Οταν ψηφιζόταν ο εκτρωματικός νόμος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια [παραρτήματα-Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ)], με το αντισυνταγματικό τρικ της παράκαμψης του άρθρου 16 του Συντάγματος, ο Πιερρακάκης διαφήμιζε νυχθημερόν τις «αυστηρές» προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας τους για να πείσει τον ελληνικό λαό ότι δεν πρόκειται για χατίρια προς τους εμπόρους της γνώσης, για τίποτε «αρπαχτές», αλλά για τη δυνατότητα σοβαρών και φημισμένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, που ενδιαφέρονται τάχα να έρθουν στο Γιουνανιστάν, καθώς υπάρχει μεγάλη δίψα γόνων εύπορων οικογενειών για σπουδές σε ιδιωτικά πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Το ρητορικό ερώτημα, βεβαίως, είναι γιατί οι γόνοι αυτών των οικογενειών, που έχουν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν τα υπέρογκα δίδακτρα αυτών των πανεπιστημίων, να προτιμήσουν να φοιτήσουν στα παραρτήματά τους και να μην πάνε απευθείας να σπουδάσουν στην «πηγή», ώστε να έρθουν ύστερα με τα «βαριά» πτυχία να διεκδικήσουν περιζήτητες θέσεις είτε στην πολιτική είτε στον κρατικό μηχανισμό.
Από τότε έχει περάσει ένας χρόνος και δεν είδαμε ούτε Χάρβαρντ, ούτε Γιέιλ ούτε Κολούμπια, παρά μάθαμε μόνο ότι το ιδιωτικό Πανεπιστήμιο Λευκωσίας με τα πανάκριβα δίδακτρα αμέσως μόλις ψηφίστηκε ο νόμος, καθώς είχε διαβεβαιώσεις «από μέσα», ετοιμάστηκε να ιδρύσει ιδιωτική Ιατρική στην Αθήνα, κάνοντας ντιλ με το αμερικανικό επενδυτικό fund CVC Capital, που διαθέτει και τις μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις στον τομέα της Υγείας στην Ελλάδα («Υγεία», «Metropolitan Hospital», «ΜΗΤΕΡΑ», «Metropolitan General», «λητώ», κ.λπ.).
Ο Πιερρακάκης δε, κάνοντας «γαργάρα» τις φανφαρόνικες δηλώσεις του, προσπάθησε να αποκρύψει το φιάσκο της έλευσης μεγάλων ιδιωτικών πανεπιστημίων περιωπής και σε ερώτηση δημοσιογράφων πότε επιτέλους θα έρθουν τα ξένα πανεπιστήμια, είπε ότι αυτό θα γίνει πρωτίστως μέσα από τα δημόσια πανεπιστήμια με συμπράξεις για την ίδρυση και λειτουργία κοινών μεταπτυχιακών.
Και αφού αποδόμησε ο ίδιος την γκεμπελική προπαγάνδα, που εξυπηρετούσε εκείνη την περίοδο της ψήφισης του νόμου το κυβερνητικό αφήγημα, προχώρησε τώρα και στις πράξεις, με πολυτροπολογία που κατέθεσε στο νομοσχέδιο «Ρυθμίσεις για την ενίσχυση του ερασιτεχνικού και του επαγγελματικού αθλητισμού και άλλες διατάξεις», ομολογώντας ουσιαστικά αυτό που από την αρχή ήταν ολοφάνερο: Ο εκτρωματικός νόμος που «ξέσκισε» το ίδιο το αστικό Σύνταγμα έγινε για να υπηρετηθούν τα συμφέροντα των εμπόρων της γνώσης, ντόπιων κολλεγιαρχών και επενδυτικών εκπαιδευτικών funds, που τελευταία -όχι τυχαία- έχουν κάνει επέλαση στην ελληνική «αγορά», «καταπίνοντας» μεγάλα ιδιωτικά σχολεία.
