Αρκεί ένα απλό ερώτημα για να καταρρεύσει σαν πύργος από τραπουλόχαρτα ολόκληρη η επιχειρηματολογία μερικών…προοδευτικών (ου μην και… αριστερών) εθνικιστών, που υποστηρίζουν ότι η ελληνική εθνικιστική αντίθεση στο δικαίωμα της γειτονικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να ονομάζεται έτσι, έχει να κάνει με την ιστορική αλήθεια και με την καταπολέμηση του εθνικισμού με τον οποίο οι γείτονες διαπαιδαγωγούν τα παιδιά τους. Αν γίνει δεκτή η διπλή ονομασία (που όλοι τούτοι είναι έτοιμοι να αποδεχτούν, διαχωριζόμενοι κατά τούτο από τους δεξιούς εθνικιστές), αν δηλαδή η γειτονική χώρα έχει ένα συνταγματικό όνομα (Δημοκρατία της Μακεδονίας) και ένα άλλο για τις διεθνείς σχέσεις (Βόρεια Μακεδονία, Νέα Μακεδονία ή κάτι παρεμφερές), ποιο θα είναι το αποτέλεσμα στο πεδίο που αυτοί εδράζουν την αντίθεσή τους; Θα καταργηθεί μήπως η κυρίαρχη ιδεολογία του μακεδονισμού, που θέλει τους γείτονες να έλκουν την καταγωγή κατευθείαν από τους αρχαίους Μακεδόνες; Θα σταματήσει η εθνικιστική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας με βάση αυτά τα γελοία και αντιεπιστημονικά ιδεολογήματα; Κάθε νουνεχής άνθρωπος θα απαντήσει πως όχι μόνο δεν θα εξαφανιστούν όλα τούτα, αλλά αντίθετα τα φαινόμενα θα ενταθούν, καθώς θα έχει πληγεί η εθνική περηφάνεια (η εδραζόμενη έστω πάνω σ’ ένα μύθο) ενός λαού, ο οποίος θα παραδοθεί πιο εύκολα στα νύχια των εθνικιστών ηγετών και της κυρίαρχης ιδεολογίας.
Ομως, οι… προοδευτικοί (ου μην και… αριστεροί) «μακεδονομάχοι» δε θέτουν τέτοια απλά ερωτήματα. Αρκούνται στους υψιπετείς μυξιάρικους μονολόγους τους, από τις στήλες των εφημερίδων μέσω των οποίων εξασφαλίζουν το παντεσπάνι τους. Γιατί δε θέλουν να παραδεχτούν δυο πράγματα. Πρώτο, ότι ανάλογης γελοιότητας και αντιεπιστημονικότητας είναι και η κυρίαρχη ιδεολογία της «τρισχιλιετούς ιστορικής συνέχειας του ελληνικού έθνους», που εκ των υστέρων συγκρότησε το νεοελληνικό κράτος (ως γνωστόν, ούτε στους εκπροσώπους του ελληνικού διαφωτισμού ούτε στους αγωνιστές του ’21 υπήρχε τέτοια ιδεολογία) και την οποία οι ίδιοι προσκυνούν, αναζητώντας ανύψωση της μικρότητάς τους μέσω της αναφοράς στα «κλέη των προγόνων». Δεύτερο, ότι όλος ο καυγάς πλέον έχει το χαρακτήρα της επίδειξης κρατικού τσαμπουκά έναντι ενός ασθενέστερου γείτονα. Πρέπει σώνει και καλά να κερδηθεί η «μία και μοναδική σύνθετη ονομασία», απαγορεύοντας σε ένα τυπικά ανεξάρτητο κράτος να επιλέξει το όνομά του. Να επιβληθεί ντε και καλά η ελληνική εθνικιστική απαίτηση, έστω και ελαφρώς παραλλαγμένη (τότε που η γειτονική χώρα δεχόταν μια σύνθετη ονομασία –βλέπε πρόταση Πινέιρο– οι Μπρανκαλεόνε-μακεδονομάχοι των Αθηνών ούτε που ήθελαν ν’ ακούσουν και μάζευαν τα πλήθη σε αφιονισμένα εθνικοφασιστικά συλλαλητήρια ενάντια στους «γυφτοσκοπιανούς», απαιτώντας «όνομα που δεν θα περιέχει τη λέξη Μακεδονία και τα παράγωγά της).
