Υπογράφηκε στις 29 του Μάρτη απ’ τον υφυπουργό Γιαννόπουλο η απόφαση για την τροποποίηση και συμπλήρωση της προηγούμενης υπ’ αριθμ. 21540 του 2005 απόφασης, που καθόριζε τα κριτήρια της έκδοσης άδειας σκοπιμότητας μηχανημάτων ιοντιζουσών ακτινοβολιών για ιατρικές εφαρμογές. Η νέα απόφαση τροποποιεί το πληθυσμιακό κριτήριο για τα οστεοπυκνόμετρα και τους τομογράφους (PET/CT) εκπομπής ποζιτρονίων. Τα οστεοπυκνόμετρα θα χορηγούνται ελεύθερα, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο προηγούμενος περιορισμός του πληθυσμιακού κριτηρίου (ένα οστεοπυκνόμετρο για κάθε 150.000 κατοίκους για Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη και ένα για κάθε 50.000 κατοίκους για τις υπόλοιπες πόλεις).
Μ’ αυτή την τροπολογία δεν έμεινε όρθιο ούτε καν το κριτήριο του έτους κατασκευής του οστεοπυκνόμετρου, το οποίο θα πρέπει να είναι των τεσσάρων τελευταίων χρόνων. Καταλαβαίνετε τώρα την αξιοπιστία των οστεοπυκνόμετρων που θα εγκαθίστανται από δω και πέρα. Για τους τομογράφους εκπομπής ποζιτρονίων το κριτήριο πέφτει απ’ τους ένα εκατομμύριο κατοίκους ανά υγειονομική περιφέρεια στους 750.000 κατοίκους.
Ποια ήταν η λογική που επεκράτησε για την κατάργηση του πληθυσμιακού κριτηρίου στα οστεοπυκνόμετρα; Το ότι δε δημιουργούνται ιδιαίτερα προβλήματα ακτινοπροστασίας, αφού η ακτινοβολία που εκπέμπεται είναι μικρή και έτσι το οστεοπυκνόμετρο είναι απαραίτητο για τον ακτινολόγο. Τα επιχειρήματα όμως αυτά δεν στέκουν, επειδή όταν θέτεις κριτήρια για τη λειτουργία μηχανημάτων εκπομπής ακτινοβολιών ή άλλων μηχανημάτων πρέπει να λαμβάνεις υπόψη και άλλους παράγοντες. Αυτό καθορίζεται και στο άρθρο 19 του νόμου 3293 του 2004: «Με απόφαση του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μπορεί να καθορίζονται πρόσθετα κριτήρια, κοινωνικά, χωροταξικά, υγειονομικά και οικονομικά και να ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την έκδοση της άδειας σκοπιμότητας».
Ας προσέξουμε λίγο τι έγραφε το Μάη του 2002 ο πρόεδρος της επιτροπής χορήγησης αδειών Βλάχος στον τότε υπουργό Παπαδόπουλο, στον ίδιο τόνο πάντοτε με το άρθρο του νόμου: «Κατά τη συνεδρίαση αριθμ. 189/15-5-2002 της επιτροπής μας παρουσιάσθηκε το φαινόμενο να αιτηθούν προς έγκριση ταυτοχρόνως είκοσι (20) άδειες σκοπιμότητας για την εγκατάσταση οστεοπυκνομέτρων σε ακτινολογικά εργαστήρια. Από τα αρχεία της ελληνικής επιτροπής ατομικής ενέργειας πληροφορηθήκαμε ότι έως τον Φεβρουάριο του 2002 ήταν ήδη σε λειτουργία 297 οστεοπυκνόμετρα σε όλη την επικράτεια. Ο αριθμός αυτός είναι μεγάλος, ακόμη και αν εξυπηρετούσε, χωρίς κανένα κριτήριο παραπομπής, το σύνολο του πληθυσμού. Κατόπιν αυτού, παρ’ ότι η εξέταση δεν δημιουργεί ιδαίτερα προβλήματα ακτινοπροστασίας, ομοφώνως απορρίψαμε τις 18 αιτήσεις και εγκρίναμε 2 που αφορούσαν νοσοκομεία, τα οποία εξυπηρετούν ειδικούς επιστημονικούς και νοσηλευτικούς σκοπούς. Η απόφασή μας αυτή βασίζεται στην εφαρμογή της Υπουργικής Απόφασης καθώς λαμβάνουμε υπόψη μας τα ευρύτερα κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
Πέραν όμως των δικών μας αρμοδιοτήτων προκύπτουν και άλλα θέματα που αφορούν τα κριτήρια παραπομπής για τη μελέτη οστικής πυκνότητας και την ενδεχόμενη ύπαρξη κινήτρων πέραν των επιστημονικών που δημιουργούν την προκλητή ζήτησή της».
