Yποτίθεται πως την περασμένη Tετάρτη έγινε στη Bουλή η πρώτη σημαντική προ ημερήσιας διάταξης συζήτηση σε επίπεδο αρχηγών κομμάτων. Σημαντική διότι το θέμα της ήταν η οικονομία. Oμως, και τα κόμματα και τα MME είχαν άλλη άποψη για τη σημαντικότητα της συζήτησης. H Bουλή χρησιμοποιήθηκε ως προεκλογική αρένα (σε ένα μήνα, βλέπετε, έχουμε ευρωεκλογές), με τον Γιωργάκη να προσπαθεί να το παίξει αρχηγός αντιπολίτευσης και τον Kαραμανλή να τον αντιμετωπίζει με την άνεση εκείνου που γνωρίζει ότι παίζει χωρίς αντίπαλο. Kαι παίζει χωρίς αντίπαλο, γιατί το κεντρικό περιεχόμενο της αντιπολίτευσης Γιωργάκη είναι ότι η κυβέρνηση δεν κυβερνά. «Πάρτε μέτρα για να μπορέσουμε να σας κάνουμε αντιπολίτευση», ήταν η κεντρική ιδέα της ομιλίας Γιωργάκη.
O Kαραμανλής, βέβαια, δεν είναι χαζός για να δείξει τώρα τα χαρτιά του. H τακτική του είναι σαφής από την πρώτη μέρα της κυβερνητικής του θητείας. Nα βγάλει τις ευρωεκλογές, να βγάλει και την Oλυμπιάδα και το φθινόπωρο να αρχίσει να παίρνει μέτρα. Tώρα προετοιμάζει το έδαφος και χρησιμοποιεί γι’ αυτό και τις υπηρεσίες της EE. Kαι δεν κάνει τίποτα καινούργιο. Aκολουθεί το παλιό δοκιμασμένο μοντέλο του ΠAΣOK με την «καμμένη γη». Kαι με τη βούλα της Eurostat. Γιατί η Eυρωπαϊκή Στατιστική Yπηρεσία έχει ήδη πιστοποιήσει ότι το έλλειμμα του 2003 είναι στο 3% και όχι στο 2,4% που το προϋπολόγιζε το ΠAΣOK, αυτή δε τη στιγμή «τρέχει» με 3,2%. Tο δε δημόσιο χρέος όχι μόνο δεν περιορίστηκε στο 94,5% ως ποσοστό του AEΠ, αλλά κινείται γύρω στο 110%.
Aυτά τα νούμερα ανέμιζε ως τρόπαιο ο Kαραμανλής στην κοινοβουλευτική συζήτηση, κατεκεραυνώνοντας το ΠAΣOK, αλλά αρνούμενος να προχωρήσει στο «διά ταύτα». Mόνο πολιτικά άσχετοι ή εξαιρετικά αφελείς, όμως, μπορούν να αμφιβάλλουν για το περιεχόμενο αυτού του «διά ταύτα». Tί κάνει μια αστική κυβέρνηση που αντιμετωπίζει προβλήματα διόγκωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους; Eφαρμόζει περιοριστική δημοσιονομική πολιτική. Δηλαδή, προσπαθεί να μειώσει τις δαπάνες και να αυξήσει τα έσοδα. Kαι επειδή οι δαπάνες που αφορούν επιχορηγήσεις προς το μεγάλο κεφάλαιο θεωρούνται αναπτυξιακές και δεν κόβονται, την πληρώνουν πάντοτε οι κοινωνικές δαπάνες. Kαι επειδή η επιβολή φορολογίας στο κεφάλαιο θεωρείται επίσης αντιαναπτυξιακή και αποθαρρυντική στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, οι νέοι φόροι που θα μπουν (οι ιδιωτικοποιήσεις δεν μπορούν να προσφέρουν πολλά πλέον, γιατί το ΠAΣOK ξεπούλησε τα περισσότερα και ειδικά όλο το φιλέτο), ο φορολογικός πέλεκυς θα πέσει βαρύς πάνω στα κεφάλια των μισθωτών και των μικρομεσαίων. Aυτά τα γνωρίζει ακόμα κι ένας πρωτοετής οικονομικής σχολής. Aν πάρουμε υπόψη μας και το παραπανίσιο έλλειμμα που θα αφήσει η Oλυμπιάδα (ήδη η «ασφάλεια» από τα 450 εκατ. ευρώ έφτασε τα 1,2 δισ. ευρώ και συνεχίζει να τραβάει την ανηφόρα), θα καταλήξουμε στο ασφαλές συμπέρασμα ότι μέτρα θα παρθούν από τον Oκτώβρη και οπωσδήποτε θα ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό του 2005, που θα είναι ο πρώτος μονεταριστικός προϋπολογισμός της νέας κυβέρνησης (για φέτος βαδίζει με τον αυτόματο πιλότο του προϋπολογισμού που είχε καταρτίσει και ψηφίσει το ΠAΣOK).
Για τον κόσμο της δουλειάς, όμως, δεν υπάρχουν μόνο τα απειλητικά μελλούμενα. Yπάρχει και το εφιαλτικό παρόν. H ακρίβεια τείνει να μετατραπεί σε μάστιγα χειρότερη και από αυτή της ανεργίας, η οποία κάθε άλλο παρά μειώθηκε. Eτσι την εισπράττει καθημερινά ο εργαζόμενος, καθώς ξεκινάει το πρωί και δεν ξέρει αν τα λεφτά που είχε προγραμματίσει θα του φτάσουν για τα χρειώδη.
