Mιλάμε για πρόκληση μεγατόνων, με πολλές διαστάσεις: πολιτική, πολιτιστική, ηθική, οικονομική. Το Εθνικό Θέατρο αποφάσισε να οργανώσει τριήμερο εκδηλώσεων στην Ομόνοια, με τίτλο: «Είναι αμαρτωλή; 3 μερόνυχτα στην Ομόνοια». Πολλά μπορούμε να πούμε, από πολιτιστική και κοινωνική άποψη, για την ίδια τη θεματική των εκδηλώσεων, αλλά το αφήνουμε για να επικεντρωθούμε στην κορυφή της πρόκλησης.
Το τριήμερο περιλάμβανε και την performance «Δωμάτια με θέα», που θα γινόταν στο Brown Hotel! Ενας κρατικός πολιτιστικός θεσμός αποφάσισε να μετατραπεί σε διαφημιστή μιας καπιταλιστικής επιχείρησης. Απ’ αυτές που υλοποιούν το σχέδιο μετατροπής του κέντρου της Αθήνας σε ζώνη «μόνο για τουρίστες», υλοποιώντας μια τάση που αναπτύσσεται εδώ και σχεδόν δυο αιώνες στις καπιταλιστικές πόλεις, με καταστροφικά για την εργατική τάξη και τα μεσαία στρώματα (παρότρυνση: ανατρέξτε στο μνημειώδες έργο του Φρίντριχ Ενγκελς «Για το ζήτημα της κατοικίας», που αναλύει θεωρητικά αυτή την τάση).
Γιατί επιλέχτηκε το Brown Hotel απ’ όλα τα ξενοδοχεία της περιοχής; Γιατί όλο το τριήμερο ήταν κομμένο και ραμμένο ως προώθηση του επιχειρηματικού πλάνου του σιωνιστή Λίον Αβιγκαντ, που λειτουργεί ή ετοιμάζει τέσσερα ξενοδοχεία στην περιοχή. Ο γητευτής της Ομόνοιας ήταν ο αηδιαστικός τίτλος δημοσιεύματος της «Καθημερινής» πριν από μερικά χρόνια για τον εν λόγω σιωνιστή καπιταλιστή. Και τώρα, κοτζάμ Εθνικό Θέατρο έγινε διαφημιστικό εργαλείο αυτού του καπιταλιστή και της επιχείρησης άλωσης ενός κομματιού του ιστορικού κέντρου της Αθήνας από σιωνιστικά συμφέροντα, που με θράσος ονομάζουν την περιοχή του Ψυρρή «μικρό Τελ Αβίβ» και δε διστάζουν να φτάσουν ακόμα και στο έγκλημα, πυρπολώντας το κατάστημα μιας Ελληνίδας που τόλμησε να γράψει στη βιτρίνα του ότι δε γουστάρει γενοκτόνους.
Τελικά, μετά τις αντιδράσεις, το Εθνικό Θέατρο αναγκάστηκε πρώτα να ακυρώσει το σόου στο ξενοδοχείο του σιωνιστή και τη συμμετοχή του σε σχετική συζήτηση και μετά να ακυρώσει το σύνολο των δράσεων του τριήμερου, φοβούμενο ότι θα έπεφτε άγριο «κράξιμο».
Υπήρχε περίπτωση το Εθνικό Θέατρο να λειτουργούσε αυτόνομα σε ένα τέτοιο ζήτημα, χωρίς να συμβουλευτεί τουλάχιστον την εποπτεύουσα υπουργό Μενδώνη; Ούτε μία στο εκατομμύριο. Είναι πολύ πιθανό, μάλιστα, η διαδρομή να ήταν αντίστροφη: ο σιωνιστής καπιταλιστής να προσέγγισε πρώτα την κυβέρνηση και από εκεί να έφυγε η εντολή προς τους οσφυοκάμπτες του Εθνικού.
Παραθέτουμε την ανακοίνωση συλλογικοτήτων για τα γεγονότα.
