Aπόψε φτάνει στην Κύπρο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στην πρώτη επίσκεψη γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στο νησί εδώ και 16 χρόνια. Αύριο θα συναντηθεί στις 10:30 τον Νίκο Χριστοδουλίδη και στις 11.45 με τον Τουφάν Ερχιουρμάν. Θα κάνει και κάποιες επαφές με φορείς της «κοινωνίας των πολιτών», τους διαπραγματευτές, τους επικεφαλής των δικοινοτικών τεχνικών επιτροπών, το βράδυ θα παραθέσει ιδιωτικό δείπνο στους δύο ηγέτες στη Νεκρή Ζώνη του παλιού αεροδρόμιου Λευκωσίας, το πρωί της Τετάρτης θα προεδρεύσει κοινής συνάντησης με τους Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάμ και στη συνέχεια θα δώσει συνέντευξη Τύπου, στην οποία θα φανεί αν υπάρχει κάτι καινούργιο και τι είναι αυτό.
Τι μπορεί να πετύχει ένας γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ελάχιστους μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του (τον Δεκέμβρη θα αποχωρήσει); Γίνεται λόγος για «Πλαίσιο Γκουτέρες Plus», δηλαδή μια επικαιροποιημένη εκδοχή του πλαισίου των έξι σημείων που ο Γκουτέρες είχε καταθέσει στο Κραν Μοντανά. Εκείνο το πλαίσιο περιλάμβανε ασφάλεια και εγγυήσεις, αποχώρηση στρατευμάτων, εδαφικό, περιουσιακό, αποτελεσματική συμμετοχή και μεταχείριση των τούρκων υπηκόων μετά τη λύση. Τώρα, προστίθεται – λέει – ένα σαφέστερο χρονοδιάγραμμα, με στάδια εφαρμογής και μηχανισμό αξιολόγησης, ώστε να μην υπάρξει ένας νέος γύρος ατέρμονων διαπραγματεύσεων.
Καλό το παραμύθι αλλά δεν έχει δράκο. Από το Κραν Μοντανά έχουν περάσει εννιά χρόνια. Η Τουρκία έχει καταφέρει σε διεθνές επίπεδο να επιρρίψει όλη την ευθύνη του ναυάγιου στην ελληνική πλευρά (κυρίως στον Κοτζιά που εκπροσωπούσε την κυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων) και έχει πλέον γαντζωθεί στην ιδέα των δύο ανεξάρτητων κρατών που θα μπορούσαν να συμπήξουν συνομοσπονδία. Στη διάρκεια αυτών των ετών η Τουρκία έχει ενισχύσει τη διεθνή της θέση ως περιφερειακή δύναμη, ενώ από την άλλη Ελλάδα και Κύπρος έχουν συσφίξει τους δεσμούς τους με τη γενοκτονική σιωνιστική οντότητα, παρουσιάζοντας αυτή τη «στρατηγική συμμαχία» ως απειλή για την Τουρκία και τη θέση και το ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Γιατί, λοιπόν, να κάνει υποχωρήσεις η Τουρκία σ’ αυτή τη φάση; Γιατί να ευνοήσει εκείνους που εμφανίζονται να την απειλούν συμμαχώντας με το Ισραήλ;
Ο Χακάν Φιντάν το κατέστησε σαφές αυτό στην προσωπική απεσταλμένη του Γκουτέρες, Μαρία Ανχελα Ολγκίν, η οποία τον επισκέφτηκε την Παρασκευή στην Αγκυρα, στο πλαίσιο του προπαρασκευαστικού έργου για την επίσκεψη του απερχόμενου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Η «ρεαλιστικότερη λύση» είναι η συνύπαρξη δύο κρατών, είπε δημόσια ο ΥΠΕΞ της Τουρκίας.
Επειδή ο Γκουτέρες είναι τακτικιστής και οπορτουνιστής, δε θα ήθελε να πάει στην Κύπρο και να φύγει με άδεια χέρια, κλείνοντας τη θητεία του στον ΟΗΕ με ένα ακόμη φιάσκο. Θα κοιτάξει, λοιπόν, να αποσπάσει μια συμφωνία για μια ακόμη άτυπη συνάντηση 5+1 (οι δυο κοινότητες, οι εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα, Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ). Δεν νομίζουμε, όμως, ότι μπορεί να πάρει υπόσχεση για συνάντηση με ατζέντα ενός κράτους και σφιχτό χρονοδιάγραμμα προς μια συμφωνία.
Η Τουρκία δεν έχει κανένα λόγο και δε δέχεται καμιά πίεση να κάνει μια τέτοια υποχώρηση από τη σκληρή διχοτομική στάση της. Θα έπρεπε να της δώσουν κάτι πολύ ισχυρό ως αντίβαρο. Μπορεί ο απερχόμενος Γκουτέρες να προσφέρει οτιδήποτε στην Τουρκία (και στον οποιονδήποτε); Κατηγορηματικά όχι.
— H φωτογραφία είναι από το φιάσκο του Κραν Μοντανά το 2017. Από αριστερά: ο εκπρόσωπος του Ηνωμένου Βασίλειου, ο ΥΠΕΞ της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης, ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο επικεφαλής της τουρκοκυπριακής κοινότητας Μουσταφά Ακιντζί και ο ΥΠΕΞ της Ελλάδας Νίκος Κοτζιάς.
