Τον Οκτώβρη του 1940, όταν η φασιστική Ιταλία επιτέθηκε στην Ελλάδα, ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, από τα μπουντρούμια που τον είχε κλεισμένο η δικτατορία της 4ης Αυγούστου κάλεσε τον ελληνικό λαό να πάρει μέρος στον πόλεμο για την απόκρουση του φασίστα εισβολέα και την υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας.
Οταν η αγγλόδουλη κυβέρνηση Μεταξά, αφού ο ελληνικός λαός απέκρουσε τη φασιστική επίθεση, συνέχισε τον πόλεμο μέσα στην Αλβανία, ο Ζαχαριάδης, με δεύτερο και τρίτο γράμμα (τα οποία έπεσαν στα χέρια της Ασφάλειας και δεν δημοσιοποιήθηκαν παρά πολύ αργότερα), ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν έχει καμιά δουλειά στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στο πλευρό της Αγγλίας και ζητούσε έντιμη ειρήνη με τη μεσολάβηση της ΕΣΣΔ. Εξηγούσε στο τρίτο γράμμα του (δημοσιεύτηκε στην ΚΟΜΕΠ της Κατοχής, τον Ιούνη του 1942):
«Το γράμμα μου που δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες στις 2 Νοέμβρη 1940 αποβλέπει στα παρακάτω: 1) Nα δόσει έγκυρη ενιαία κατεύθυνση στους κομμουνιστές όλης της χώρας. 2) Να κινητοποιήσει το λαό στην αντιφασιστική εξόρμηση για την εθνική ανεξαρτησία και λευτεριά. 3) Να αποκαταστήσει στο εσωτερικό τις λαϊκές ελευθερίες, μια λαϊκή αντιπλουτοκρατική πολιτική. 4) Να κάμει τον πόλεμο εθνικό αντιφασιστικό, αντιιμπεριαλιστικό με βασικό και μοναδικό σκοπό την εξασφάλιση της εθνικής μας ανεξαρτησίας, της ειρήνης και ουδετερότητάς μας, έξω από το γενικό ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Αυτό θα μπορούσαμε να το επιτύχουμε μόνο μ’ έναν ολόπλευρο προσανατολισμό στην ΕΣΣΔ και με μια πραγματική βαλκανική συνεργασία. Ο Μεταξάς από την πρώτη στιγμή έκαμε το αντίθετο, έκαμε πόλεμο φασιστικό, καταχτητικό πόλεμο. Ενώ, αφού διώξαμε τους ιταλούς από την Ελλάδα, βασική προσπάθειά μας έπρεπε να είναι να κάνουμε μια ξεχωριστή, έντιμη και δίχως παραχωρήσεις ελληνοϊταλική ειρήνη, πράγμα που μπορούσε να γίνει με τη μεσολάβηση της ΕΣΣΔ, η μοναρχοφασιστική διχτατορία συνέχισε τον πόλεμο για λογαριασμό όχι του λαού της Ελλάδας μα της πλουτοκρατίας και του αγγλικού ιμπεριαλισμού. Μετά το διώξιμο δε των ιταλών από την Ελλάδα, το αίμα των φαντάρων μας χύνεται άδικα, σήμερα δε ο εγγλέζικος ιμπεριαλισμός εισπράττει σε αίμα των παιδιών της Ελλάδας τους τόκους των κεφαλαίων που διέθεσε στα 1935-36 για την παλινόρθωση του Γεώργιου και την εγκαθίδρυση της μοναρχοφασιστικής διχτατορίας του Μεταξά. Αφού δε ο Μεταξάς αρνιέται να αποκαταστήσει τις ελευθερίες του λαού, να εξασφαλίσει την ειρήνη της Ελλάδας και κάνει πόλεμο καταχτητικό ιμπεριαλιστικό, που όλα του τα βάρη τα πληρώνει ο λαός, παραμένει (ο Μεταξάς) κύριος εχθρός του λαού και της χώρας. Η ανατροπή του είναι το πιο άμεσο και ζωτικό συμφέρον του λαού μας. Λαός και στρατός πρέπει να πάρουνε στα χέρια τους τη διαχείριση της χώρας και του πολέμου με σκοπό ειρήνη, εθνική ανεξαρτησία, εσωτερικό αντιφασιστικό λαϊκό καθεστώς, ολόπλευρη προσέγγιση προς την ΕΣΣΔ και βαλκανική συνεργασία με βάση την ειρηνική λύση των εσωβαλκανικών διαφορών.