Σημαντική νίκη: Ακυρώθηκε παράσταση και απέσυραν τον Leon Avigad από εκδήλωση του Εθνικού Θεάτρου στην Ομόνοια
Μια σημαντική νίκη καταγράφηκε σήμερα χάρη στην άμεση κινητοποίηση πολιτών, ανθρώπων της τέχνης και του κινήματος αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη.
Το Εθνικό Θέατρο ανακοίνωσε την ακύρωση της performance «Δωμάτια με θέα», που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο Brown Hotel στο πλαίσιο της τριήμερης διοργάνωσης «Είναι αμαρτωλή; 3 μερόνυχτα στην Ομόνοια» 22-24/5. Επίσης ακύρωσε τη συμμετοχή του Leon Avigad (ιδρυτή και ιδιοκτήτη της αλυσίδας Brown Hotels στην Ελλάδα) στη διεξαγωγή της συζήτησης «Σε ποιον ανήκει η Ομόνοια; – Το μέλλον της πλατείας» και αφαίρεσαν το logo του Brown Hotel από τους χορηγούς. Κατά τα άλλα το πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί κανονικά.*
Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της δημόσιας κατακραυγής απέναντι σε μια βαθιά προβληματική επιλογή ενός κρατικού θεσμού, που χρηματοδοτείται από την κοινωνία, να συνδεθεί με επιχειρηματικά συμφέροντα τα οποία μάλιστα συνδέονται με το κράτος απαρτχάιντ του Ισραήλ.
Εν μέσω συνεχιζόμενης γενοκτονίας στη Γάζα, μαζικών εκτοπισμών στη Δυτική Όχθη και ευρύτερης πολεμικής κλιμάκωσης στην περιοχή, την ίδια στιγμή που το ισραηλινό κράτος κατηγορείται διεθνώς για εγκλήματα πολέμου και συστηματική παραβίαση του διεθνούς δικαίου, την ίδια στιγμή που Έλληνες πολίτες του ανθρωπιστικού στολίσκου ελευθερίας GSF απάγονται από τα διεθνή ύδατα, βασανίζονται και φυλακίζονται από το Ισραήλ, το Εθνικό Θέατρο ανακοίνωσε στις 21 Μαΐου ένα τριήμερο δράσεων στην Ομόνοια με χορηγό φιλοξενίας την ισραηλινή αλυσίδα Brown Hotels και με προγραμματισμένη συμμετοχή του ιδιοκτήτη τους Leon Avigad.
Τα Brown Hotels έχουν αναπτύξει ισχυρή παρουσία στην Αθήνα και στην Ελλάδα μέσω ξενοδοχείων και τουριστικών ακινήτων, αποτελώντας μέρος της συνολικής αναδιάρθρωσης του κέντρου προς όφελος της τουριστικοποίησης και των επενδυτικών συμφερόντων. Παράλληλα, δημόσιες δηλώσεις και δημοσιεύματα έχουν αναδείξει τη στήριξη του Leon Avigad και του επιχειρηματικού του ομίλου προς στρατιώτες και εφέδρους του ισραηλινού στρατού μέσω πρωτοβουλιών φιλοξενίας και παροχών κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα.
Η απόφαση λοιπόν του Εθνικού Θεάτρου, που προσπάθησε να περάσει κάτω από τα ραντάρ του κινήματος με μια ανακοίνωση της τελευταίας στιγμής, δεν ήταν μια ατυχής στιγμή, ήταν πολιτική επιλογή.
Και γεννά εύλογα ερωτήματα:
Πώς είναι δυνατόν ένας δημόσιος πολιτιστικός θεσμός να προσφέρει αρχικά βήμα και κύρος σε εκπρόσωπο επιχειρηματικών συμφερόντων τα οποία συνδέονται δημόσια με πρωτοβουλίες υποστήριξης στρατιωτών ενός κράτους που ισοπεδώνει πόλεις, δολοφονεί καλλιτέχνες, βομβαρδίζει σχολεία, πανεπιστήμια και μνημεία πολιτισμού;
Και μαζί με αυτό αναδύεται και ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο ερώτημα:
Σε ποιον ανήκει τελικά η Ομόνοια;
Η Ομόνοια δεν είναι ένα αισθητικό concept.
