Η απόφαση του 13ου τακτικού ανακριτή να κλείσει την ανάκριση για την αποκάλυψη των εγκληματιών που αποπειράθηκαν να δολοφονήσουν την Κ. Κούνεβα ξεσήκωσε δικαιολογημένες αντιδράσεις. Ηδη, την ερχόμενη Πέμπτη 2 Ιούλη θα γίνει πορεία διαμαρτυρίας, που θα διατρανώσει και πάλι την απαίτηση να βρεθούν οι δολοφόνοι της μαχητικής συνδικαλίστριας (μαζί βέβαια με τα αιτήματα που αφορούν την κατάργηση του δουλεμπόριου, στον αγώνα κατά του οποίου θυματοποιήθηκε η Κ. Κού-νεβα).
Το ρεπορτάζ που ακολουθεί διερευνά την ποιότητα της αστυνομικής προανάκρισης και της δικαστικής ανάκρισης που έγινε και αποκαλύπτει την ποιότητά τους. Είναι μια συμβολή στον αγώνα που δίνουν οι εργάτες και εργάτριες καθαριότητας που είναι οργανωμένοι στην ΠΕΚΟΠ, οι δικηγόροι της Κ. Κούνεβα και το κίνημα αλληλεγγύης, για να μην μπει η υπόθεση αυτή στο αρχείο.
Η κίνηση του 13ου τακτικού ανακριτή δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Μπορούμε να πούμε ότι την περιμέναμε. Οι δικηγόροι της Κ. Κούνεβα, Δ. Βαγιανού και Κ. Παπαδάκης, σε συνεντεύξεις τους είχαν σημειώσει τις παραλείψεις των αστυνομικών και δικαστικών αρχών και είχαν τονίσει την ανάγκη συνέχισης της ανάκρισης σε άλλη βάση, με στόχο την αποκάλυψη της αλήθειας και των φυσικών και ηθικών αυτουργών της δολοφονικής απόπειρας κατά της Κ. Κούνεβα. Περιμέναμε, λοιπόν, ότι κάποια στιγμή η υπόθεση θα επιχειρούνταν να μπει στο αρχείο, ενώ ερευνούσαμε τις μέχρι τώρα ανακριτικές διαδικασίες.
Οταν πρόκειται για παραβάσεις, ακόμη και ανθρωποκτονίες, που δεν έχουν να κάνουν με το λεγόμενο οργανωμένο έγκλημα, η Αστυνομία συνήθως φτάνει (σύμφωνα με τα όσα η ίδια ισχυρίζεται) σχετικά εύκολα στο δράστη. Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις που τα ίχνη του χάνονται. Εγκλήματα που διαπράττονται ως αποτέλεσμα σύγκρουσης ανάμεσα σε απλούς ανθρώπους (εγκλήματα τιμής, για περιουσιακές διαφορές, βεντέτες κ.ά.) σπάνια μένουν ανεξιχνίαστα. Ανεξιχνίαστα μένουν συνήθως τα εγκλήματα που διαπράττονται από μαφιόζικα κυκλώματα, που είτε κρύβουν τα ίχνη τους είτε έχουν «άκρες» και τα κουκουλώνουν. Τι συνέβη στην περίπτωση της απόπειρας κατά της Κ. Κούνεβα και οι αστυνομικές αρχές «δεν μπόρεσαν» να μάθουν τίποτα; Δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν; Πάντως, το γεγονός ότι το έγκλημα έξι μήνες μετά παραμένει ανεξιχνίαστο, δείχνει πως δεν είναι έγκλημα τιμής ή αντεκδίκησης, αλλά έγκλημα από μαφιόζικο κύκλωμα. Κάτι που από την πρώτη στιγμή ήταν φανερό. Τι έκανε, όμως, η αστυνομία; Ας το δούμε αναλυτικά.
