Κάθε φορά που στην ΕΕ ξεσπάει ένα επεισόδιο του διαρκούς διατροφικού σκανδάλου και ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που αποκαλύπτεται ότι έχει χαθεί ο έλεγχος, η Κομισιόν βάζει μπροστά την EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων), για να «μαζέψει» το σκάνδαλο και να καθησυχάσει τους εργαζόμενους, που δεν αποτελούν μόνο τη μεγάλη καταναλωτική μάζα, αλλά και τα θύματα του σκανδάλου, που σχεδόν πάντοτε εμφανίζεται σε προϊόντα χαμηλής τιμής.
Τι εστί EFSA; Είναι το «πλυντήριο» των διατροφικών σκανδάλων. Το έφτιαξαν στην ΕΕ το 2002, «στον απόηχο μιας σειράς διατροφικών σκανδάλων», όπως γράφει μια από τις προπαγανδιστικές μπροσούρες της EFSA. Επειδή συχνά χανόταν ο έλεγχος και οι υπάλληλοι των εθνικών υπηρεσιών δεν ήταν πάντοτε ελεγχόμενοι, αποφάσισαν να στήσουν έναν κεντρικό μηχανισμό, ελεγχόμενο απευθείας από την Κομισιόν και τα «λόμπι» των μεγάλων εταιριών παραγωγής και διακίνησης τροφίμων και ζωοοτροφών.
Τα συμφέροντα αυτών των μονοπωλίων εξυπηρετεί η EFSA, όπως έχει επιβεβαιωθεί και από διάφορα μίνι-σκάνδαλα στο εσωτερικό της. Για παράδειγμα, ξέσπασε μεγάλος θόρυβος όταν το μεγαλοστέλεχος της EFSA Σούζι Ρένκενς, υπεύθυνη για τους γενετικά τροποποιημένους οργανι- σμούς (γ.τ.ο.) από το 2002 μέχρι το 2007, έφυγε από την EFSA και προσλήφθηκε από την ελβετική Syngenta, μια από τις μεγαλύτερες εταιρίες προώθησης γενετικά τροποποιημένων σπόρων! Και πριν από ένα χρόνο παραιτήθηκε η ίδια η πρόεδρος της EFSA Ντιάνα Μπανάτι, για να πιάσει δουλειά στο διεθνές λόμπι που έχουν συστήσει τα μονοπώλια παραγωγής τροφίμων και γ.τ.ο.
Η Μπανάτι ήταν μέλος του ΔΣ της EFSA από το 2006 μέχρι το 2010. Μολονότι είχαν γίνει καταγγελίες ότι ήταν ταυτόχρονα και μέλος του ΔΣ του International Life Science Institute (αυτό είναι το λόμπι των εταιριών τροφίμων και γ.τ.ο.), η ίδια έλεγε ψέματα ότι ήταν μόνο μέλος στην επιστημονική επιτροπή για την Ευρώπη του ILSI, ενώ η Κομισιόν την κάλυψε πλήρως, πετώντας στο καλάθι των αχρήστων ακόμα και καταγγελίες ευρωβουλευτών, όπως ο γνωστός γάλλος αγροτοσυνδικαλιστής Ζοζέ Μποβέ. Κι όχι μόνο κάλυψε την Μπανάτι, αλλά το 2010 της ανανέωσε τη θητεία για μια ακόμη τετραετία και την αναβάθμισε σε πρόεδρο του ΔΣ. Το Μάη του 2012 η Μπανάτι ανακοίνωσε ότι διακόπτει τη σύμβασή της με την EFSA και πιάνει κανονικότατα δουλειά ως μεγαλοστέλεχος του ILSI! Δε θέλει και… πολλή φιλοσοφία για να καταλάβει κανείς πως η Μπανάτι δεν ήταν παρά ένας από τους ανθρώπους των εταιριών στην EFSA.
