Ολοκληρώθηκε η διαδικασία εξωτερικής αξιολόγησης πέντε Τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ και οι εκθέσεις των επιτροπών εξωτερικών αξιολογητών και εμπειρογνωμόνων δόθηκαν στη δημοσιότητα. Για πρώτη φορά ο νόμος Γιαννάκου, που δρομολογεί την κατηγοριοποίηση των Ιδρυμάτων με κριτήρια το βαθμό προσαρμοστικότητας σε όσα επιτάσσει η Μπολόνια και ο Κοινός Ευρωπαϊκός Χώρος Ανώτατης Εκπαίδευσης, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή. Τα Τμήματα που ολοκλήρωσαν την εξωτερική αξιολόγηση είναι: το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστήμιου Κρήτης, το Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης, το Τμήμα Πληροφορικής του ΤΕΙ Αθήνας, το Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Μηχανολογίας του ΤΕΙ Κρήτης. Σύμφωνα με την Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας (ΑΔΙΠ), μέσα στο 2009 άλλα 42 Τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα ολοκληρώσουν την εξωτερική αξιολόγηση, ενώ προωθείται και η εσωτερική αξιολόγηση, που προηγείται της εξωτερικής, και σε άλλα Τμήματα ΑΕΙ-ΤΕΙ.
Οι διαπιστώσεις των εξωτερικών αξιολογητών ότι τα Τμήματα έχουν προγράμματα σε γενικές γραμμές καλά δομημένα και σε κάποιες περιπτώσεις (π.χ. Φυσικό Κρήτης) πολύ καλά, εφάμιλλα των προγραμμάτων σπουδαίων Πανεπιστημίων παγκοσμίως, παρουσιάστηκαν με τυμπανοκρουσίες από τα παπαγαλάκια όλου του αστικού Τύπου, που ξέχασαν μονομιάς τα όσα έσουρναν στα ελληνικά Πανεπιστήμια, μιας και το επιβεβαίωσαν τώρα οι μέντορες. Βέβαια, οι διαπιστώσεις αυτές ή ακόμα και αυτές που είναι επικριτικές για την κυβέρνηση και αφορούν στη μειωμένη χρηματοδότηση των Ιδρυμάτων, στην έλλειψη υποδομών, εξοπλισμού, ακαδημαϊκού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού είναι μόνο το «άλλοθι» για να επισημανθούν τα σημεία που διαθέτουν ή πρέπει να προωθήσουν τα Πανεπιστήμια και τα οποία κρίνονται απαραίτητα για την ολοκλήρωση του Κοινού Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης. Ετσι, υπογραμμίζεται η εναρμόνιση των μαθημάτων με τα ευρωπαϊκά πρότυπα σύμφωνα με το σύστημα των πιστωτικών μονάδων, η αναγκαιότητα ενίσχυσης συστημάτων υποτροφιών για φοιτητές και όχι, βεβαίως, υποστήριξης της πραγματικά δωρεάν Παιδείας για όλους, η ενθάρρυνση της χρηματοδότησης και από άλλες πηγές, όπως ο ιδιωτικός τομέας, τα ερευνητικά συμβόλαια των καθηγητών ή τα ερευνητικά ινστιτούτα. Βγάζει μάτι η σύνδεση του αγαθού της δωρεάν Παιδείας, από τους αξιολογητές, με μια κατασταλτική λογική: «Σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα, όπου η εκπαίδευση είναι ελεύθερη και προσιτή σε όλους -με τον όρο ελεύθερη εννοού-με δωρεάν σπουδές, βιβλία και σημειώσεις, στέγη, τροφή και μετακίνηση- αυτά θα έπρεπε να παρέχονται σε εκείνους τους σπουδαστές που στοχεύουν άμεσα και αποκλειστικά σε ακαδημαϊκά θέματα», σημειώνουν, στέλνοντας τρομοκρατικό μήνυμα σε όσους φοιτητές τολμούν να αγωνίζονται και δεν ασχολούνται αποκλειστικά με τα μαθήματά τους!
