Γιώργος Πεταλωτής
Με το ιταμό ύφος που εσχάτως χρησιμοποιεί, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της κυβέρνησης Παπανδρέου μας κάνει μαθήματα αγωγής του πολίτη. Πριν καταλήξει στο παραπάνω απόφθεγμα (το οποίο επαναλαμβάνεται διαχρονικά από τους διαχειριστές της αστικής εξουσίας, από την εποχή της χούντας ακόμη, επομένως δεν πρωτοτυπεί), είχε πει: «Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο, το νέο ασφαλιστικό σύστημα, το νομοσχέδιο για την εισοδηματική πολιτική, οι ριζικές τομές στον αγροτικό τομέα, αλλά και η γενικότερη λειτουργία του κράτους, αποτελούν πλέον μονόδρομο, για μια Ελλάδα της προόδου και της ανάπτυξης που θα αφήσει πίσω της οριστικά, όχι μόνο τη σημερινή κρίση, αλλά και τις χρόνιες αιτίες, τις αγκυλώσεις και τις παθογένειες που την έθρεψαν και τη διόγκωσαν».
Τι είναι τελικά το δημόσιο συμφέρον και τι το ομαδικό; Στην κυρίαρχη ιδεολογία, ομαδικό (ενίοτε λέγεται και συντεχνιακό) είναι το συμφέρον των εργαζόμενων τάξεων και στρωμάτων, το οποίο πάντοτε αντιδιαστέλλεται προς το δημόσιο συμφέρον. Ενώ, όμως, το ομαδικό συμφέρον είναι πάντοτε προσδιορισμένο (οι εργαζόμενοι, οι φτωχοί αγρότες διατυπώνουν πάντοτε συγκεκριμένα αιτήματα, τα οποία είναι μετρήσιμα), το δημόσιο συμφέρον ίπταται στη σφαίρα του μεταφυσικού. Είναι μια αφηρημένη έννοια που παίρνει σάρκα και οστά στην πολιτική και στα διάφορα μέτρα που εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις.
Οι κυβερνήσεις υποτίθεται ότι εκφράζουν τη γενική βούληση, η οποία έχει μετρηθεί στις εκλογές. Ομως, αυτό που εμφανίζουν ως δημόσιο συμφέρον κάθε άλλο παρά τη γενική βούληση εκφράζει. Απόδειξη το ότι ακόμη και εκείνοι που τις ψήφισαν στις εκλογές δεν συμφωνούν με την πολιτική τους ή προβάλλουν διεκδικήσεις τις οποίες οι κυβερνήσεις θεωρούν αντίθετες προς το δημόσιο συμφέρον. Οπως έγινε με τους αγρότες, για παράδειγμα, τις προηγούμενες εβδομάδες. Ομως, η απάντηση έρχεται αβίαστα σ’ αυτές τις περιπτώσεις: οι κοινωνικές τάξεις που διεκδικούν ρέπουν προς την ιδιοτέλεια, ενώ οι κυβερνήσεις είναι υπεράνω κάθε ιδιοτελούς συμφέροντος και πασχίζουν μόνο για το δημόσιο συμφέρον.
Πώς γίνεται, όμως, και αυτό το δημόσιο συμφέρον βρίσκεται πάντοτε σε αντίθεση με το ομαδικό συμφέρον τάξεων που αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, όπως οι εργάτες και οι αγρότες; Η απάντηση και πάλι είναι πως η πλειοψηφία δεν ξέρει, ενώ ουδείς στον κυρίαρχο λόγο διανοείται να υποστηρίξει πως τελικά το δημόσιο συμφέρον δεν ταυτίζεται με το συμφέρον της πλειοψηφίας, αλλά με το συμφέρον κάποιας μειοψηφίας.
«Οφείλουμε να αποδεχθούμε ως κοινωνία, ότι και το ιδιωτικό είναι εθνικό», έλεγε στις αρχές της εβδομάδας ο αρχιμάνατζερ της Eurobank σε συνέδριο των βορειοελλαδιτών βιομηχάνων, παρουσία της υπουργού Οικονομίας Λ. Κατσέλη, που δεν εξέφρασε καμιά αντίρρηση. «Αυτή θα είναι μία μεγάλη αλλαγή, ένα σημαντικό βήμα αλλαγής νοοτροπίας», συμπλήρωσε ο καπιταλιστής. Με την κυνικότητά του ο καπιταλιστικός λόγος βοηθά να διαλυθούν αυταπάτες. Μόνο που αυτά φτάνουν σε λίγους, ενώ στους πολλούς φτάνει ο δημαγωγικός λόγος των πολιτικών και κυρίως των δημοσιογράφων που έχουν αναλάβει το καθήκον της ιδεολογικής επεξεργασίας των εργαζόμενων.
Τι χρειάζεται; Χρειάζεται να αντιστραφούν τα στερεότυπα. Χρειάζεται να γίνει όσο γίνεται πιο καθαρό, πως δημόσιο συμφέρον ή εθνικό συμφέρον δεν υπάρχει και δε μπορεί να υπάρξει σε μια κοινωνία διαιρεμένη σε τάξεις που σπαράσσονται από ανταγωνισμό.
Π.Γ.