Δεν είναι «αμαρτωλή» ή «εξωτική» εικόνα προς πολιτιστική κατανάλωση. Είναι ιστορική γειτονιά με εργαζόμενους, μετανάστες, μικρές επιχειρήσεις, κοινωνικές αντιθέσεις και ανθρώπους που ήδη πληρώνουν το κόστος της επιθετικής τουριστικοποίησης και του gentrification.
Τα τελευταία χρόνια η Αθήνα βιώνει ένα πραγματικό κύμα real estate επενδύσεων, εξαγορών ακινήτων και μετατροπής του ιστορικού κέντρου σε τουριστικό και επενδυτικό προϊόν. Μεγάλοι όμιλοι, funds, ξενοδοχειακά δίκτυα και ξένα κεφάλαια – με την πλειοψηφία να είναι ισραηλινά επιχειρηματικά σχήματα – αγοράζουν κτίρια, διαμερίσματα και ξενοδοχεία, μετατρέποντάς τα σε boutique hotels, short-term rentals, airbnb και επενδυτικά assets.
Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό:
- εκτόξευση ενοικίων
- εκτοπισμός κατοίκων
- τουριστικοποίηση της καθημερινότητας
- εμπορευματοποίηση της κατοικίας
- συρρίκνωση δημόσιου χώρου και κοινωνικής ζωής
Και εδώ εμφανίζεται και το artwashing.
Όταν η τέχνη και οι πολιτιστικές διοργανώσεις λειτουργούν – συνειδητά ή ασυνείδητα – ως αισθητικό πέπλο που εξωραΐζει διαδικασίες εκτοπισμού και real estate αναδιάρθρωσης, τότε δεν έχουμε «ευαισθητοποίηση». Έχουμε πολιτιστικό ξέπλυμα.
Η σημερινή υποχώρηση του Εθνικού Θεάτρου είναι σημαντική. Αλλά δεν αρκεί.
Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο ένα όνομα σε ένα πάνελ ή μια performance σε ισραηλινό ξενοδοχείο.
Το πρόβλημα είναι το μοντέλο πολιτισμού και πόλης που θεωρεί φυσιολογικό να συνδιαλέγεται με επιχειρηματικά συμφέροντα συνδεδεμένα με πολεμική οικονομία και με την εμπορευματοποίηση των ίδιων των γειτονιών που υποτίθεται ότι «αναδεικνύει».
Γι’ αυτό:
Καλούμε το Εθνικό Θέατρο να διακόψει κάθε συνεργασία με τα Brown Hotels.
Καλούμε τον Δήμο Αθηναίων και το Ινστιτούτο Γκαίτε να διακόψουν κάθε συνεργασία με τα Brown Hotels και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να πάρουν σαφή θέση.
Καλούμε τον καλλιτεχνικό κόσμο να μιλήσει δημόσια.
Και καλούμε κάθε άνθρωπο που νοιάζεται για την Παλαιστίνη και για τις πόλεις μας να μην επιτρέψει το ξέπλυμα της κατοχής, του πολέμου και το gentrification ΚΑΙ μέσω της τέχνης.
Να υπάρχει πλήρης διαφάνεια στη χρηματοδότηση πολιτιστικών εκδηλώσεων. Οι οργανωτές οφείλουν να ενημερώνουν αναλυτικά τους/τις καλλιτέχν(ιδ)ες για τους χρηματοδότες των καλλιτεχνικών δράσεων πριν από την έναρξη κάθε συνεργασίας.
Η Ομόνοια δεν είναι εμπόρευμα.
Η τέχνη δεν είναι πλυντήριο πολέμου.
Και η Αθήνα δεν ανήκει στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
BDS Greece
March to Gaza Greece
Παλαιστινιακή Παροικία Ελλάδας
Πολιτιστικό Δίκτυο για την Παλαιστίνη