Υποστηρίζοντας τη λύση του βέτο, ένας απ’ αυτούς τους… προοδευτικούς (ου μην και… αριστερούς) αρθρογράφους έφτασε στο σημείο να φέρει ως παράδειγμα τα βέτο που έθεσαν στην ΕΕ η Βρετανία και η Ισπανία για την αλιεία του μπακαλιάρου και την ονομασία των τυριών! Μόνο που δεν κατάλαβε (ή κάνει πως δεν κατάλαβε) ο δυστυχής, πως όταν μιλάμε για μπακαλιάρους και τυριά μιλάμε για λεφτά, για αγορές. Ενώ όταν μιλάμε για «το όνομα» μιλάμε για ένα πουκάμισο αδειανό. Αυτό το ξέρουν οι πάντες, άλλο αν καμώνονται πως περί άλλα τυρβάζουν. Ξέρουν πως η υπόθεση είναι χαμένη, ξέρουν πως εγκλωβίστηκαν σ’ αυτή την ιστορία, θέλουν να απεγκλωβιστούν, αλλά εδώ και χρόνια η υπόθεση έχει καθαρά εσωτερικό ενδιαφέρον, σχετίζεται με τον εγχώριο κομματικό ανταγωνισμό και γι’ αυτό καμιά κυβέρνηση δεν τόλμησε να επιχειρήσει τον απεγκλωβισμό με μια έντιμη κίνηση.
Αμφιβάλλουμε αν και τώρα, που τα περιθώρια στένεψαν επικίνδυνα, καθώς οι αμερικανονατοϊκοί έχουν τα δικά τους σχέδια, θα υπάρξει απεγκλωβισμός. Η κυβέρνηση συζητά την πρόταση Νίμιτς, όμως δεν την έχει αποδεχτεί και μάλλον δεν θα την αποδεχτεί όσο βάλλεται από ΠΑΣΟΚ, ΛΑΟΣ και λοιπές… πατριωτικές δυνάμεις. Ο Καραμανλής και οι σύμβουλοί του σκέπτονται πραγματιστικά: Αποδοχή της πρότασης Νίμιτς σημαίνει για μας πολιτική χασούρα προς τα δεξιά (ΛΑΟΣ) και τ’ αριστερά (ΠΑΣΟΚ). Αν μάλιστα η Μακεδονία αρνηθεί την πρόταση Νίμιτς, όπως είναι σφόδρα πιθανό, τότε θα ψάχνουμε τρύπα να κρυφτούμε, αφού θα κατηγορηθούμε ότι αποδεχτήκαμε μια πρόταση χωρίς να έχουμε διασφαλίσει αποδοχή της από την άλλη πλευρά και έτσι γίναμε ρόμπες έναντι ενός κράτους-κουτσουλιά. Αντίθετα, με το βέτο στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, από τη μια γινόμαστε εθνικοί ήρωες και από την άλλη ξεφορτωνόμαστε… ηωικά το πρόβλημα. Χάνουμε ενδόξως στο πεδίο της μάχης.
Αμερικανοί διπλωμάτες, που είναι σε θέση να γνωρίζουν, υποστηρίζουν πως έχει ήδη βρεθεί η νομική φόρμουλα για την προώθηση της ένταξης της Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ, με παράκαμψη του ελληνικού βέτο, που θα έχει μόνο συμβολική σημασία. Ως εναλλακτική λύση υπάρχει η απόδοση στη Μακεδονία της ιδιότητας του κράτους-παρατηρητή, με το όνομα FYROM, που παρακάμπτει το ελληνικό βέτο, ενώ δεν καθυστερεί το νατοϊκό σχεδιασμό. Από την άλλη, το ελληνικό βέτο θα σημάνει στην πράξη μονομερή καταγγελία της λεγόμενης ενδιάμεσης συμφωνίας, η οποία προβλέπει ότι δεν θα παρεμποδιστεί η ένταξη της Μακεδονίας σε διεθνείς οργανισμούς με το όνομα FYROM. Ετσι, η κυβέρνηση της Μακεδονίας θα μπορεί να προσφύγει στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ, ζητώντας να γίνει δεκτή η χώρα με το συνταγματικό της όνομα. Αν αποφασιστεί κάτι τέτοιο (που είναι το πιο πιθανό), τότε το πρόβλημα θα λυθεί, οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν θα το ‘χουν μέσα στα πόδια τους και ο Καραμανλής θα μείνει με τη δόξα του βέτο (η Μπακογιάννη στο μεταξύ θα την έχει κάνει από το ΥΠΕΞ, ώστε να μείνει κι αυτή ως η υπουργός που έθεσε το βέτο).
Νομίζουμε πως δεν έχει κανένα νόημα να καταπιαστούμε με τις πολιτικάντικες λεπτομέρειες αυτής της… πονεμένης ιστορίας του ελληνικού εθνικισμού. Η κυβέρνηση, στριμωγμένη από σκάνδαλα και σκανδαλολογία, βρήκε μια πρώτης τάξης ευκαιρία να δραπετεύσει (πάντοτε ο εθνικός κουρνιαχτός βοηθάει τις κυβερνήσεις που περνούν προβλήματα).