Για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος χρειάζονται, λοιπόν, πέραν των κριτηρίων ακτινοπροστασίας, και κριτήρια κοινωνικά και οικονομικά. Ιδιαίτερα για τα οστεοπυκνόμετρα τα μέτρα πρέπει κυρίως να είναι κοινωνικά και οικονομικά. Διότι η μέτρηση οστικής πυκνότητας με ακτίνες Χ δεν πρέπει να αποτελεί μέθοδο ρουτίνας (screening test), αφού αφορά μικρό τμήμα του πληθυσμού. Επιπλέον, δεν υφίσταται καμιά λίστα αναμονής ασθενών για τη διενέργεια της εξέτασης ούτε στον ιδιωτικό αλλά ούτε και στο δημόσιο τομέα. Ποιος ο λόγος, λοιπόν, να χορηγηθούν επιπλέον άδειες; Δε θα γίνονται άσκοπες εξετάσεις για την απόσβεση της επένδυσης; Δε θα επιβαρυνθούν τα Ταμεία με επιπλέον έξοδα, αφού η τιμή μιας απλής εξέτασης καθορίζεται στα 50 ευρώ περίπου;
Εδώ, όμως, δεν έχουμε μόνο την έλλειψη κάθε επιστημονικού κριτηρίου για την έγκριση των αποφάσεων. Η προηγούμενη απόφαση (21540 του 2005), για παράδειγμα, μπορεί εύκολα να χαρακτηριστεί ως υπόδειγμα για ρουσφετολογικές χορηγήσεις αδειών. Εδώ έχουμε να κάνουμε και με τον τρόπο που οι υπουργοί και οι γραφειοκράτες του ανώτερου διοικητικού μηχανισμού εφαρμόζουν αυτές τις αποφάσεις. Ούτε καν αυτά τα αντιεπιστημονικά κριτήρια δεν εφαρμόζουν. Μελετήσαμε τον τρόπο που χορηγήθηκαν άδειες σε ιδιώτες για τα οστεοπυκνόμετρα και τους αξονικούς τομογράφους, παίρνοντας στοιχεία απ’ όλη την Ελλάδα, σύμφωνα με τις υπ’ αριθμ. 54067/02 και 21540/05 υπουργικές αποφάσεις. Σύμφωνα με την έρευνά μας, χορηγήθηκαν μέχρι τη συνεδρία της 12-2-07 106 άδειες σκοπιμότητας οστεοπυκνόμετρων, εκ των οποίων εκτιμούμε ότι οι 50 δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του πληθυσμιακού κριτηρίου. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Χορηγήθηκε άδεια στον Αγιο Στέφανο με 9.451 κατοίκους στην ΕΥΡΩΙΑΣΙΣ ΕΠΕ, ενώ το κριτήριο είναι μια άδεια ανά 50.000 κατοίκους. Χορηγήθηκε άδεια επίσης στην Ανοιξη Αττικής με 5.397 κατοίκους στο «Διαγνωστικό Βορείων Προαστίων». Χορηγήθηκε άδεια στην «Ιατρική Διάσταση» στη Βάρη με 10.998 κατοίκους, στη «Φιλοκτήτης ΑΕ» στο Κορωπί με 25.325 κατοίκους, στην «Ιατρική Διάγνωση ΑΕ» στο Χολαργό με 32.166 κατοίκους, κ.λπ. κ.λπ.