Διεκπεραίωση – «ξεπέτα»
Της προανάκρισης αρχικά επιλήφθηκε το Αστυνομικό Τμήμα Πετραλώνων(ΑΤΠ), ενώ στη συνέχεια ανατέθηκε στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Αθηνών (ΥΑΑ). Κατέθεσαν συνολικά 49 μάρτυρες, οι οποίοι έδωσαν 49 αρχικές και 15 συμπληρωματικές καταθέσεις.
Στο ΑΤΠ χρησιμοποιήθηκαν πέντε διαφορετικοί αστυνομικοί ως ανακριτικοί υπάλληλοι (πάντοτε ανά δύο) για να πάρουν τέσσερις αρχικές και μία συμπληρωματική κατάθεση από τέσσερις μάρτυρες που εξέτασαν! Τους τρεις απ’ αυτούς, τη μητέρα της Κ. Κούνεβα και δύο κατοίκους που μένουν κοντά στο σημείο που έγινε η απόπειρα, τους εξέτασαν (πάντοτε ανά δύο) τρεις διαφορετικοί ανακριτικοί υπάλληλοι, την ίδια ημέρα που έγινε η δολοφονική απόπειρα (23.12.2008), και έλαβαν τρεις αρχικές και μία συμπληρωματική κατάθεση. Την επομένη, δύο άλλοι ανακριτικοί υπάλληλοι εξέτασαν την Γ.Α. (στέλεχος της εταιρίας ΟΙΚΟΜΕΤ ΑΕ). Στην ΥΑΑ εξετάστηκαν από 11 ανακριτι- κούς υπάλληλους 45 μάρτυρες σε 45 αρχικές και 14 συμπληρωματικές καταθέσεις. Μάλιστα, μέσα σε μια μέρα εξετάστηκαν από 9 ανακριτικούς υπάλληλους (ανά δυάδες) 10 μάρτυρες και έδωσαν 9 αρχικές και 2 συμπληρωματικές καταθέσεις.
Η συμμετοχή 16 αστυνομικών ως ανακριτικών υπαλλήλων, χωρίς καν να μπούμε στον κόπο να εξετάσουμε το περιεχόμενο των ερωταπαντήσεων, υποδηλώνει ότι οι αστυνομικές αρχές έχουν προαποφασίσει την υποβάθμιση αυτής της σοβαρής υπόθεσης. Στις προανακρίσεις που διεξάγουν τα αστυνομικά τμήματα χρησιμοποιούν συνήθως 2, και όχι 16 αστυνομικούς ως ανακριτικούς υπάλληλους. Με αυτό δεν θέλουμε να πούμε, ότι όταν είναι λίγοι οι ανακριτικοί υπάλληλοι η αστυνομική έρευνα είναι αντικειμενική και διεξάγεται σε βάθος. Η πείρα έχει δείξει ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των σοβαρών περιπτώσεων η προανάκριση που διεξάγεται από τις αστυνομικές αρχές είναι προβληματική και κατευθυνόμενη σε βάρος των κατηγορούμενων. Ομως, όταν βάζεις τόσους ανθρώπους να κάνουν προανάκριση για ένα έγκλημα, σημαίνει ότι απλώς «ξεπετάς» τους μάρτυρες και δεν ψάχνεις να βρεις κενά, αντιφάσεις, να κάνεις συσχετισμούς ανάμεσα στους μάρτυρες κ.λπ. Δυο βαριεστημένοι αξιωματικοί γράφουν την κατάθεση ενός μάρτυρα, χωρίς να ξέρουν ή να ενδιαφέρονται να μάθουν τι λένε άλλοι μάρτυρες, οι οποίοι καταθέτουν σε άλλους αστυνομικούς. Ρουτίνα για να δείχνουμε ότι κάτι κάνουμε.