Αναφέραμε αυτά τα δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα, επειδή μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου με το αλογίσιο κρέας η EFSA ξαναβγήκε μπροστά και διαφημίζεται από την Κομισιόν και τις εθνικές αρχές (στη χώρα μας από τον ΕΦΕΤ) σαν ο μεγάλος προστάτης των καταναλωτών, ο κέρβερος της ασφάλειας των τροφίμων. Εως τώρα δεν ασχοληθήκαμε με την παρέμβαση της EFSA στο συγκεκριμένο σκάνδαλο. Καιρός να το κάνουμε, γιατί τα δεδομένα είναι πραγματικά αποκαλυπτικά. Στην EFSA ανατέθηκε και πάλι ο ρόλος του κατευναστή των ευρωπαϊκών λαών και του «συμμαζέματος» της κατάστασης, πριν αυτή ξεφύγει.
Στις 8 Μάρτη δημοσιεύτηκε και στην ιστοσελίδα του ΕΦΕΤ η «Κοινή γνωμοδότηση EFSA & ΕΜΑ για την επικινδυνότητα της φαινυλοβουταζόνης στο κρέας αλόγου», στην πρώτη παράγραφο της οποίας διαβάζουμε: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) να προβούν σε κοινή εκτίμηση της επικινδυνότητας για την ανθρώπινη υγεία από την παρουσία καταλοίπων του αντιφλεγμονώδους φαρμάκου φαινυλοβουταζόνης σε κρέας αλόγου». Το ερώτημα προκύπτει αυθόρμητα. Εως τώρα δεν υπήρχε σχετική εκτίμηση για τη φαινυλοβουταζόνη και ξαφνικά ανακαλύφτηκε το πρόβλημα;
Η συγκεκριμένη κοινή γνωμοδότηση EFSA και ΕΜΑ μας δίνει την πρώτη απάντηση και ταυτόχρονα μας «βάζει ψύλλους στ’ αυτιά»: «Αυτό το ερώτημα είναι επακόλουθο του πρόσφατου προσδιορισμού των προϊόντων βοείου κρέατος μολυσμένου με κρέας αλόγου και την ανίχνευση φαινυλοβουταζόνης – γνωστή και ως "bute" – σε ένα μικρό αριθμό σφαγίων αλόγου που προορίζεται για την τροφική αλυσίδα». Γιατί γίνεται διαχωρισμός ανάμεσα στα προϊόντα που βρέθηκαν νοθευμένα με αλογίσιο κρέας και σε κανονικό αλογίσιο κρέας; Οπως έχουμε αποκαλύψει, η Σύσταση της Κομισιόν λέει να γίνουν δυο ειδών έλεγχοι. Ελεγχοι απλώς για νοθεία με αλογίσιο κρέας σε προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως βόεια και έλεγχος για φαινυλοβουταζόνη σε προϊόντα που χαρακτηρίζονται κανονικά ως αλογίσια.
Γιατί όχι έλεγχος για φαινυλοβουταζόνη και σε προϊόντα που βρέθηκαν νοθευμένα; Γιατί τέτοιος έλεγχος περιορίζεται μόνο σε προϊόντα που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ; Την απάντηση την έχουμε δώσει: γιατί θέλουν να περιορίσουν το σκάνδαλο στο επίπεδο της απάτης και να μη φανεί ως σκάνδαλο υγείας. Λες και εκείνοι που έκαναν τη νοθεία θα είχαν κανέναν ενδοιασμό να χρησιμοποιήσουν εμβολιασμένα άλογα. Η κοινή λογική λέει πως υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα τα εμβολιασμένα άλογα να χρησιμοποιήθηκαν στα νοθευμένα προϊόντα, τα οποία δε θα ελέγχονταν, αφού ήταν χαρακτηρισμένα σαν βόεια. Οταν, λοιπόν, έρχεται η EFSA, όργανο επιστημονικό υποτίθεται, και κάνει τον ίδιο διαχωρισμό με την Κομισιόν, κατευθείαν σου «μπαίνουν ψύλλοι στ’ αυτιά».
