Μνημόνιο επ΄ άπειρο με τον εργαζόμενο, προσωρινά, ανάπηρο
Πολλή ησυχία μυρίζει
Ατομικές Συμβάσεις Εργασίας: ΑΣΕ, δε μας χρειάζονται
Ανυπακοή οι μεν, ανατροπή οι δε, χέρι-χέρι, με την ψήφο στο καρτέρι
«Ψήφος εμπιστοσύνης από τον κινέζο πρωθυπουργό» (ΤΑ ΝΕΑ, 3.10.10). Πώς λέγαμε, «έξω πάμε καλά» – Κινέζικη: η μόνη ψήφος που μετράει…
Ερώτηση: Γιατί ο κινέζος δεν συνάντησε τον κινέζο; Απάντηση: Οι «ύποπτοι βελτίωσης του δημοσίου συμφέροντος» δεν ομιλούν
Τι έγινε, ω Περισσέ, «κεντρώος» ο Κορέα, όπως ο Βιντέλα;
♦«Οποιος έχει αρκετά χρήματα γίνεται μερικές φορές αξιοθαύμαστα καλός. Δίνει και στον πλησίον κάτι, σκέφτεται γι’ αυτόν κάτι Ωραίο. Οι πλούσιοι θέλουν ευχαρίστως να παίζουν και να βάζουν φτωχούς να το κάνουν. Ετσι έκανε κι εκείνος ο Αμερικανός που ανακοίνωσε τον πιο περίεργο διαγωνισμό. Ζητείτο νεαρός άνδρας, κατά προτίμηση ανθρακωρύχος, υγιής και επιδέξιος. Από τους εκατό χιλιάδες υποψήφιους ένας έγινε αποδεκτός. Ο νεαρός παρουσιάστηκε. Ενα ωραίο παλικάρι, δεν είχε να κάνει τίποτε άλλο από το να τηρήσει τους εξής όρους: να τρώει και να πίνει με καλούς τρόπους, να φορά ακριβά ρούχα με κομψότητα, να κάνει ωραία εντύπωση. Ενας παιδαγωγός του έμαθε τις τέχνες του καλού κόσμου, ιππασία, γκολφ, καλλιεργημένη ομιλία στις γυναίκες και ό,τι άλλο χρειάζεται ένας Αμερικανός gentleman. Ολα με τα χρήματα του προστάτη του. Με το τέλος του τροχίσματος ο τυχερός ξεκίνησε ένα τριετές ταξίδι ανά τον κόσμο, με επιστολές πιστώσεων στην τσέπη, που του επέτρεπαν την εκπλήρωση ακόμα και της πιο εξωτικής επιθυμίας. Υπήρχε ένας μόνο επιπλέον όρος: μετά το ταξίδι ο νεαρός έπρεπε να γυρίσει πίσω στο ορυχείο, ωσάν να μην είχε γίνει τίποτε. Επρεπε δε να μείνει εκεί τουλάχιστον επί δέκα έτη, ως ανθρακωρύχος, όπως πρώτα. Κι αυτό το υπέγραψε ο τυχεράκιας, κοιτώντας τη ζωή που μόλις ανοιγόταν μπροστά του: άρχισε η περίοδος της χρυσής νιότης. Ταξίδεψε στη λάμψη της ευρωπαϊκής όπερας, ήταν τυχερός με τις γυναίκες και έδειξε ότι είχε ταλέντο σ’ αυτό, κυνήγησε ινδικές τίγρεις και συνέφαγε με αντιβασιλείς, μονολογίς έκανε τη ζωή πριγκίπων, και επιπλέον σε ασπρόμαυρο φόντο. Μέχρι την ημέρα που επέστρεψε και ευχαρίστησε τον ευεργέτη του, σχεδόν χορτασμένος, όπως ευχαριστεί κανείς τον οικοδεσπότη αποχωρώντας από το γεύμα. Φόρεσε ξανά τα παλιά ρούχα και κατέβηκε στη σήραγγα, στα κάρβουνα, στα τυφλά άλογα, στους συντρόφους, που του είχαν γίνει τόσο ξένοι και τον περιφρονούσαν. Κατέβηκε πάλι στο ορυχείο – αφάνταστες πλέον οι πρώτες μέρες, οι μήνες, η αντανάκλαση και το νυν άσπρο-μαύρο φόντο, η κάθοδος το χάραμα, η εργασία ανάσκελα, ο ιδρώτας, ο βήχας, η ανθρακόσκονη στα μάτια, η κακή τροφή, το ένα κρεβάτι για τρία άτομα. Βεβαίως, ο νεαρός θα μπορούσε εδώ να σπάσει το συμβόλαιο: με καλό τρόπο, αναζητώντας με την