Ονομάζεται Σουμάγια Γανούσι και έχει διπλή υπηκοότητα, Τυνησιακή και Βρετανική. Είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας, ειδική στα ζητήματα της Μέσης Ανατολής. Δείγματα της δημοσιογραφικής της δουλειάς μπορεί κανείς να βρει σε εφημερίδες όπως οι βρετανικές The Guardian και The Independent, η ιταλική Corriere della Sera, και μεγάλα δίκτυα όπως το aljazeera.net και το Quds.news.network.
Πριν από λίγες μέρες έγραψε και διάβασε η ίδια μπροστά από την κάμερα ένα άρθρο-καταπέλτη. Εναν καταιγιστικό μονόλογο επτά λεπτών, με τον οποίο ξετίναξε όλη την υποκρισία της ιμπεριαλιστικής Δύσης. Θαυμάσιο κείμενο, οξύ, διεισδυτικό, επιθετικό.
«Η Γάζα δεν ήταν απόκλιση από τις αξίες τους — ήταν η κορύφωσή τους. Η στιγμή που μια τάξη συνηθισμένη να ασκεί εξουσία χωρίς περιορισμούς το έκανε μπροστά στα μάτια ενός κόσμου που παρακολουθούσε. Τα αρχεία Έπστιν αποκαλύπτουν το άσχημο, ιδιωτικό πρόσωπο αυτής της χυδαίας τάξης. Η Γάζα αποκαλύπτει το δημόσιο πρόσωπό της. Μαζί, διαλύουν την τελευταία ψευδαίσθηση. Αυτό δεν ήταν η αποτυχία των αξιών τους — ήταν το λογικό τους αποτέλεσμα», καταλήγει η Γανούσι.
Παραθέτουμε το βίντεο και τη μετάφραση του άρθρου της.
«Με διακινούσαν σε ισχυρούς ανθρώπους». Αυτά ήταν τα λόγια της Βιρτζίνια Τζουφρέ. Τη χρησιμοποίησαν και μετά την παρέδωσαν σε άλλους άντρες.
Μια άλλη επιζήσασα, η Μαρία Φάρμερ, κατάλαβε πολύ γρήγορα ότι δεν είχε σημασία η ζωή της, ότι υπήρχε για να υπηρετεί τις ορέξεις ανθρώπων που δεν θα αντιμετώπιζαν ποτέ συνέπειες.
Αυτά δεν είναι μεταφορές. Έτσι αντιμετωπίζει η εξουσία τους ανίσχυρους. Αλλά γιατί να μας σοκάρει κάτι απ’ όλ’ αυτά; Γιατί μια ελίτ, που έχει από καιρό εξασκηθεί στο να σκοτώνει στο εξωτερικό, να ανακαλύψει ξαφνικά ένα ηθικό όριο στο εσωτερικό;
Στο Ιράκ, οι κυρώσεις και ο πόλεμος σκότωσαν εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά, γεγονός ανοιχτά αναγνωρισμένο, ψύχραιμα δικαιολογημένο ως τίμημα πολιτικής. Πόλεις ισοπεδωμένες, άνθρωποι αφανισμένοι, η καταστροφή δικαιολογημένη με λέξεις όπως ασφάλεια, στρατηγική, εθνικό συμφέρον. Στο Αμπού Γράιμπ, κρατούμενοι γυμνωμένοι, σεξουαλικά κακοποιημένοι, φωτογραφημένοι, χλευασμένοι, ταπεινωμένοι, με τα σώματά τους να έχουν μετατραπεί σε εργαλεία κυριαρχίας.
Μας είπαν ότι αυτή η βία ήταν κατ’ εξαίρεση, ότι συνέβαινε εκεί έξω, σε σκούρα σώματα, σε ανώνυμους, απρόσωπους κρατούμενους. Αλλά η αλήθεια που οι δυτικές κοινωνίες απέφευγαν για δεκαετίες είναι η εξής: μια ελίτ πρόθυμη να καταδικάζει πληθυσμούς σε λιμοκτονία, να ισοπεδώνει πόλεις και να βασανίζει σεξουαλικά κρατούμενους στο εξωτερικό, δεν έχει καμία δυσκολία να κακοποιεί όσους θεωρεί κατώτερους στο εσωτερικό.
