Η συγκεκριμένη ταινία των αδερφών Ταβιάνι (και αρκετές άλλες δικές τους) είναι από τις ταινίες που αποτελούν σημεία αναφοράς. Γυρισμένη το 1982, αφηγείται, όπως θα το έκανε ένα λαϊκό παραμύθι, την ιστορία μιας ομάδας αγροτών του χωριού Σαν Μινιάτο, που το 1944, όταν έμαθαν ότι οι Γερμανοί επρόκειτο να ανατινάξουν το χωριό τους, αποφάσισαν, παρά τις εντολές των Γερμανών, να φύγουν τη νύχτα από το χωριό και να ψάξουν να βρουν ομάδες Αμερικάνων ώστε να σωθούν.
Η ταινία αποτελεί κινηματογραφική αποτύπωση πραγματικής ιστορίας, η οποία είναι μέρος της λαϊκής παράδοσης της περιοχής. Οι Ταβιάνι χρησιμοποίησαν αυτήν την παράδοση, εμπλουτίζοντάς τη με πολλά μυθοπλαστικά στοιχεία. Και εκεί ακριβώς φαίνεται και το ταλέντο τους, καθώς όλες αυτές οι μικρές πινελιές γύρω από τον κύριο κορμό της αφήγησης είναι που δίνουν τελικά στην ταινία μια έντονη συναισθηματικότητα, απλή και αυθεντική, συχνά κωμική, όχι όμως κυρίαρχη. Οι αδερφοί Ταβιάνι πετυχαίνουν μέσα από μια ιταλική ιστορία να κάνουν μία ταινία αντιφασιστική, στην οποία κάθε λαός μπορεί να βρει μνήμες από το δικό του αντιφασιστικό αγώνα.
Ιδιαίτερη μνεία στον πολύ σημαντικό σεναριογράφο Τονίνο Γκουέρα και στον Νικόλα Παβιάνι που έγραψε τη μουσική για την ταινία, των οποίων η συμβολή υπήρξε καθοριστική.
Ελένη Π.