ευπρέπεια μια άλλη θέση, ή με επαναστατικό τρόπο, γινόμενος εργατικός ηγέτης. Αντί γι’ αυτά παράτησε ξαφνικά τη δουλειά, πήγε στη Νέα Υόρκη, βρήκε τον ευεργέτη του, τον πυροβόλησε. Υπήρξε post festum κατανόηση για τον εργάτη: το δικαστήριο τον αθώωσε. Αιτιολόγηση: Η ζωή που παίζει μαζί μας είναι άραγε διαφορετική από τον πλούσιο, τον καλό άνθρωπο; Βέβαια, αυτός ο ίδιος πρέπει να αρθεί, και ο εργάτης τον πυροβόλησε. Το απλό κοινωνικό πεπρωμένο που θέτει η πλούσια τάξη στη φτωχή πρέπει να αρθεί. Αλλά ο πλούσιος άνθρωπος στέκει ακόμη σαν είδωλο του άλλου πεπρωμένου, του φυσικού μας πεπρωμένου με το θάνατο στο τέλος, την ωμότητα του οποίου έχει άλλωστε αντιγράψει ο πλουσιοδιάβολος και της έχει δώσει νόημα, μέχρι που το πεπρωμένο αυτό έγινε δικό του. Διότι όσο άθλια ή όσο πολυτάραχη και λαμπρή ήταν μια ζωή, ο θάνατος τη διαλύει αδιάφορα και τη στέλνει στο ορυχείο. Μονολογίς, ο κεφαλαιοκράτης δεσπότης ζει κι αυτός στο πεπερασμένο πεπρωμένο, που μας θέτει το μισό πρελούδιο της ζωής και μετά μας δίνει στο Τίποτε.
Ο Αμερικανός διάβολος έχει μάλιστα ομοιότητα με τη χειρότερη δεσποτεία όπου σκέφτηκε κανείς το πεπρωμένο, με το θεό του Καλβίνου: Εκεί δεν ξέρει κανείς τι τον περιμένει επέκεινα, η εκλογή χάριτος, εάν κάποιος θα γίνει μακάριος ή δυστυχής είναι άγνωστο εδώ κάτω, αλλά σε ορισμένους ανθρώπους, λέει ο Καλβίνος, ο θεός προκαλεί μια επίφαση αγιότητας, για να εκπλαγούν ακόμα χειρότερα από την κόλαση. Και ο Αγιος πίστευε ότι κινείται ήδη στο παρκέ του παραδείσου. Ο Καλβίνος από δω, η κόλαση από κει: στο θάνατο, που για κανέναν δεν είναι ο δικός του θάνατος, και per definitiouem δεν μπορεί να είναι (διότι ο χώρος μας είναι πάντα η ζωή ή κάτι περισσότερο, αλλά όχι κάτι λιγότερο από αυτήν) – ακόμη και στο θάνατο υπάρχει κάτι από εκείνη την πλούσια γάτα, που αφήνει πρώτα το ποντίκι να τρέξει πριν το καταβροχθίσει. Κανένας άνθρωπος δεν θα κακολογούσε τον “Αγιο” εάν πυροβολού-σε τον θεό, όπως ο εργάτης τον εκατομμυριούχο. Αλλά ούτε έχουμε ακούσει κάτι σίγουρα γι’ αυτά τα πράγματα, ούτε είναι γνωστό το δικαστήριο που θα μας αθώωνε. Η μεγάλη γάτα δίνει στη ζωή μόνον μικρούς ρόλους κομπάρσου. Οπως και να ‘χει, το περίστροφο του εργάτη είναι ήδη πολύ συμπαθητικό». (Ερνστ Μπλοχ: Φτωχοδιάβολος και πλουσιοδιάβολος).
♦ Τρέξατε! Τρέξατε!: «Αντικαπιταλιστική ανατροπή στην Αττική» (ΠΡΙΝ, 3-10-10). Εγινε κατολίσθηση; Επεσε κάνας βράχος;
♦ «Αγωνιστική ξενάγηση στους δρόμους της Αθήνας» (;)
♦ Ενδιαφέρουσα η απόπειρα για το «Διήγημα του δρόμου».
♦ Ερνστ Μπλοχ: Ο πιο κακός ο μαθητής ήτανε μεσ’ την τάξη, αλλά…
♦ Ημαρτημένα προηγούμενου φύλλου: Hanns Eisker – Hanns Eisler, Ακαδημαϊκών – Ακαδημαϊκόν.
♦ Να θυμίσουμε στο «Αριστερό Βήμα» ότι Λουτουντέρι αποκαλούν το Derry οι Βρετανοί ιμπεριαλιστές…
Βασίλης