(…) η στάση όλων των μελών, στελεχών και οργανώσεων του ΚΚΕ και της ΟΚΝΕ μέσα στη χώρα και το μέτωπο πρέπει να είναι αυτή: Ο λαός της Ελλάδας υπερασπίζει στον πόλεμο αυτό μόνο την εθνική του ανεξαρτησία. Είναι ξένος ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο Αγγλίας – Γερμανίας και Σία. Θέλει χωριστή, έντιμη, άμεση ειρήνη με τη μεσολάβηση της ΕΣΣΔ. Αναγνωρίζει την αρχή της αυτοδιάθεσης μέχρις αποχωρισμού για όλους. Θέλει την ελευθερία του, τη δουλιά του, την επικράτηση της θέλησής του που του πνίγει ο Μεταξάς. Εξωτερική συμμαχία με την ΕΣΣΔ και αληθινή βαλκανική συνεννόηση. Οι λαοί και φαντάροι της Ελλάδας και Ιταλίας δεν είναι εχθροί μα αδέλφια και η συναδέλφωσή τους στο μέτωπο θα σταματήσει τον πόλεμο που κάνουν οι κεφαλαιοκράτες εκμεταλλευτές τους. Για να γίνουν όλα αυτά, λαός και στρατός πρέπει να ανατρέψουν τη μοναρχοφασιστική διχτατορία του Μεταξά που είναι ο κύριος και βασικός εχθρός τους και να εγκαθιδρύσουν τη λαϊκή αντιφασιστική κυβέρνηση. Για να μπορεί ένας λαός να κρατεί την εθνική λευτεριά, πρέπει να είναι και εσωτερικά λεύτερος. Λαός εσωτερικά σκλάβος δε θάναι άξιος να κρατήσει και την εθνική του ανεξαρτησία και κάθε νίκη του εσωτερικού του τυράννου θα δυναμώνει τη σκλαβιά του».
Αν αναρωτιόσαστε γιατί θυμηθήκαμε σήμερα τη γραμμή του επαναστατικού ΚΚΕ το 1940, όπως με πολιτική μαεστρία και εμμονή στις επαναστατικές κομμουνιστικές αρχές την καθόρισε ο Νίκος Ζαχαριάδης, η απάντηση είναι πως δεν ψάχνουμε ιστορικές αναλογίες ανάμεσα στον ιταλοελληνικό πόλεμο του 1940 και τον ρωσοουκρανικό πόλεμο του 2022. Θέλουμε μόνο να μιλήσουμε για τον πυρήνα μιας κομμουνιστικής στάσης αρχών, βάσει των οποίων πρέπει να τοποθετηθούμε σήμερα απέναντι στην πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που έχει μετατρέψει τη χώρα μας σε μια απέραντη αμερικάνικη βάση, σε ορμητήριο των αμερικανονατοϊκών ιμπεριαλιστών για τη σύγκρουσή τους σε όλα τα επίπεδα (οικονομικό, πολιτικό, στρατιωτικό) με τον ρωσικό ιμπεριαλισμό.
«Βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας» επαναλαμβάνουν ολημερίς ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του, ενώ τα παπαγαλάκια της κυβερνητικής προπαγάνδας προσπαθούν να βρουν επιχειρήματα για να επενδύσουν αυτήν τη θέση. Η αλήθεια είναι ότι δεν πείθουν. Ξέρετε γιατί δεν πείθουν; Οχι μόνο λόγω του εδραιωμένου αντιαμερικανισμού σε ευρύτατο τμήμα του ελληνικού λαού, αλλά και γιατί αυτοί που εμφανίζονται σήμερα ως πρωτομάχοι της ανεξαρτησίας των χωρών, της μη επέμβασης, της μη επίθεσης, είναι οι ίδιοι που πολύ-πολύ πρόσφατα καταξέσκισαν κάθε έννοια διεθνούς δικαίου, σεβασμού της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας άλλων χωρών.
Πώς να πειστεί ο ελληνικός λαός ότι οι Αμερικανοί υπερασπίζονται την ανεξαρτησία της Ουκρανίας και τις αρχές του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ, όταν εισέβαλαν ωμά στο Ιράκ και το Αφγανιστάν; Δεν χρειάζεται να γυρίσουμε μισό αιώνα πίσω και να πάμε στο Βιετνάμ, την Καμπότζη και το Λάος, αρκούν το Ιράκ και το Αφγανιστάν που είναι πολύ πρόσφατα. Για να μην μιλήσουμε για την αιματηρή εισβολή, με χαρακτηριστικά γενοκτονίας, της μεγάλης φίλης των Αμερικανών και της Δύσης, Σαουδικής Αραβίας, στην Υεμένη.