Ελαβε άδεια οστεοπυκνόμετρου στην Αθήνα κατ’ εξαίρεση του πληθυσμιακού κριτηρίου ο πρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας Στριγγάρης (εκεί που τον πόναγε, όμως, τον αξονικό, δεν κατάφερε να την πάρει). Εδώ όμως υπάρχει και κάτι άλλο. Ο Στριγγάρης πήρε την άδεια στη συνεδρίαση της 4-10-06 ενώ σε προηγούμενη συνεδρίαση, στις 7-2-06, είχε απορριφθεί αίτηση της «Βιοϊατρικής». Το ίδιο έγινε με το γιατρό ακτινολόγο Μ. Τσαγκατάκη που πήρε την άδεια στην Ηλιούπολη στη συνεδρία της 4-10-06 ενώ σε προηγούμενη συνεδρία, στις 16-5-06, απερρίφθη άδεια στον Δ. Λάππα. Να που οι άδειες χορηγούνται σύμφωνα με τα ιερά μυστήρια της εκκλησίας μας και όχι σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία!
Και για τους αξονικούς τομογράφους τα ίδια εφαρμόστηκαν. Εκεί χορηγήθηκαν 52 άδειες και εκτιμούμε ότι οι 26, οι μισές δηλαδή, κατ’ εξαίρεση του πληθυσμιακού κριτηρίου. Αναφέρουμε κι εδώ ενδεικτικά: Χορηγήθηκε άδεια στη «ΒΙΟΔΙΑ-ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΠΕ» στον Πειραιά. Για Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη οι άδειες χορηγούνται μία ανά 100.000 κατοίκους. Ο Πειραιάς έχει 175.697 κατοίκους και μέχρι τη χορήγηση της άδειας λειτουργούσαν ήδη 4 ιδιωτικοί αξονικοί. Για να μπει πέμπτος αξονικός θα ‘πρεπε, σύμφωνα με το κριτήριο, να είχε η πόλη 500.000 κατοίκους. Υπέρβαση της υπέρβασης, δηλαδή. Και όχι μόνο αυτό. Μετά χορήγησαν άδεια στην ίδια πόλη και στην Στ. Ψαρογιάννη που είχε υποβάλει αίτηση πριν τη «ΒΙΟ-ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΠΕ» και απορρίφτηκε. Στη Θεσσαλονίκη, με 363.987 κατοίκους, πήρε άδεια αξονικού η EXPRESS SERVICE. Στην πόλη όμως ήδη λειτουργούσαν 11 ιδιωτικοί αξονικοί και θα ‘πρεπε να έχει 1.200.000 κατοίκους για να χορηγηθεί άλλη άδεια. Είναι προφανές ότι η ασυδοσία και η διαφθορά ξεπέρασαν κάθε όριο.
Σ’ αυτή τη δυσώδη υπόθεση της χορήγησης των αδειών ο υφυπουργός Γιαννόπουλος παριστάνει τον ανήξερο, ενώ έχει τεράστιες ευθύνες και το γνωρίζει πολύ καλά. Εξάλλου, πολιτικός προϊστάμενος δεν είναι; Οταν στις 17 του Γενάρη βουλευτές του υπέβαλαν ερώτηση κατάθεσης των πρακτικών της επιτροπής από τις 7 Μάρτη του 2004, αυτός έκανε τον Κινέζο και δεν τα έστειλε. Γιατί άραγε; Ρωτούσαμε τότε, σε δημοσίευμα της «Κ» στις 23-3-07: «Μήπως τα ρουσφέτια και οι παρανομίες είναι τόσο εξώφθαλμα που φοβάται τον έλεγχο και πιθανόν τη δημοσιότητα;». Είναι προφανές, λοιπόν, ότι καλύπτει την επιτροπή, γιατί και αυτός εμπλέκεται σ’ αυτή την υπόθεση. Οσο για τον πρόεδρο της επιτροπής καθηγητή Βλάχο, τι να πούμε; Πολύ ελαστικός στη χορήγηση των αδειών, πολύ σκληρός και άτεγκτος απέναντι στους φοιτητές. Δύο μέτρα και δύο σταθμά, που δεν υποδηλώνουν μια διχασμένη προσωπικότητα, αλλά τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