Η γραμμή ανάμεσα στη βαρβαρότητα στο εξωτερικό και την εγχώρια ηθική ήταν πάντα φανταστική, μια ιστορία παρηγορίας, που συντηρείται από την απόσταση, το ρατσισμό, το αφήγημα. Ό,τι υπόκειται σε διαχείριση με δελτία Τύπου στο εξωτερικό, υπόκειται σε διαχείριση με συμβιβασμούς στο εσωτερικό. Ό,τι δικαιολογείται με την ασφάλεια στο εξωτερικό, θάβεται κάτω από συμφωνίες εμπιστευτικότητας στο εσωτερικό.
Γι’ αυτό και η Γάζα δεν ήταν ανωμαλία. Η Γάζα ανήκει στην ίδια ηθική αρχιτεκτονική, στην ίδια ιεραρχία ανθρώπινης αξίας, στην ίδια υπόθεση ότι κάποιες ζωές μετρούν και άλλες είναι αναλώσιμες.
Παιδιά κακοποιημένα σε ένα ιδιωτικό νησί εδώ, παιδιά θαμμένα κάτω από ερείπια εκεί. Παιδιά τοποθετημένα σε αεροσκάφη ναυλωμένα για να ικανοποιήσουν τις ορέξεις των πλούσιων και ισχυρών, μεταφερόμενα διακριτικά, σιωπηλά, για να χρησιμοποιηθούν και να κακοποιηθούν χωρίς συνέπειες. Παιδιά σκοτωμένα από αεροσκάφη, που αποστέλλονται ανοιχτά και επανειλημμένα για να υπηρετήσουν τα στρατηγικά συμφέροντα των ισχυρών, βομβαρδισμένα από τον ουρανό κατά βούληση, με τους θανάτους τους να αγνοούνται, να υποβαθμίζονται ή να τους αφηγούνται ως αναγκαιότητα.
Οι δράστες κινούνται από την ίδια ακλόνητη αίσθηση δικαιώματος και ατιμωρησίας, από την πεποίθηση ότι κατέχουν το δικαίωμα να καθορίζουν τη μοίρα των άλλων, να κακοποιούν αν το επιλέξουν, είτε στη Φλόριντα είτε στη Γάζα. Και αυτό δεν αφορά μόνο μεμονωμένα τέρατα. Αφορά μια τάξη που κυριαρχεί στην παγκόσμια εξουσία και στο κεφάλαιο. Τεχνολογικοί ολιγάρχες, χρηματοδότες, κερδοσκόποι του πολέμου — οι ίδιοι άνθρωποι που απομυζούν πλούτο στο εσωτερικό είναι οι ίδιοι που κερδίζουν από την καταστροφή στο εξωτερικό. Τα πρόσωπα αλλάζουν, η λογική όχι. Εκμετάλλευση εδώ, αφανισμός εκεί, κέρδος παντού.
Και εδώ η εικόνα γίνεται πιο καθαρή. Ο Εχούντ Μπαράκ, πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, ελλισόταν άνετα στον κόσμο του Έπστιν. Τον επισκέφτηκε πάνω από τριάντα φορές μεταξύ 2013 και 2017, και μάλιστα έμεινε για μεγάλα διαστήματα στις κατοικίες του στη Νέα Υόρκη. Κάποια στιγμή, ο Έπστιν συμβούλεψε τον Μπαράκ να «κοιτάξει την Palantir. Αυτή η πρόταση είναι αποκαλυπτική. Τοποθετεί τον κόσμο του Έπστιν όχι μόνο ως χώρο προσωπικής υπεροχής, αλλά ως σημείο σύγκλισης όπου η απόλαυση της ελίτ, η λογική των υπηρεσιών πληροφοριών και η τεχνολογία αιχμής του πολέμου συναντιούνται.