Η πολυτροπολογία Πιερρακάκη
Καταρχάς να σημειώσουμε ότι μια από τις βασικές-υποτίθεται-προϋποθέσεις για την έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων-ΝΠΠΕ (ν. 5094/2024 άρθρο 137) ήταν να διαθέτουν αυτοτελείς κατάλληλες κτιριακές υποδομές και υλικοτεχνικό εξοπλισμό, η δε παράβασή της επιφέρει κυρώσεις (άρθρο 143):
Αρθρο 137
……………………………………………………………………………………
«ε) Κάθε παράρτημα Ν.Π.Π.Ε. διαθέτει κατάλληλες κτιριακές υποδομές και υλικοτεχνικό εξοπλισμό, που πληρούν τις ισχύουσες πολεοδομικές, κτιριοδομικές διατάξεις και τις προδιαγραφές ασφάλειας, προσβασιμότητας και τους λοιπούς κανονισμούς του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Οι υποδομές πρέπει να είναι επαρκείς για την κάλυψη των αναγκών των φοιτητών σε διδασκαλία και μελέτη και τηρούνται οι αντίστοιχοι κανόνες που εφαρμόζονται για τους χώρους εκπαιδευτηρίων, σύμφωνα με τον ισχύοντα Οικοδομικό και Κτιριοδομικό Κανονισμό και τον Κανονισμό Πυροπροστασίας. Η εγκατάσταση πρέπει να είναι αυτοτελής, να διαθέτει λειτουργική βιβλιοθήκη, χώρους εργαστηρίων και έρευνας ανάλογα με τα προσφερόμενα προγράμματα σπουδών, οπτικοακουστικά μέσα και εξοπλισμένη αίθουσα πολυμέσων με πρόσβαση στο διαδίκτυο. Το παράρτημα Ν.Π.Π.Ε. δύναται να διαθέτει αυτοτελή κτίρια σε άλλη πόλη εκτός της περιφερειακής ενότητας της έδρας, ενώ δύναται να διαθέτει δευτερογενή μη αυτοτελή κτίρια μόνο εντός των ορίων των περιφερειακών ενοτήτων, στις οποίες διαθέτει αυτοτελή εγκατάσταση. Ως προς τη χωροθέτηση της χρήσης και την ανέγερση των κτιριακών υποδομών και εγκαταστάσεων εφαρμόζεται η κείμενη νομοθεσία».
Ερχεται τώρα, όμως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη και ο Πιερρακάκης να άρουν με την πολυτροπολογία και αυτήν την προϋπόθεση με το επιχείρημα ότι «Η αξιολογούμενη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, δεδομένου ότι, έως το τέλος του τρέχοντος ακαδημαϊκού έτους, πρόκειται να χορηγηθούν οι πρώτες άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων Ν.Π.Π.Ε., προκειμένου να εκκινήσει η ακαδημαϊκή λειτουργία τους κατά το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026» (αιτιολογική έκθεση).
Ποια είναι η ρύθμιση; Πρόκειται για το άρθρο 2 και 3 της πολυτροπολογίας.
– Με το άρθρο 2 τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (παραρτήματα-ΝΠΠΕ) μπορούν να εγκαθίστανται σε περιοχές στις οποίες ήδη λειτουργούν ή μπορούν να λειτουργούν πάσης φύσεως εκπαιδευτικές δομές, μέχρις ότου ολοκληρωθεί ο χορικός σχεδιασμός πρώτου επιπέδου και εγκριθούν τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια. Μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιούν εγκαταστάσεις υφιστάμενων εκπαιδευτικών δομών (ιδιωτικά σχολεία, κολλέγια, κ.λπ) μέχρι να φτιάξουν (λέμε τώρα) τα δικά τους campus.
– Με το άρθρο 3 δεν θα υπάρχει πια ο περιορισμός για τη συστέγαση διαφορετικών μονάδων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Δίνεται η δυνατότητα να συστεγάζονται διαφορετικές μονάδες παροχής εκπαίδευσης και κατάρτισης (τυπικής ή άτυπης), ανεξάρτητα από το αν ανήκουν στο ίδιο ή διαφορετικό φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή ένωση προσώπων, αρκεί να μην λειτουργούν ταυτόχρονα.