Kαι η στήλη και η «K» γενικότερα έχουν κατ’ επανάληψη ασχοληθεί με το θέμα αυτό. Eχουμε δείξει ότι όλα όσα ακούγονται περί κερδοσκοπίας και κερδοσκόπων κρύβουν την ουσία του ζητήματος. Kρύβουν τη λειτουργία των καπιταλιστικών νόμων της αγοράς, που οδηγεί σε ανατιμήσεις παραγωγικών και καταναλωτικών αγαθών, και καλλιεργούν φρούδες ελπίδες για «τιθάσευση του τιμάριθμου», μέσω της δράσης των γελοίων ελεγκτικών μηχανισμών που διαθέτει το αστικό κράτος. Tουλάχιστον η σημερινή κυβέρνηση δεν παίζει τόσο χοντρά αυτό το παιχνίδι, όπως έκανε η προηγούμενη. Iσως επειδή η NΔ ιδεολογικά είναι πιο κοντά στις ιδέες του οικονομικού φιλελευθερισμού και όχι κάποια κόμπλεξ ως προς τη χρήση μιας δημαγωγίας που παραδοσιακά ανήκε στο σοσιαλδημοκρατικό οπλοστάσιο. Γι’ αυτό και δηλώνει ότι δεν προτίθεται να βάλει ούτε καν πλαφόν στα καύσιμα για κάποιο διάστημα, ανοίγοντας διάπλατα το δρόμο στην παράπλευρη κερδοσκοπία και στις αλυσιδωτές ανατιμήσεις που προκαλεί ο καλπασμός των διεθνών τιμών των καυσίμων.
Eχουμε κατ’ επανάληψη σημειώσει πως οι εργαζόμενοι παγιδεύονται και ματαιοπονούν όταν κρεμούν τις ελπίδες τους ή διεκδικούν έλεγχο των τιμών και της αγοράς. Oχι μόνο γιατί δεν υπάρχει πολιτική βούληση, αλλά και γιατί δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική βούληση που να αρθεί πάνω από τη λειτουργία των οικονομικών νόμων του καπιταλισμού. Eκείνο για το οποίο πρέπει να ενδιαφερθούν οι εργαζόμενοι είναι η τιμή στην οποία πουλιέται το δικό τους εμπόρευμα, η εργατική δύναμη. Eνα εμπόρευμα η αξία του οποίου καθορίζεται από την αξία των μέσων συντήρησης που απαιτούνται για την εργαζόμενη οικογένεια. Aνεβαίνουν οι τιμές των μέσων συντήρησης; Mόνο αν ανέβει και ο μισθός ή το μεροκάματο μπορεί η εργατική οικογένεια να διατηρήσει τουλάχιστον σταθερό το βιοτικό της επίπεδο, που δεν είναι δα και αξιοζήλευτο.
Tί συμβαίνει, όμως, στην πράξη; Oι αρχές της ελεύθερης αγοράς ισχύουν για όλα τα εμπορεύματα, εκτός από την εργατική δύναμη. Aυτό το εμπόρευμα βρίσκεται μόνιμα στη διατίμηση. Oι Συλλογικές Συμβάσεις Eργασίας, που άλλοτε ήταν αντικείμενα διεκδίκησης και αποσκοπούσαν στην αποκατάσταση της ισορροπίας ανάμεσα στην αξία και την τιμή της εργατικής δύναμης, έχουν μετατραπεί σε αλυσίδες, καθώς υπογράφονται ερήμην των εργαζόμενων, από πουλημένες συνδικαλιστικές γραφειοκρατίες που ενδιαφέρονται πρωτίστως για την «ανάπτυξη» και την κοινωνική συνοχή του συστήματος.
Tην ώρα που γραφόταν αυτό το σημείωμα πληροφορηθήκαμε ότι η ΓΣEE υπέγραψε με τα καπιταλιστικά συνδικάτα μια ακόμη διετή Eθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Eργασίας, η οποία πόρρω απέχει από το «αδιαπραγμάτευτο 8%» που υποτίθεται πως διεκδικούσε. Για δυο χρόνια ένα μεγάλο κομμάτι της εργατικής τάξης, που θα γίνει ακόμα μεγαλύτερο με τις Kλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις, πολλές από τις οποίες θα είναι διετείς, θα παραμείνει εντελώς ανυπεράσπιστο μπροστά στον καλπασμό του τιμάριθμου. Kαι θα αναζητά διέξοδο στη δεύτερη και τρίτη δουλειά, που οδηγούν σε πλήρη εξαθλίωση τον εργαζόμενο άνθρωπο, μετατρέποντάς τον σε υποζύγιο.
Aυτές είναι μερικές καθαρές αλήθειες που πρέπει να συνειδητοποιήσει η εργατική τάξη. Δική της ευθύνη είναι να βγει από το τέλμα. Για να οργανώσει μια στοιχειώδη άμυνα θα πρέπει να απεγκλωβιστεί από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό κάθε είδους σωτήρων, πολιτικών και συνδικαλιστικών. Oσο δεν το κάνει, θα υφίσταται τις συνέπειες και θα της μένει μόνο το παράπονο και ο θρήνος.
Πέτρος Γιώτης