Οι εξωτερικοί αξιολογητές κάνουν συστάσεις για την αυστηρότερη εφαρμογή των αντιδραστικών νόμων που ψηφίστηκαν πρόσφατα. Βάζουν και αυτοί το χεράκι τους στην κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, διαπιστώνοντας ότι «το ακαδημαϊκό άσυλο είναι ένας όρος που έχει παρερμηνευτεί και κακοποιηθεί για σκοπούς αλλότριους προς τον κύριο λόγο ύπαρξης του ακαδημαϊκού ιδρύματος» και συστήνουν στις «αρμόδιες αρχές» ένταση του αυταρχισμού, ζητώντας τους «να καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια και να μην διακόπτεται η λειτουργία του Πανεπιστημίου σε όλη τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους» από τις «απεργίες φοιτητών ή καθηγητών».
Θεωρούν απαράδεκτο γεγονός την παράταση των σπουδών πέραν των 6 ετών ( ΤΕΙ Αθήνας) και φτηνιάρικη τη «συνηθισμένη δικαιολογία περί ¨εργαζομένων φοιτητών¨». Τάσσονται επίσης υπέρ των υποχρεωτικών εργασιών, της θέσπισης εξετάσεων προόδου και υπέρ του περιορισμού των δυνατοτήτων των φοιτητών να συμμετέχουν απεριόριστες φορές στις εξετάσεις του ίδιου μαθήματος. Χαρακτηριστική είναι η επισήμανση που κάνουν στην έκθεση αξιολόγησης του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης, που παραπέμπει ευθέως σε συμμόρφωση προς τις κατευθύνσεις της Μπολόνια. Αντί να υπερθεματίζουν (όπως θα περίμενε κάποιος αφελής) υπέρ ενός πλατιού και στέρεου υπόβαθρου βασικών σπουδών, αυτοί θεωρούν ως θετικό γεγονός «το ενδεχόμενο μείωσης του αριθμού των μαθημάτων», που συζητείται στο Τμήμα και απαιτούν ακόμη περισσότερα, την απόλυτη ευθυγράμμιση με τους κύκλους σπουδών της Μπολόνια και το χρόνο σπουδών, που αυτή ορίζει για κάθε κύκλο προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών. «Δε φαίνεται όμως να λαμβάνονται υπόψη οι πρακτικές και οδηγίες της ΕΕ όπως π.χ. η δημιουργία πλαισίου 4+1+3 ή 3+2+3 για τις προπτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές» σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Τα παραπάνω αρνήθηκε να σχολιάσει ο Σπηλιωτόπουλος, πιστός στη γραμμή του «είδα φως και μπήκα», που ακολουθεί από τότε που ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Παιδείας. Κρύβοντας και πάλι τα χαρτιά του μίλησε για «διάγνωση» με σκοπό «την αποτελεσματική θεραπεία». Το ποια θα είναι αυτή και τι καταστροφικές συνέπειες θα έχει για τα Ιδρύματα δεν είναι δύσκολο να το μαντέψουμε. Εναντίον αυτής της πολιτικής και αυτών των συνεπειών, που πήραν σάρκα και οστά με το νόμο για τη «διασφάλιση της ποιότητας» και το νέο νόμο-πλαίσιο, πάλεψε άλλωστε το φοιτητικό κίνημα. Το «κάθισμα», όμως, αυτής της περιόδου δίνει το περιθώριο στην κυβέρνηση να βάζει σε εφαρμογή πλευρές του νόμου ή να προχωρά την αξιολόγηση των Ιδρυμάτων. Γι’ αυτό απαιτείται σχεδιασμένος γενικός μαζικός ξεσηκωμός που να επιδιώκει και απαιτεί τη συνολική κατάργηση των αντιδραστικών νόμων και όχι πλέον αποσπασματικές ενέργειες.
Γιούλα Γκεσούλη