Εδιωχναν τους μάρτυρες
Η δολοφονική απόπειρα κατά της Κ. Κούνεβα έγινε στις 00.18’ της 23ης Δεκέμβρη 2008, στη διασταύρωση των οδών Δρυόπων και Τρώων στα Ανω Πετράλωνα. Μετά τις δραματικές εκκλήσεις της Κούνεβα για βοήθεια, πολλοί κάτοικοι της περιοχής έσπευσαν να τη βοηθήσουν, ενώ άλλοι βγήκαν στα μπαλκόνια των πολυκατοικιών για να δουν τι συμβαίνει. Απ’ όλους αυτούς κατέθεσαν μόνο επτά και όχι τις πρώτες μέρες! Στις 23 Δεκέμβρη κατέθεσαν μόνο δύο απ’ αυτούς. Οι άλλοι πέντε κατέθεσαν το Φλεβάρη του 2009, λίγες μέρες πριν κλείσει η προανάκριση από την ΥΑΑ κι ενώ όλη η Ελλάδα ήταν συγκλονισμένη από το έγκλημα, χωρίς να έχει καμιά αμφιβολία τουλάχιστον για τους ηθικούς αυτουργούς, για τους εγκεφάλους που έδωσαν την εντολή!
Από τους μάρτυρες που κατέθεσαν το Φλεβάρη αποκαλύφθηκε ότι όταν ζήτησαν από τους αστυνομικούς που είχαν καταφθάσει στον τόπο της εγκληματικής ενέργειας να κρατήσουν τα στοιχεία τους, αλλά και από όλο τον κόσμο που ήταν εκεί, πήραν την απάντηση ότι δεν χρειάζεται να πάρουν τα στοιχεία, γιατί δεν ήταν αυτόπτες μάρτυρες! Η μάρτυρας Ε.Α κατέθεσε ότι μαζί με την γνωστή της Κ., που ήταν στο σημείο που έγινε η απόπειρα, ρώτησαν τους αστυνομικούς αν θέλουν να τους δώσουν τα στοιχεία τους. Τους απάντησαν ότι δεν χρειάζεται, γιατί δεν είναι αυτόπτες μάρτυρες. Και άλλοι μάρτυρες κατέθεσαν ότι ήταν αρκετοί αυτοί που είχαν βγει στα μπαλκόνια και αν ήθελαν οι αστυνομικοί να πάρουν τα στοιχεία τους θα μπορούσαν να το κάνουν πολύ εύκολα.
Οι δικηγόροι επί μήνες τώρα διαμαρτύρονται στις συνεντεύξεις τους για την ανυπαρξία επιτόπιας έρευνας. Ζητούσαν από τον ανακριτή να εφαρμόσει την έρευνα πόρτα-πόρτα, ρωτώντας τον κόσμο αν τυχόν είδε κάτι εκείνο το βράδυ, πριν, κατά ή μετά το συμβάν. Δηλαδή, να κάνουν αυτό που κάνουν στις περιπτώσεις της διερεύνησης των ενεργειών ένοπλων οργανώσεων. ‘Η όπως κάνουν μετά τη δολοφονία κάποιου επώνυμου, που ψάχνουν για μήνες τα διάφορα κυκλώματα, χρησιμοποιούν ρουφιάνους, τρώνε τον κόσμο για να βρουν το δράστη ή κάποιον που να μπο- ρούν να τον εμφανίσουν σαν δράστη. Πιθανόν κάποιοι από τους κατοίκους να είχαν δει κάποια στιγμιότυπα από τη δολοφονική απόπειρα ή να είχαν δει τους δράστες κατά τη διαφυγή ή κατά την προσέλευσή τους. Ο ανακριτής, όμως, αρνήθηκε να μπει στη διαδικασία αυτής της γνωστής ασφαλίτικης πρακτικής.