Οι κατ’ εξαίρεση χορηγήσεις αδειών γινόντουσαν βέβαια και προηγούμενα, όταν στην εξουσία βρισκόταν το ΠΑΣΟΚ. Με την απόφαση 54067 του 2002 καθορίστηκαν αυστηρότατα κριτήρια για τη χορήγηση άδειας σκοπιμότητας. Με το κριτήριο της απόστασης των 50 χιλιομέτρων (όμοιο από όμοιο μηχάνημα) η χορήγηση άδειας έγινε σχεδόν απαγορευτική. Αλλά, μετά από ένα μικρό χρονικό διάστημα απ’ την έγκριση της απόφασης, άρχισαν οι εξαιρέσεις. Οι μαστογράφοι και οι ορθοπαντογράφοι εξαιρέθηκαν από τα κριτήρια. Απ’ τη μια υπάρχει μια λογική στον ισχυρισμό ότι μετά τα 40 ο γυναικείος πληθυσμός πρέπει να υποβάλλεται συχνά σε μαστογραφία. Απ’ την άλλη, όμως, ο χρόνος αναμονής για ραντεβού είναι μικρός. Γιατί χρειαζόταν λοιπόν να προστεθούν και άλλοι μαστογράφοι; Μόνο στα δημόσια νοσοκομεία ο χρόνος αναμονής για ραντεβού φτάνει και τους 6 μήνες. Εκεί όμως λείπει το προσωπικό, λείπουν και τα μηχανήματα.
Απ’ τον κατάλογο της χορήγησης αδειών φαίνεται ότι πολλοί γιατροί ακτινολόγοι λαμβάνουν άδεια στο όνομά τους. Ο κατάλογος αυτός όμως είναι απατηλός διότι πίσω από πολλούς απ’ αυτούς κρύβονται οι εταιρίες και τα μεγάλα συμφέροντα. Τώρα μάλιστα που χορηγήθηκαν τόσες πολλές άδειες αμφιβάλλουμε αν οι γιατροί θα μπορέσουν ν’ αντέξουν τον ανταγωνισμό. Οι περισσότεροι νομοτελειακά θα υποχρεωθούν να υποταχτούν στα μεγάλα διαγνωστικά κέντρα. Ηδη, γίνονται πολλές εξαγορές. Ενα διαγνωστικό κέντρο που διαθέτει παραρτήματα σε πολλά μέρη μπορεί διαφορετικά να ελιχτεί και να ισορροπήσει τυχόν χασούρα σ’ ένα μέρος με τα κέρδη που θα έχει από αλλού ή από άλλους τομείς. Εξάλλου, τα μεγάλα συμφέροντα δεν παλεύουν τώρα για τα οστεοπυκνόμετρα και τους απλούς αξονικούς τομογράφους, αλλά για την απόκτηση των πιο σύγχρονων μηχανημάτων που χορηγούνται από την επιτροπή χορήγησης αδειών. Ο καβγάς γίνεται τώρα για τους αξονικούς των 64 και 128 τομών, για τα PET/CT , για το cyber-knife. Το τελευταίο (καταπολέμηση του καρκίνου με ακτινοβολία χωρίς χειρουργείο) απέκτησε τελευταία η «ΙΑΤΡΟ-ΠΟΛΗ» και στα εγκαίνια παρέστησαν ο Αβραμόπουλος, ο Γιαννόπουλος και ο Χριστόδουλος. Οι μονομάχοι έχουν λάβει θέση μάχης και προσπαθούν ν’ αρπάξει ο ένας την μπουκιά απ’ το στόμα του άλλου. Τώρα, με την ελάττωση του κριτήριου για PET/CT απ’ τους ένα εκατομμύριο κατοίκους στους 750.000 να δούμε τι σπρωξίματα έχουν να γίνουν και πώς θα συμπεριφερθεί η ηγεσία του υπουργείου Υγείας και η επιτροπή χορήγησης αδειών.