Στο έγγραφο EFSA-ΕΜΑ διαβάζουμε: «Η φαινυλοβουταζόνη δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για θεραπεία των ζώων που προορίζονται για την διατροφή του ανθρώπου. Επομένως η ανίχνευσή της σε σφάγια αλόγων ή σκευάσματα κρέατος αποδεικνύει την παράνομη χρήση της». Κανονικά, στο σημείο αυτό θα έπρεπε να κλείσει το θέμα. Η φαινυλοβουταζόνη είναι καθολικά απαγορευμένη σε ζώα που προορίζονται για τροφή του ανθρώπου. Δεν κλείνει, όμως, γιατί η συγκεκριμένη παράγραφος αφορά μόνο το νομικό σκέλος, όχι όμως και το ουσιαστικό. Μας λέει ότι η χρήση φαινυλοβουταζόνης σε ζώα που προορίζονται για τρόφιμα είναι παράνομη, δε μας λέει όμως αν η ουσία είναι και επικίνδυνη.
Η υπονόμευση της απαγόρευσης αρχίζει παρακάτω, όταν η EFSA και ο ΕΜΑ γράφουν: «Η φαινυλοβουταζόνη αξιολογήθηκε το 1997 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ: European Medicines Agency) για τον καθορισμό ανώτατων ορίων (MRLs) σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Τα διαθέσιμα, την περίοδο εκείνη, δεδομένα δεν ήταν επαρκή για να οδηγήσουν σε ασφαλές συμπέρασμα ώστε να οριστεί ανώτατο όριο ως προς την παρουσία φαινυλοβουταζόνης σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Για το λόγο αυτό κρέας προερχόμενο από ζώα, που έλαβαν θεραπεία με φαινυλοβουταζόνη, απαγορεύεται να εισέρχεται στην τροφική αλυσίδα».
Τι μας λένε; Οτι την απαγόρευσαν γιατί δεν είχαν επαρκή επιστημονικά δεδομένα για να ορίσουν ανώτατο όριο. Μας λένε, δηλαδή, ότι θα μπορούσε η φαινυλοβουταζόνη να γίνει ανεκτή κάτω από ένα ορισμένο όριο, το οποίο μένει να καθοριστεί!
Αυτό κλήθηκαν να κάνουν τώρα EFSA και ΕΜΑ, που «θα παρέχουν την επιστημονική γνωμοδότηση μέχρι τις 15 Απριλίου 2013, ώστε να συμβάλουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο». Τι ακριβώς θα κάνουν; Θα εκπονήσουν νέα μελέτη επικινδυνότητας! Πριν, όμως, την εκπονήσουν, έχουν ήδη άποψη: «Με βάση την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως προς τα κατάλοιπα κτηνιατρικών φαρμάκων στα τρόφιμα, προκύπτει ότι η φαινυλοβουταζόνη σπανίως εντοπίζεται στο κρέας αλόγου και επομένως η πιθανότητα οι Ευρωπαίοι να έχουν εκτεθεί στη φαινυλοβουταζόνη μέσω της κατανάλωσης κρέατος αλόγου εκτιμάται ότι είναι χαμηλή»! Και συνεχίζουν: «Για τον σκοπό αυτό, οι EFSA και ΕΜΑ θα λάβουν υπόψη όλα τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία και δεδομένα για τη φαινυλοβουταζόνη καθώς και τις πληροφορίες για τα επίπεδα κατανάλωσης του κρέατος αλόγου στην Ευρωπαϊκή Ενωση»!
Από τη γενική απαγόρευση χρήσης της φαινυλοβουταζόνης σε άλογα που προορίζονται για τρόφιμα, προσανατολίζονται στον καθορισμό κατώτερων επιτρεπτών συγκεντρώσεων. Θα πουν έτσι στους ευρωπαϊκούς λαούς, ότι δεν τρέχει και τίποτα για την υγεία τους από το αλογίσιο κρέας που έφαγαν παρά τη θέλησή τους, γιατί οι συγκεντρώσεις φαινυλοβουταζόνης ήταν χαμηλές.