Παρά ταύτα, ο Μητσοτάκης επιμένει ότι «βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας». Ητοι, πρέπει να είμαστε περήφανοι ως τσιράκια των Αμερικανών και του ΝΑΤΟ.
Μ’ αυτήν τη γραμμή συμφωνούν ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ. Πρέπει να κάνουν και αντιπολίτευση, όμως, γι’ αυτό κάνουν… ντροπούλες. Για να το πούμε απλά, συστήνουν στην κυβέρνηση Μητσοτάκη να μην βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αμερικανονατοϊκής παράταξης, αλλά να καθήσει στα μετόπισθεν, κάτι σαν εφεδρεία. Τα ίδια λέει και τμήμα της Δεξιάς, επικαλούμενο το «εθνικό συμφέρον». Σε ελεύθερη απόδοση, συστήνουν να μην… εξοργίζουμε τη Ρωσία, γιατί την έχουμε ανάγκη, καθώς η Τουρκία παίζει το ρόλο του «επιτήδειου ουδέτερου» κι όταν τα πράγματα ησυχάσουν θα έχει τις πλάτες και των Αμερικανών και της Ρωσίας.
Ολη αυτή η αντιπολίτευση της συμφοράς στην κυβέρνηση Μητσοτάκη γίνεται από θέσεις «εθνικού πραγματισμού» και γι’ αυτό δεν είναι μόνο περιορισμένη, αλλά είναι και επικίνδυνη, καθώς εγκλωβίζει τον ελληνικό λαό στην αμερικανονατοϊκή στρούγκα. Δεν αμφισβητεί το «ανήκομεν εις την Δύσιν», αλλά κινείται βάσει της λογικής των «αστερίσκων» που είχε εγκαινιάσει ως πολιτική τακτική ο Ανδρέας Παπανδρέου (ψήφιζε όλες τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ, αλλά έβαζε έναν αστερίσκο δηλώνοντας διαφωνία με πλευρές κάποιων αποφάσεων). Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι συριζαίοι ουδέποτε αμφισβήτησαν την υποταγή στους Αμερικανονατοϊκούς. Αντίθετα, είναι αυτοί που συμφώνησαν για την επέκταση των αμερικάνικων βάσεων (ειδικά για την Αλεξανδρούπολη που αποτελεί κόκκινο πανί για τους ρώσους ιμπεριαλιστές) και αυτοί που ξεκίνησαν το νέο γύρο εφιαλτικών εξοπλιστικών προγραμμάτων με τη συμφωνία Τραμπ-Τσίπρα για την αναβάθμιση των F-16. Ο Μητσοτάκης συνέχισε σ’ ένα δρόμο στρωμένο από τους Τσιπροκαμμένους.
Ο Μητσοτάκης, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση της δουλικότητας απέναντι στους Αμερικανούς και παράλληλα αναζητώντας στήριξη για την πολιτική του διάσωση, καθώς ξέρει ότι βρίσκεται σε αποδρομή, έχει εγκαταλείψει κάθε έννοια «αστερίσκου» και εμφανίζεται βασιλικότερος του βασιλέως. Και είναι αυτό που έχει εκνευρίσει τους ρώσους ιμπεριαλιστές, οι οποίοι εξαπολύουν απειλές για αντίποινα, πότε με δηλώσεις της Ζαχάροβα και πότε με ανακοινώσεις της πρεσβείας τους στην Αθήνα.
Το πολιτικό κλίμα που διαμορφώνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη θυμίζει δεκαετία του ’50 και «από βορράν κίνδυνο». Τότε, βέβαια, δεν υπήρχε κανένας «από βορράν κίνδυνος», διότι το σοσιαλιστικό στρατόπεδο ήταν στρατόπεδο της ειρήνης και του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας των χωρών. Η ΛΔ Βουλγαρίας και η ΛΔ Αλβανίας δεν είχαν καμιά βλέψη στην Ελλάδα, αντίθετα το ελληνικό κράτος λειτουργούσε ως αιχμή του δόρατος των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, εγείροντας αλυτρωτικά ζητήματα για την «Ανατολική Ρωμυλία» και τη «Βόρειο Ηπειρο».