Δηλαδή, μπορεί η εγκατάσταση ενός κολλεγίου του ενός ορόφου ή μιας πολυκατοικίας το πρωί να χρησιμοποιείται από το ιδιωτικό πανεπιστήμιο και το απόγευμα να χρησιμοποιείται από το κολλέγιο! Μπορεί στις κτηριακές εγκαταστάσεις ενός μεγάλου ιδιωτικού σχολείου (ιδιαίτερα αυτού που έχει αγοραστεί από ξένο fund και έχει και πρόγραμμα International Baccalaureate, οι απόφοιτοι του οποίου έχουν δικαίωμα εγγραφής σε ιδιωτικά πανεπιστήμια, τώρα δε, σύμφωνα με όσα ετοιμάζει ο Πιερρακάκης, και στα δημόσια ΑΕΙ χωρίς πανελλαδικές εξετάσεις και ΕΒΕ) το πρωί να λειτουργεί το σχολείο και το απόγευμα το ιδιωτικό πανεπιστήμιο!
Τα δύο αυτά άρθρα της πολυτροπολογίας αποτελούν ένα πρόσθετο δώρο της κυβέρνησης Μητσοτάκη στους σχολάρχες, τους κολλεγιάρχες και στα γεράκια των εκπαιδευτικών επενδυτικών funds.
Η αρχή, όσον αφορά τα κολλέγια, έχει ήδη γίνει με την ουσιαστική πανεπιστημιοποίησή τους και απέμεινε τώρα η «ουρά» που είναι η απαλλαγή από πρόσθετα έξοδα για τη δημιουργία των πολυδιαφημισμένων αυτοτελών campus.
Θυμίζουμε τι γράφαμε όταν το νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ήρθε στη Βουλή:
-
- Στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή γίνεται προσπάθεια να κρυφτεί και η ανωτατοποίηση των κολλεγίων που έχουν συμφωνίες δικαιόχρησης με πανεπιστήμια του εξωτερικού, τα οποία πανεπιστήμια, τονίζουμε, ότι είναι αναγνωρισμένα από τον ΔΟΑΤΑΠ και εντάσσονται στο «Εθνικό Μητρώο Αναγνωρισμένων Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης της αλλοδαπής», ενώ ο ΔΟΑΤΑΠ έχει αποδεχτεί ότι «‘’Αναγνωρισμένη αρχή αξιολόγησης ή πιστοποίησης’’ είναι.. και κάθε αρχή που αναγνωρίζεται επίσημα στη χώρα απονομής των τίτλων ως αρχή αξιολόγησης ή πιστοποίησης της ανώτατης εκπαίδευσης» (άρθρο 299, παρ. ιβ του ν. 4957/2022).
Η προσπάθεια αυτή γίνεται μέσω της αλλαγής της διατύπωσης του άρθρου 129 του νομοσχέδιου που κατατέθηκε στη διαβούλευση: «‘’Νομικό Πρόσωπο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.)’’: νομικό πρόσωπο ειδικού σκοπού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ρυθμιζόμενο με τις διατάξεις του παρόντος, με αποκλειστικό σκοπό την παροχή υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης, το οποίο συνδέεται απευθείας με το μητρικό ίδρυμα, και αποτελεί παράρτημά του στην Ελλάδα, με βάση απόφαση του αρμοδίου οργάνου του μητρικού ιδρύματος που προσδιορίζει λεπτομερώς την εσωτερική μεταξύ τους σχέση και αντανακλάται επί του κεφαλαίου ή με βάση συμφωνίες πιστοποίησης (validation) ή δικαιόχρησης (franchising), οι οποίες διασφαλίζουν ουσιωδώς την ορθή τήρηση των ακαδημαϊκών προτύπων του μητρικού ιδρύματος».
Η διάταξη αυτή, που φωτογράφιζε ολοκάθαρα την πανεπιστημιοποίηση των κολλεγίων, κατακρίθηκε από τους πανεπιστημιακούς των δημόσιων πανεπιστημίων, εξ ου και επιλέχθηκε μια γενικόλογη διατύπωση που δεν αναιρεί την πρώτη, δηλαδή τον τύπο της σύνδεσης του μητρικού ιδρύματος με το παράρτημα.
