να ‘ναι για το περιεχόμενο, το αποτέλεσμα και παρακινούν σε περαιτέρω έρευνα (δυστυχώς εντάχθηκε στην εφεδρεία ο αντίστοιχος συνεργάτης μας και δεν έχουμε περισσότερες επιστημονικές πληροφορίες).
Ξεστρατίσαμε και πάλι από το κεντρικό ζήτημά μας, που είναι το γεγονός ότι το «κούρεμα» υπάρχει εδώ και 22 χρόνια. Κι αν σήμερα δεν είχαμε –κατά πώς συνηθίζουμε– έντονη παρουσία της λαϊκής μούσας, είναι γιατί μας παράτησε σύξυλους και τρέχει στις παρελάσεις της 28ης Οκτώβρη! Κι αυτό για να δει αν τα στελέχη του ΠΑΜε θα κάνουν ανθρώπινες αλυσίδες γύρω από τις εξέδρες των επισήμων, αφήνοντας τα ΜΑΤ να απολαύσουν ήσυχα το τριήμερό τους. Ε, η παράδοσή μας πρέπει να τα αποτυπώσει και να τα τραγουδήσει κι αυτά…
Νιονιό no