Τώρα δεν υπάρχει σοσιαλιστικό στρατόπεδο, η Ρωσία είναι μια ιμπεριαλιστική δύναμη που διεκδικεί τις σφαίρες επιρροής που θεωρεί ότι δικαιούται, βάσει της ισχύος του κεφαλαίου της και της κρατικής ισχύος της, ενώ η Βουλγαρία και η Αλβανία ανήκουν στο ΝΑΤΟ (η πρώτη και στην ΕΕ). Οι Αμερικανοί, μέσω του ΝΑΤΟ, έχουν παρατάξει μια τεράστια δύναμη πυρός γύρω από τη Ρωσία και η Αλεξανδρούπολη είναι το βασικό τους hub για τη μεταφορά στρατευμάτων και οπλικών συστημάτων προς τη νότια πτέρυγα της πολεμικής τους παράταξης απέναντι στη Ρωσία.
Μέχρι την έκρηξη του πολέμου και παρά τις συνεχείς αναφορές των ρώσων ιμπεριαλιστών στη βάση της Αλεξανδρούπολης, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθούσε να διατηρήσει ένα επίπεδο καλών σχέσεων με τη Ρωσία, μολονότι η υπονόμευσή τους ήταν εμφανής. Με την έκρηξη του πολέμου εξερράγησαν και οι ρωσοελληνικές κρατικές σχέσεις. Ακόμα και σε επίπεδο ρητορικής ο Μητσοτάκης καλλιεργεί έναν λυσσαλέο αντι-ρωσισμό. Οπου βρεθεί κι όπου σταθεί, τόσο ο ίδιος όσο και υπουργοί του, κάνει επιθετικές αντιρωσικές δηλώσεις. Γι’ αυτό η Ζαχάροβα έχει ασχοληθεί δυο-τρεις φορές με τη ρητορική και τις πράξεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία είναι αμελητέα ποσότητα για το ρωσικό ιμπεριαλισμό. Το Κρεμλίνο δεν ανέχεται αυτήν τη ρητορική από μεριάς Ελλάδας (άλλο η Γαλλία ή η Γερμανία), ούτε ανέχεται να του απελαύνει ο Μητσοτάκης δώδεκα διπλωμάτες, όταν η Ιταλία των 60 εκατομμυρίων απελαύνει 30 και η Ισπανία των 47 εκατομμυρίων απελαύνει 25. Οπως στο Ποινικό Δίκαιο έτσι και στις διεθνείς σχέσεις ισχύει η αρχή της αναλογικότητας.
Εδώ «έρχεται» ο Ζαχαριάδης και η στάση του το ’40. Εξω από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο – λεύτερο εσωτερικό καθεστώς. Αυτό το δίπτυχο (πρέπει να) είναι ο μπούσουλάς μας και σήμερα.
Ας μας επιτραπεί να επαναλάβουμε αυτά που γράψαμε όταν ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία:
Είναι βέβαιο πως η ήττα του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος βαραίνει καταθλιπτικά και οδηγεί τους «ανυπόμονους» και τους «ακτιβιστές» στον οπορτουνισμό των «ρεαλιστικών λύσεων». Μια… ρεαλιστική λύση είναι, για παράδειγμα, να τσακίσει ο Πούτιν την επιρροή των Δυτικών ιμπεριαλιστών σε όσο γίνεται μεγαλύτερο έδαφος της πρώην Ε«Σ»«Σ»Δ. Τι θα είναι, όμως, αυτό που θα έχει πετύχει ο Πούτιν σε μια τέτοια προοπτική; Να ενισχύσει την ιμπεριαλιστική Ρωσία.
Η απάντηση «ναι, αλλά θα αδυνατίσει τους Αμερικάνους και το ΝΑΤΟ» είναι απλώς βλακώδης. Οσο και να τους αδυνατίσει, δε θα πάψουν να είναι ιμπεριαλιστές. Και θα προσπαθούν συνεχώς να ανακτήσουν τη δύναμη που ενδεχομένως χάσουν, όπως ακριβώς κάνει η Ρωσία εδώ και είκοσι χρόνια. Η Ρωσία του Γιέλτσιν ούτε που θα διανοούνταν να κάνει αυτά που κάνει η Ρωσία του Πούτιν.
Δεν είναι ζήτημα προσώπων. Τα πρόσωπα πρωτίστως εκπροσωπούν τις εποχές και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο καπιταλιστικός σχηματισμός που εκπροσωπούν. Ο μεθύστακας Γιέλτσιν εκπροσωπούσε έναν ιμπεριαλιστικό σχηματισμό σε παρακμή και προϊούσα αποσύνθεση. Αυτός ο ιμπεριαλιστικός σχηματισμός, όμως, είχε τη δυνατότητα να ανασυγκροτηθεί και να αρχίσει να διεκδικεί μέρος τουλάχιστον αυτών που έχασε. Ο σκληρός καγκεμπίτης Πούτιν εκπροσωπεί τα τελευταία 22 χρόνια την ανασυγκρότηση του ρωσικού ιμπεριαλισμού σε όλα τα επίπεδα: οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό. Κι αυτός ο ιμπεριαλισμός δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από την εκμεταλλευτικότητα και την επιθετικότητα των άλλων ιμπεριαλισμών.