Αυτό πραγματοποιείται με το άρθρο 132, περ. ε), που αναφέρεται στους ορισμούς: «‘’Νομικό Πρόσωπο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.)’’: νομικό πρόσωπο ειδικού σκοπού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, ρυθμιζόμενο με τις διατάξεις του παρόντος, με αποκλειστικό σκοπό την παροχή υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης, το οποίο συνδέεται απευθείας με το μητρικό ίδρυμα και αποτελεί παράρτημά του στην Ελλάδα, με βάση απόφαση του μητρικού ιδρύματος ή συμφωνία του αρμόδιου οργάνου του μητρικού ιδρύματος με φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή ένωση προσώπων».
Πραγματοποιείται επίσης με το άρθρο 137, περ. α): «Κάθε παράρτημα – Ν.Π.Π.Ε. αποτελεί παράρτημα του μητρικού ιδρύματος. Το μητρικό ίδρυμα ελέγχει την ακαδημαϊκή διοίκηση και εγγυάται την ορθή τήρηση των ακαδημαϊκών προτύπων σύμφωνα με το παρόν. Το μητρικό ίδρυμα ελέγχει το παράρτημα – Ν.Π.Π.Ε. μέσω: αα) συμμετοχής με απόλυτη πλειοψηφία στο κεφάλαιο και στα όργανα διοίκησης του παραρτήματος – Ν.Π.Π.Ε. ή αβ) εκπαιδευτικής συμφωνίας».
Μετά το δώρο Πιερρακάκη στα κολλέγια, αναμένεται και δεύτερο δώρο στους εμπόρους των ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Πρόκειται για την κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, η κατάκτηση της οποίας αποτελεί προϋπόθεση για την εγγραφή στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και η οποία μπήκε στο νόμο αποκλειστικά για να εξαπατήσει την εργαζόμενη κοινωνία, τα παιδιά της οποίας ματώνουν για να εισαχθούν μέσω πανελλαδικών και ΕΒΕ στα δημόσια ΑΕΙ.
Μιλάμε με βεβαιότητα επειδή πρώτον απόλυτο κουμάντο στα παραρτήματά τους κάνουν τα μητρικά πανεπιστήμια, ενώ οι όροι φοίτησης σε αυτά τα παραρτήματα είναι ίδιοι με τους όρους που ισχύουν για το μητρικό ίδρυμα. Δεύτερον γιατί κανένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο δεν θα έρθει να ιδρύσει στην Ελλάδα παράρτημα με τον όρο της ΕΒΕ, που περιορίζει τον αριθμό των «πελατών», όταν για την εγγραφή στο μητρικό πανεπιστήμιο απαιτείται απλά η απόκτηση απολυτήριου Λυκείου. Και τρίτον γιατί είναι σίγουρο ότι θα βγουν τα «μαχαίρια» από τα ιδιωτικά μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης και από την Ευρωπαϊκή Ενωση γιατί «νοθεύεται ο ανταγωνισμός». Αλλωστε, ο Πιερρακάκης φρόντισε απολύτως συνειδητά, με ρύθμιση που πρόσθεσε στο νόμο, να δημιουργήσει την πρώτη βάση για να ακυρωθεί στο επόμενο στάδιο η ΕΒΕ για το σύνολο των ενδιαφερόμενων να γραφτούν σε κάποιο ιδιωτικό πανεπιστήμιο, προσθέτοντας την εξαίρεση απόκτησης της ΕΒΕ για τους απόφοιτους πριν από το σχολικό έτος 2021-2022 (σ.σ. πριν το έτος αυτό δεν ίσχυε η ΕΒΕ). Σίγουρα, λοιπόν, θα υπάρξουν προσφυγές επειδή δημιουργούνται ζητήματα διαφορετικής αντιμετώπισης υποψηφίων, ζητήματα ισονομίας των πολιτών, πέρα από το γεγονός ότι με βάση και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο (Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS), απόφαση 66/18 του ΔΕΕ), με το οποίο η εκπαίδευση θεωρείται «υπηρεσία» και ως τέτοια εντάσσεται στις προβλέψεις και αρμοδιότητες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΥ)!
