Η χωρίς αμφιβολία πιο ώριμη ταινία του κινέζου σκηνοθέτη («Ακίνητες ζωές»), η οποία κέρδισε πέρυσι το βραβείο καλύτερου σεναρίου στο Φεστιβάλ των Καννών, προβάλλεται αυτήν την εβδομάδα και στην Αθήνα.
Ο Ζία Ζανγκ Κε κατάφερε με αυτήν του την ταινία να μας δώσει το πορτρέτο μιας Κίνας που υποφέρει. Τέσσερα περιστατικά άγριας βίας που συνέβησαν τα τελευταία χρόνια σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές της Κίνας απετέλεσαν την πρώτη ύλη του σκηνοθέτη (ο οποίος υπογράφει και το σενάριο). Κοινή συνισταμένη των τεσσάρων σπονδυλωτών ιστοριών αποτελεί ο καθημερινός και σχεδόν μάταιος αγώνας για επιβίωση και αξιοπρέπεια, η απόλυτη ασυδοσία του κεφαλαίου, η πλήρης εξαθλίωση του κινέζικου λαού και τελικά ο θάνατος. Η εικόνα της Κίνας ως το σύγχρονο οικονομικό θαύμα δείχνει το άγριο πρόσωπό της. Βλέπουμε μία κοινωνία (όπως παντού) που εκπέμπει μήνυμα SOS. Οι πρωταγωνιστές είναι άνθρωποι που αντιδρούν με βία, ενστικτώδικα, σχεδόν σαν άγρια θηρία, στη βία που υφίστανται, γιατί -όπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης στο σημείωμά του- «η βία αυξάνεται. Είναι ξεκάθαρο ότι η καταφυγή στη βία είναι ο πιο γρήγορος και ο πιο άμεσος τρόπος των αδύναμων να διεκδικήσουν πίσω την αξιοπρέπειά τους».
Ο Ζία Ζανγκ Κε υιοθετεί μία αισθητική εμφανώς επηρεασμένη από τη μακρά παράδοση ταινιών πολεμικών τεχνών στη χώρα του. Αυτό αποτυπώνεται τόσο στις σκηνές «μάχης», όσο και στις γωνίες λήψης που επιλέγει. Γκρίζα χρώματα και ρυθμός υποβλητικός είναι δύο από τα όπλα του σκηνοθέτη για να μεταφέρει το θεατή σε ένα περιβάλλον αποπνικτικό, από το οποίο δεν του αφήνει κανένα περιθώριο διεξόδου. Στην προσπάθειά του να είναι όσο το δυνατό (παρά το στυλιζάρισμα κάποιων σκηνών, όπως αυτές που περιέχουν μάχη) πιο ρεαλιστικό το αποτέλεσμα, επέλεξε να δουλέψει και με επαγγελματίες και με ερασιτέχνες ηθοποιούς, ντόπιους από τις περιοχές που γινόταν τα γυρίσματα. Επίσης, επέλεξε να συμπεριλάβει σκηνές που συνέβαιναν τυχαία όταν γυριζόταν η ταινία, τις οποίες τράβηξε με την κάμερα, θέλοντας να δώσει ένα πιο ντοκιμαντερίστικο ύφος στην ταινία του. Αυτό ίσως δεν είναι και τόσο εμφανές, όμως συνολικά πρόκειται για μία ταινία που με πολύ ενδιαφέροντα αισθητικό τρόπο μας παρουσιάζει τη σύγχρονη Κίνα όπως πραγματικά είναι. Αραγε προς τα εκεί οδεύουμε;
Ελένη Π.