Ο ισχυρισμός των αστυνομικών ότι δεν χρειάζεται να πάρουν τα στοιχεία των πολιτών που είχαν τρέξει σε βοήθεια της Κ. Κούνεβα, επειδή δεν είναι αυτόπτες μάρτυρες, δεν ευσταθεί και υποκρύπτει διάθεση συγκάλυψης και αποπροσανατολισμού της έρευνας. Η Κ. Κούνεβα κατήγγειλε ότι παρακολουθούνταν. Γιατί λοιπόν κάποιος ή κάποιοι από τους κατοίκους να μην είχε δει κινήσεις από τις παρακολουθήσεις των προηγούμενων ημερών;
Αποπροσανατολισμός
Αντίθετα, έσπευσαν από την πρώτη στιγμή να βάζουν στην ατζέντα της προανάκρισης το κεφάλαιο των προσωπικών σχέσεων της Κούνεβα, καθ’ υπόδειξη μαρτύρων που καθοδηγούνταν από την ΟΙΚΟΜΕΤ. Τι θα προσέφεραν οι όποιες παλιές σχέσεις της Κ. Κούνεβα; Αυτόπτες δεν ήταν, άρα έψαχναν εκεί υπόπτους, την ίδια ώρα που σήκωναν ένα δίχτυ προστασίας γύρω από τους πραγματικούς υπόπτους. Αυτή η ιστορία ξεκίνησε με την κατάθεση της μάρτυρα Τ.Ε. (καθαρίστρια) που την πατρονάρισε ο ανακριτής Γ.Ε. Εφθασαν στο σημείο κατευθυνόμενοι μάρτυρες (Β.Α-Κ, που κατέθεσε στις 5.1.2009) να καταθέτουν ότι η Κ. Κούνεβα έχει σχέσεις με τοκογλύφους και μαφιόζους από τη Βουλγαρία!
Με την κατευθυνόμενη ανακριτική έρευνα για τις προσωπικές σχέσεις της Κούνεβα βρήκαν δύο ανθρώπους και τους κάλεσαν να καταθέσουν. Από τις καταθέσεις τους όμως δεν μπόρεσαν να βγάλουν υπεραξία σε βάρος της Κούνεβα. Να παρουσιάσουν δηλαδή τους ιδιοκτήτες της ΟΙΚΟΜΕΤ ως αθώες περιστερές, ότι η ΟΙΚΟΜΕΤ εφάρμοζε την εργατική νομοθεσία και ότι οι εργαζόμενοι και εργαζόμενες στην καθαριότητα δεν έχουν κανένα παράπονο από τον εργολάβο. Ο ανθυπαστυνόμος Π.Α. ρώτησε τον παλιό φίλο της Κούνεβα Β.Γ.: «Σας έχει αναφέρει ποιοι μπορεί να βρίσκονται πίσω από τις απειλές»; Ο Β.Γ. απάντησε: «Πίστευε ότι βρίσκονταν η εταιρία που εργάζονταν λόγω της συνδικαλιστικής της δράσης». Η απόπειρα να βγάλουν υπεραξία απ’ αυτούς τους μάρτυρες απέτυχε. Αυτό όμως δεν απέτρεψε τους ανακριτές από την προβοκατόρικη έρευνα σε βάρος της Κούνεβα.
Δίχτυ προστασίας στην ΟΙΚΟΜΕΤ
Η μητέρα της Κούνεβα, που κατέθεσε πρώτη, απαντώντας στην ερώτηση ποιος μπορεί να είναι πίσω από την απόπειρα κατά της κόρης της, απάντησε ότι μπορεί να είναι κάποιος από την εταιρία ΟΙΚΟΜΕΤ ΑΕ, γιατί θέλουν να τη διώξουν και δεν μπο- ρούν επειδή είναι συνδικαλίστρια, ή κάποιος από το καφενείο που είναι δίπλα στο σπίτι τους, γιατί με τον ιδιοκτήτη του δημιουργήθηκαν διάφορα προβλήματα. Την επομένη, στις 24 Δεκέμβρη, ο ανακριτής του ΑΤΠ κάλεσε το στέλεχος της ΟΙΚΟΜΕΤ Γ.Α. (που έδωσε στη συνέχεια πολλές συμπληρωματικές καταθέσεις) και με τις ερωτήσεις που υπέβαλε επιχείρησε να διασκεδάσει την εικόνα που δημιού-ργησε για την εταιρία η μητέρα Κούνεβα με την κατάθεσή της. Ρωτήθηκε η Γ.Α.: «Είχε πρόθεση η εταιρία ΟΙΚΟΜΕΤ να απολύσει την Κούνεβα»; Απάντησε ότι η εταιρία δεν είχε καμία πρόθεση να την απολύσει!