Παραρτήματα ελληνικών δημόσιων ΑΕΙ στο εξωτερικό
Στο άρθρο 1 της πολυτροπολογίας, η αρμοδιότητα της απόφασης για την ίδρυση ενός παραρτήματος ελληνικού δημόσιου ΑΕΙ στην αλλοδαπή παραχωρείται αποκλειστικά στο Συμβούλιο Διοίκησης (ήταν αρμοδιότητα των υπουργείων Παιδείας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών), με το επιχείρημα της ενίσχυσης του αυτοδιοίκητου. Οι λεπτομέρειες που αφορούν τη λειτουργία του παραρτήματος (π.χ. θητεία προσωρινής διοίκησης, αριθμός μελών διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού, κ.λπ.) θα καθορίζονται από τον εσωτερικό κανονισμό.
Το περίφημο αυτοδιοίκητο, βεβαίως, η κυβέρνηση το έχει γράψει πολλές φορές στα παλαιότερα των υποδημάτων της, τώρα, όμως, μεταφέρει την αποκλειστική αρμοδιότητα της ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων ελληνικών δημόσιων ΑΕ στην αλλοδαπή στα διορισμένα απόλυτα ελεγχόμενα Συμβούλια Διοίκησης για να φιμωθούν οι φωνές αντίδρασης των μελών ΔΕΠ.
Θυμίζουμε την πρόσφατη αντίδραση των μελών ΔΕΠ του ΕΜΠ, που «απέρριψαν συνολικά την πρόταση ίδρυσης Ιδιωτικού Παραρτήματος του ΕΜΠ στην Κύπρο», δηλώνοντας «την αταλάντευτη προσήλωση στο ρόλο του Δημόσιου Λειτουργού και στην υπηρεσία του ιστορικού ρόλου και της αποστολής του ΕΜΠ για την παροχή υψηλού επιπέδου δημόσιας και δωρεάν ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και για την παραγωγή νέας γνώσης για την ελληνική κοινωνία».
Αναφέρουμε επίσης τα όσα σημειώναμε σε άρθρο με τίτλο «Παραρτήματα από ΕΜΠ και ΕΚΠΑ στην Κύπρο: οι Πρυτάνεις δεν είναι ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια»:
Οι διοικήσεις των ελληνικών ΑΕΙ, ειδικά μετά και τον νέο τρόπο ορισμού τους (Συμβούλια Διοίκησης και εκλογή Πρυτανικών Αρχών απόλυτα ελεγχόμενη) έχουν ξεσαλώσει, αξιοποιώντας διατάξεις που προωθούν το επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, δηλαδή το άρθρο 6 του νόμου-πλαίσιο Κεραμέως (ν. 4957/2022) και την τροποποίησή του με το άρθρο 39 του νόμου Πιερρακάκη για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (ν. 5094/2024).
Με κινήσεις, όπως αυτή της ίδρυσης παραρτημάτων σε άλλες χώρες, οι διοικήσεις των ΕΜΠ και ΕΚΠΑ ομολογούν ξεκάθαρα ότι δεν είναι ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρά τα μισόλογα που έλεγαν την περίοδο που ο Μητσοτάκης με τον Πιερρακάκη προωθούσαν τον σχετικό εκτρωματικό νόμο, για να μην τους πάρουν με τις πέτρες οι φοιτητές, το μεγάλο μέρος των πανεπιστημιακών και οι εργαζόμενοι. Κοντολογίς, προτίθενται να δημιουργήσουν στην Κύπρο μια καλυμμένη μορφή ιδιωτικού πανεπιστήμιου, καθαρά κερδοσκοπική.