Ποιο είναι το καθήκον των κομμουνιστών, των αριστερών, των αντικαπιταλιστών εν γένει; Να μετατρέπονται σε παρακολούθημα μιας ιμπεριαλιστικής δύναμης στον ανηλεή πόλεμό της με τους ιμπεριαλιστές ανταγωνιστές της; Ας μας πουν έναν (έστω έναν) λόγο για τον οποίο πρέπει να ακολουθηθεί αυτή η τακτική. Δεν έχουν γίνει μάθημα τα διδάγματα της Ιστορίας;
Πριν από τον πρώτο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, οι οπορτουνιστικές ηγεσίες της Β’ Διεθνούς ψήφιζαν τις πολεμικές δαπάνες των ιμπεριαλιστικών κρατών και δήλωναν υποστήριξη στον «πόλεμο της πατρίδας». Οι Μπολσεβίκοι στη Ρωσία και κάποιες επαναστατικές μειοψηφίες μέσα στα Σοσιαλδημοκρατικά Κόμματα της Δυτικής Ευρώπης στράφηκαν ενάντια στον πόλεμο. Οχι κρατώντας ίσες αποστάσεις, αλλά κηρύσσοντας ανηλεή ταξικό πόλεμο στη «δική τους» αστική τάξη και διακηρύσσοντας την ανάγκη να μετατραπεί ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος σε επαναστατικό εμφύλιο πόλεμο σε κάθε χώρα. Και βέβαια πλήρωσαν μεγάλο τίμημα: φυλακίσεις, βασανιστήρια, εκτελεστικά αποσπάσματα.
Ξέρουμε τι ακολούθησε μετά το μεγάλο σφαγείο. Η νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία, εξεγέρσεις που πνίγηκαν στο αίμα σε μια σειρά άλλες χώρες, θρίαμβος της επαναστατικής πολιτικής των Μπολσεβίκων, οικοδόμηση της Κομμουνιστικής Διεθνούς.
Πόλεμο στον πόλεμο των ιμπεριαλιστών, λοιπόν. Ως σύνθημα ζύμωσης, ασφαλώς, στις σημερινές συνθήκες της ήττας και της ηττοπάθειας του εργατικού κινήματος. Με τη βεβαιότητα, όμως, ότι μόνο πάνω σ’ αυτήν την τακτική μπορεί να οικοδομηθεί και πάλι ένα εργατικό κίνημα με επαναστατικό προσανατολισμό.
Και για τις αμερικάνικες βάσεις και το ΝΑΤΟ:
Η σύγκρουση των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της Δύσης με τη Ρωσία, που περνά σε νέα φάση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, μετατρέπει τις αμερικάνικες βάσεις στη χώρα μας σε πυριτιδαποθήκη που σε κάποια επόμενη κρίσιμη καμπή αυτού του άγριου ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, που πλέον γίνεται και με πολεμικά μέσα, μπορεί να εκραγεί και να κατακάψει τον ελληνικό λαό.
Γι’ αυτό, το σύνθημα ΕΞΩ ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ αποκτά νέα επικαιρότητα. Ο ελληνικός λαός δεν έχει βλέψεις εναντίον κανενός λαού. Η ελληνική αστική τάξη, όμως, στενά προσδεδεμένη στο αμερικανονατοϊκό άρμα, έχει μετατρέψει τη χώρα μας σε ορμητήριο ιμπεριαλιστικών πολεμικών τυχοδιωκτισμών, εκθέτοντας το λαό στους κινδύνους των αντιμέτρων από την πλευρά της ιμπεριαλιστικής Ρωσίας.
Η ετοιμότητα του αστικού πολιτικού προσωπικού της ξενοδουλείας και της υποτέλειας να στείλει ελληνικό στρατό οπουδήποτε απαιτήσει το ΝΑΤΟ κάνει επίκαιρο και το σύνθημα ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΤΟ. Δε θα γίνουμε κρέας για τα κανόνια των ιμπεριαλιστών της Δύσης. Δεν έχουμε καμιά δουλειά στους πολέμους τους για την κατάκτηση αγορών και σφαιρών επιρροής.