Υπάρχουν, όμως, και άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι ανακριτές επεδίωκαν να βγάλουν καθαρή την ΟΙΚΟΜΕΤ. Στις 9.2.2009 καταθέτει στον ανακριτή Ν.Γ., ο Δ.Σ., πρώην επόπτης της ΟΙΚΟΜΕΤ και ανάμεσα στ’ άλλα αναφέρει: «Από την εταιρία ΟΙΚΟΜΕΤ μου είχαν ζητήσει εκείνο το διάστημα να την ελέγχω καθημερινά και να είμαι αυστηρός στον έλεγχο. Μου είχαν ζητήσει να της κάνω με την παραμικρή αφορμή αναφορά, ούτως ώστε να έχουν πατήματα για να τη διώξουν». Ολως… συμπτωματικά, την επομένη καταθέτει ο Ν.Κ., στέλεχος της ΟΙΚΟΜΕΤ, που από επόπτης έχει προαχθεί σε υπεύθυνο έργου, και ανάμεσα στ’ άλλα καταθέτει ακριβώς τα αντίθετα μ’ αυτά που είπε ο Δ.Σ. Ρωτήθηκε: «Είχατε εντολή από την εταιρία ΟΙΚΟΜΕΤ ΑΕ να πιέζετε περισσότερο την Κούνεβα κατά την διάρκεια των ελέγχων»; Απάντηση: «Οχι, αντιθέτως η διοίκηση της ΟΙΚΟΜΕΤ μας έλεγε να συμπεριφερόμαστε σε όλους τους υπάλληλους με το καλύτερο τρόπο χωρίς να κάνουμε διακρίσεις»! Χρειάζεται να προσθέσουμε τίποτα περισσότερο για να φανεί ότι ο μάρτυρας καταθέτει καθ’ υπαγόρευση της ΟΙΚΟΜΕΤ; Δεν είναι φανερό το δίχτυ προστασίας των ανακριτικών υπαλλήλων προς την ΟΙΚΟΜΕΤ; Μια διασύνδεση που αποσκοπεί να βγάλει αθώα περιστερά την εταιρία ΟΚΟΜΕΤ ΑΕ του Οικονομάκη που είναι στέλεχος του ΠΑΣΟΚ στον Πειραιά.
Οι ανακριτικοί υπάλληλοι, επιδιώκοντας την αγιοποίηση της εταιρίας, υπέβαλαν ερωτήσεις στους μάρτυρες-τσιράκια για το εάν εφαρμόζεται η εργατική νομοθεσία και εάν υπάρχουν παράπονα από τους εργαζόμενους. Τα τσιράκια απαντούσαν ότι η εταιρία εφαρμόζει την εργατική νομοθεσία και ότι οι εργαζόμενοι δεν έχουν κανένα παράπονο!
Οι δικηγόροι της Κούνεβα στις συνεντεύξεις τους και στο υπόμνημά τους επισήμαναν και άλλες σημαντικές παραλείψεις και «αστοχίες», τόσο κατά την προανάκριση όσο και κατά την τακτική ανάκριση. Ζητούν, δε, να συνεχιστεί η τακτική ανάκριση για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης. Συντασσόμαστε μ’ αυτές τις επισημάνσεις και απαιτούμε να εφαρμοστούν στο ακέραιο όλα τα αιτήματα των συνηγόρων. Πρέπει να κληθούν ξανά όλοι οι μάρτυρες που εισέφεραν σημαντικά στοιχεία ξεμπροστιάζοντας την ΟΙΚΟΜΕΤ και τον ιδιοκτήτη της Ν. Οικονομάκη. Είναι επιβεβλημένο να εφαρμοστεί ευρέως και η κατ’ αντιπαράσταση εξέταση μαρτύρων.