Οι λόγοι στους οποίους βασίζαμε αυτήν μας την εκτίμηση είναι οι εξής:
Τα ίδια τα πανεπιστήμια έχουν δηλώσει δημόσια ότι αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στα έξοδα λειτουργίας και περαιτέρω ανάπτυξής τους. Εχουν δημοσιεύσει στοιχεία, που αποδεικνύουν το τεράστιο μέγεθος των απωλειών που υπέστησαν τα τελευταία 15 χρόνια. Χαρακτηριστικά, στις 13 Γενάρη 2024, δηλαδή όχι σε μια μακρινή ημερομηνία, το Συμβούλιο Διοίκησης του Μετσόβιου Πολυτεχνείου υπογραμμίζει ότι «την τελευταία 15ετία το ΕΜΠ υποχρεώθηκε σταδιακά να λειτουργεί με προϋπολογισμό μειωμένο κατά 63.6%, καθηγητικό προσωπικό μειωμένο κατά 36%, άλλο προσωπικό μειωμένο κατά 1.6% και αριθμό σπουδαστών αυξημένο κατά 20.7%».
Επίσης, με βάση στοιχεία που αντλήσαμε από τις εισηγητικές εκθέσεις του τακτικού προϋπολογισμού όσον αφορά τις επιχορηγήσεις των ΑΕΙ από το 2006 ως και το 2010 και με βάση τους άξονες Πιερρακάκη όσον αφορά την τακτική και έκτακτη επιχορήγηση των ΑΕΙ από το 2013 έως και το 2023, αποδείξαμε σε άρθρο μας με τίτλο «Απάτη η ενίσχυση των δημόσιων ΑΕΙ» ότι «η επιχορήγηση για την οποία πανηγυρίζει ο Πιερρακάκης το 2023 -τη χρονιά που υποτίθεται ότι η ελληνική καπιταλιστική οικονομία έχει πάρει τα πάνω της και την επικροτούν όλοι οι ιμπεριαλιστές εταίροι και οι ‘’διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης’’-, είναι μόλις 133,52 εκατ. ευρώ! Πάρα πολύ πίσω δηλαδή ακόμη και από αυτήν του 2013 (157,90 εκατ. ευρώ) ή του 2014 (138,70 εκατ. ευρώ), όπου σοβούσε η οικονομική κρίση και ο ελληνικός καπιταλισμός είχε δεθεί χειροπόδαρα με τα Μνημόνια».
Στο ίδιο άρθρο αποδείξαμε ότι η υπόσχεση Πιερρακάκη για εφάπαξ χρηματοδότηση 1 δισ. των ΑΕΙ είναι «πέτσινη», καθώς στην Εκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους που συνοδεύει το νομοσχέδιο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια διαπιστώνουμε ότι: Η χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ απουσιάζει παντελώς. Και όσον αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης, η χρηματοδότηση από αυτό δεν είναι δεδομένη αλλά δυνατή (άρθρο 61 του νόμου Πιερρακάκη, το οποίο τροποποιεί το άρθρο 84 του νόμου πλαίσιου Κεραμέως).
Με λίγα λόγια τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια δεν «έχουν μαντήλι να κλάψουν», πόσω μάλλον να στηρίξουν με ίδιους πόρους παραρτήματά τους στην αλλοδαπή.
Συμπερασματικά φρονούμε ότι τα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ, και εν προκειμένω το ΕΜΠ και το ΕΚΠΑ, που θα επιδιώξουν να δημιουργήσουν παραρτήματα στην Κύπρο, θα συμπεριφερθούν ακριβώς όπως πράττει ένα ιδιωτικό κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο. Οπως π.χ. το ιδιωτικό Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το οποίο προτίθεται να ιδρύσει Iατρική στην Αθήνα συμπράττοντας με το αμερικανικό fund CVC Capital.
Είμαστε πεπεισμένοι, δηλαδή, ότι χωρίς τη βοήθεια ιδιωτικών κεφαλαίων, επιχειρηματικών ομίλων ένα παράρτημα ελληνικού δημόσιου πανεπιστήμιου δεν μπορεί να σταθεί στην αλλοδαπή, ιδιαίτερα μετά τα όσα αναφέραμε για τις τραγικά μειωμένες κρατικές επιχορηγήσεις. Και βεβαίως θα επιβάλλει δίδακτρα, τα οποία, όμως, σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες ενός πανεπιστημιακού ιδρύματος. Αλλωστε και η ίδια η νομοθεσία που θέσπισαν Κεραμέως και Πιερρακάκης λέει ξεκάθαρα ότι η ίδρυση παραρτημάτων ελληνικών ΑΕΙ δεν επιβαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό των Ιδρυμάτων, αλλά «καλύπτεται αποκλειστικά από ιδιωτικούς, διεθνείς ή ίδιους πόρους του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας του Α.Ε.Ι…».