Η Palantir, μια εταιρεία λογισμικού κατασκοπίας, χτισμένη για κράτη επιτήρησης και πεδία μάχης. Από τον Οκτώβρη του 2023, η Palantir έχει εμβαθύνει τη συνεργασία της με τον ισραηλινό στρατό, παρέχοντας εργαλεία για πόλεμο καθοδηγούμενο από τεχνητή νοημοσύνη, πλατφόρμες που συγχωνεύουν πληροφορίες, εφοδιασμό και στοχοποίηση — αυτό που ο στρατός αποκαλεί πλέον «ψηφιακή αλυσίδα θανάτου». Η ανθρώπινη κρίση συμπιεσμένη, ο ηθικός δισταγμός αυτοματοποιημένος, η γενοκτονία μετασχηματισμένη σε ροή εργασίας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Palantir δεν κρύβει την ιδεολογία του. Υποστηρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ να σκοτώνει μαζικά, το θεωρεί φιλοσοφικά καθήκον πολιτισμικό. Ό,τι επιμελήθηκε κοινωνικά ο Έπστιν — πρόσβαση, απομόνωση, αμοιβαία συνενοχή — εταιρίες όπως η Palantir το επιχειρησιοποιούν τεχνολογικά. Η περιφρόνηση για την ανθρώπινη ζωή δεν είναι πια προσωπική, είναι θεσμική, προγραμματιζόμενη. Και όταν η βία ενσωματώνεται τόσο βαθιά σε λογισμικό, πολιτική και κέρδος, δεν χρειάζεται πλέον μεταμφίεση. Μπορεί να διατυπωθεί ανοιχτά. «Η ισχύς είναι δικαιοσύνη», όπως δήλωσε ανοιχτά ο υπερσιωνιστής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Trump, Στίβεν Μίλλερ, είτε για τη Γάζα, είτε για τη Βενεζουέλα, είτε πίσω από κλειστές πόρτες στη Φλόριντα.
Αυτή η ελίτ δεν είναι απλώς ισχυρή — έχει ανατραφεί με εξαιρετισμό, με αίσθηση δικαιώματος, με ασυλία, σε έναν κλειστό κόσμο όπου οι κανόνες ισχύουν για τους άλλους και οι συνέπειες είναι διαπραγματεύσιμες. Γι’ αυτό έλκονταν από τον Έπστιν. Δεν επινόησε τα εγκλήματά τους — τα επιβεβαίωσε. Τους έκανε να νιώθουν εξαιρετικοί, απρόσβλητοι. Η πραγματική του προσφορά δεν ήταν η απόλαυση ή η υπερβολή, αλλά η επιβεβαίωση ότι η ηθική τάξη ίσχυε για κατώτερα όντα, όχι για αυτούς, τους εκλεκτούς.
Οι συγκεντρώσεις του δεν ήταν απλώς πάρτι — ήταν ακροάσεις. Ιδιωτικά τζετ, απομονωμένες επαύλεις, τελετουργίες ένταξης. Αλλά όσοι έμπαιναν, μεθυσμένοι από προνόμια, δεν απολάμβαναν απλώς. Παγιδεύονταν. Αυτό που έμοιαζε ελευθερία χωρίς όρια ήταν έκθεση. Αυτό που έμοιαζε ασυλία έγινε μοχλός πίεσης, μια θηλιά γύρω από τον λαιμό τους. Δεν έπεσαν στον ιστό του Έπστιν — έγιναν όμηροί του.
Και η τελική ειρωνεία είναι αισχρή: Αυτή η ίδια ελίτ παρουσιάζει τον εαυτό της σαν το παγκόσμιο πρότυπο διαφωτισμού, τον κριτή του πολιτισμού, τον δικαστή του κόσμου. Σημαδεύει άλλους — αυτούς τους «υπάνθρωπους» στην Ασία και την Αφρική — σαν καθυστερημένους, βίαιους, άγριους και μετά μετατρέπει σε όπλα αυτές τις κρίσεις για να δικαιολογήσει κυριαρχία, υποδούλωση, ακόμα και αφανισμό.
Η Γάζα δεν ήταν απόκλιση από τις αξίες τους — ήταν η κορύφωσή τους. Η στιγμή που μια τάξη συνηθισμένη να ασκεί εξουσία χωρίς περιορισμούς το έκανε μπροστά στα μάτια ενός κόσμου που παρακολουθούσε. Τα αρχεία Έπστιν αποκαλύπτουν το άσχημο, ιδιωτικό πρόσωπο αυτής της χυδαίας τάξης. Η Γάζα αποκαλύπτει το δημόσιο πρόσωπό της. Μαζί, διαλύουν την τελευταία ψευδαίσθηση. Αυτό δεν ήταν η αποτυχία των αξιών τους — ήταν το λογικό τους αποτέλεσμα.