Τα παραρτήματα-ιδιωτικά πανεπιστήμια θα χρησιμοποιήσουν επίσης τις ποικίλες διευκολύνσεις που θα τους παρέχει η χώρα υποδοχής, προκειμένου και αυτή, ως χώρα του καπιταλισμού, να οργανώνει την δημαγωγική προπαγάνδα της περί «ανάπτυξης» και πράσινα άλογα, κάτι που κάνει ακριβώς και ο Μητσοτάκης με τον Πιερρακάκη, με αφορμή την ίδρυση και στην Ελλάδα παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, χρησιμοποιώντας μάλιστα αναφανδόν το παράδειγμα της Κύπρου.
Το συμπέρασμά μας ότι το παράρτημα του ΕΜΠ ή του ΕΚΠΑ ή οποιουδήποτε άλλου ελληνικού δημόσιου πανεπιστήμιου στην αλλοδαπή θα είναι στην ουσία ένα ιδιωτικό κερδοσκοπικό πανεπιστήμιο -δεδομένης και της ελαχιστότατης κρατικής χρηματοδότησης από τον ελληνικό κρατικό κορβανά-, τεκμαίρεται επίσης από το γεγονός ότι δεν υπάρχουν «μη κερδοσκοπικά» ιδιωτικά πανεπιστήμια. Ολα τούτα έχουν ευνοϊκή μεταχείριση, πλούσιες επιδοτήσεις από τον κρατικό κορβανά, φοροαπαλλαγές, νομή ολόκληρων κρατικών επικερδών «φιλέτων» κ.λπ. Πολύ αποκαλυπτικό είναι το παράδειγμα των ΗΠΑ, που είναι ο παράδεισος των ιδιωτικών πανεπιστημίων, που στη συντριπτική τους πλειοψηφία παρουσιάζονται ως «μη κερδοσκοπικά».
Ενα άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο που υπογραμμίζαμε είναι το ζήτημα της ποιότητας των προσφερόμενων σπουδών, που ασφαλώς έχει να κάνει και με την ποιότητα του επιστημονικού διδακτικού προσωπικού. Θα επιλέξει, δηλαδή, ένα μέλος ΔΕΠ του ΕΜΠ π.χ. να παραιτηθεί από καθηγητής πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και να γίνει μερικής απασχόλησης ώστε να μπορεί να διδάξει στο παράρτημα της Κύπρου (με τι απολαβές και με ποιο κόστος ζωής);
Ή τελικά το παράρτημα θα λειτουργήσει με καθηγητές-«μεταγραφές αεροδρομίου» σαν αυτές που χρησιμοποιούν ήδη τα κυπριακά ιδιωτικά πανεπιστήμια; Με καθηγητές της ποιότητας του «συνεργαζόμενου καθηγητή» των νόμων Κεραμέως-Πιερρακάκη, που δεν έχουν ως απαραίτητη προϋπόθεση την κατοχή έστω διδακτορικού τίτλου σπουδών; (θυμίζουμε ότι όλα τα ιδιωτικά μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης της Κύπρου αναγνωρίστηκαν ακαδημαϊκά από την Ελλάδα, όταν π.χ. η ιδιωτική Κτηνιατρική του Πανεπιστήμιου Λευκωσίας τον διδακτορικό τίτλο σπουδών δεν τον θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση, αλλά επιθυμητή).
Κοντολογίς, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος υποβάθμισης της ποιότητας των σπουδών στα παραρτήματα, γεγονός που θα πλήξει ανεπανόρθωτα το όνομα και την αξιοπιστία των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων.
Γιούλα Γκεσούλη
