Συνταγματολογικά φληναφήματα

Εγκλωβισμένος στη γραμμή Σαμαρά-Βενιζέλου σχετικά με τη συνταγματική αναθεώρηση («δε συζητάμε για αναθεώρηση του Συντάγματος με τον υπονομευτή των θεσμών ΣΥΡΙΖΑ»), ο Μητσοτάκης δέχεται στωικά τα χτυπήματα του ΣΥΡΙΖΑ, που δε δυσκολεύτηκε καθόλου να τον βγάλει ανακόλουθο. Μια μικρή αναδίφηση σε δηλώσεις του Μητσοτάκη  από τότε που εκλέχτηκε αρχηγός της ΝΔ ήταν αρκετή για να γίνει «ρόμπα» ο Κούλης. Η Κουμουνδούρου θύμισε τι έλεγε ο Μητσοτάκης παλιότερα περί «άμεσης δρομολόγησης της διαδικασίας αναθεώρησης του συντάγματος, δίχως να θέτουμε περιορισμούς ως προς το εύρος της». Αλλά και πρόσφατα (στις 16 Φλεβάρη του 2018) για ζητήματα που θα θέσει η ΝΔ «στην επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση, όποτε αυτή και αν προχωρήσει».
 
Η απάντηση της ΝΔ ήταν αμήχανη. Υποστήριξε ότι «οι θέσεις της ΝΔ για την ανάγκη μιας ευρείας και τολμηρής συνταγματικής αναθεώρησης ισχύουν βέβαια στο ακέραιο», όμως «δεν μπορούν -ακόμη- να γίνουν πράξη λόγω των δικών του ιδεοληψιών και των σημερινών κοινοβουλευτικών συσχετισμών». Τι θα κάνει η ΝΔ αν ο ΣΥΡΙΖΑ ανοίξει το θέμα στη Βουλή, που σύμφωνα με το Σύνταγμα είναι το μόνο αρμόδιο για την αναθεωρητική διαδικασία όργανο; Θα αποχωρήσει; 'Η θα καταθέσει δική του πρόταση, την οποία θα ψηφίσει μόνος του, φράζοντας έτσι την όποια προοπτική για θέσπιση κάποιων συνταγματικών αλλαγών στην επόμενη Βουλή; Γιατί αν ψηφίσει μια πρόταση μόνο η ΝΔ, χωρίς ν' αναζητήσει κοινό τόπο με τα άλλα κόμματα, τότε με τι μούτρα θα τους ζητήσει στην επόμενη Βουλή να ψηφίσουν μαζί για να βρεθούν οι 180 ψήφοι;
 
Αντίθετα, η Γεννηματά έχει όλη την άνεση να χειριστεί το ζήτημα με «συνταγματική νομιμοφροσύνη» και ίσως να απαλλαγεί και από τον Βενιζέλο. Εγραψε στα παλιά της τα παπούτσια την άποψη Βενιζέλου «καμιά συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ για τη συνταγματική αναθεώρηση», έστειλε στον Τσίπρα πρόταση μερικών σημείων και περιμένει την πρόσκληση να διαβεί την πόρτα του Μαξίμου για να συζητήσει επί της πρότασης, όταν ο Τσίπρας κρίνει ότι ήρθε η ώρα ν' ανοίξει τη διαδικασία στη Βουλή.
 
Ο Βενιζέλος αφρίζει από το κακό του. Σε συνέντευξη που έδωσε στο «Βήμα» την περασμένη Κυριακή «θυμήθηκε» τις διαδικασίες συγκρότησης του ΚΙΝΑΛ και έβγαλε όλη τη χολή του: «Φτάσαμε σε ένα Συνέδριο χωρίς εκλεγμένους συνέδρους, σε μια Κεντρική Επιτροπή και σε μια Εκτελεστική Γραμματεία με μέλη διορισμένα από τα πρόσωπα που κλήθηκαν να συγκροτήσουν το Πολιτικό Συμβούλιο πριν το Συνέδριο αλλά παραμένουν και μετά ως μόνιμη κατάσταση. Αυτά δεν συνέβαιναν ούτε στην Ενωση Κέντρου στις αρχές της δεκαετίας του 1960, χωρίς φυσικά να κάνω σύγκριση με τις προσωπικότητες εκείνης της εποχής». Δήλωσε ότι απέχει από την ΚΕ του ΚΙΝΑΛ («δεν έχω, συνεπώς, να συνεισφέρω κάτι ως ένα από τα μέλη αυτού του σώματος») και ότι «συνεισφέρει ό,τι μπορεί ως μέλος της μιας από τις δυο Κοινοβουλευτικές Ομάδες του σχήματος». Οσο για το Σύνταγμα, επανέλαβε τη γνωστή του θέση, επιτιθέμενος κατά της πρότασης Γεννηματά: «Οταν προτείνεις στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ συναίνεση για να γίνουν αλλαγές στο Σύνταγμα που περιλαμβάνουν ακόμη και τα ίδια τα ουσιαστικά και διαδικαστικά όρια της αναθεώρησης, καθιστάς κεντρικό ζήτημα όχι την παραβίαση του Συντάγματος από την κυβέρνηση και τους εταίρους της, αλλά την αλλαγή του Συντάγματος σε συνεργασία με τον παραβάτη του Συντάγματος. Αντί να ενοχοποιείται η κυβέρνηση ενοχοποιείται το ισχύον Σύνταγμα!». Οι υπόλοιποι τον αντιμετώπισαν με παγερή αδιαφορία και δε νομίζουμε ότι θα του κάνουν τη χάρη να τον διαγράψουν. Εχουν καταλάβει ότι σε κοινωνικό επίπεδο ο Βενιζέλος είναι ένα ολοστρόγγυλο μηδενικό, οπότε δεν έχουν λόγο ν' ασχοληθούν μαζί του. Μόνος του έχει αναγορευτεί σε… εθνικό κεφάλαιο, μόνον αυτός το πιστεύει.
 
Οι Τσιπραίοι, από την άλλη, απολαμβάνουν το θέαμα των άλλων να τρέχουν λαχανιασμένοι πίσω από μια δικιά τους πρωτοβουλία και είτε να εκτίθενται, όπως ο Μητσοτάκης, είτε να «σφάζονται» όπως η Γεννηματά με τον Βενιζέλο. Οι ίδιοι δε λένε τίποτα παραπάνω από το ότι χρειάζεται «προοδευτική συνταγματική αναθεώρηση». Πώς θα την κάνουν; Μαζί με τον Καμμένο έχουν την πλειοψηφία για ν' ανοίξουν τη σχετική διαδικασία, αλλά πόσο προοδευτική (από αστικοδημοκρατική άποψη) μπορεί να είναι μια συνταγματική αναθεώρηση παρέα με τον Καμμένο; Ούτε υπερώριμα αστικοδημοκρατικά ζητήματα δε θα μπορεί να λύσει. Από την άλλη, αν προσπαθήσουν να ανοίξουν τη διαδικασία παρέα με το ΚΙΝΑΛ, θα πρέπει να συζητήσουν (τουλάχιστον) την πρόταση Γεννηματά-Θεοδωράκη (και ΚΙΝΑΛ γενικότερα) για αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, ώστε  ν' ανοίξει διάπλατα ο δρόμος για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων.
 
Από την άλλη, ισχυρή συνταγματική πλειοψηφία 180 ψήφων αποκλείεται να συγκεντρώσουν σ' αυτή τη Βουλή, ακόμα κι αν περιοριστούν σε ένα ελάχιστο επίπεδο αλλαγών. Δε θα το ήθελαν κιόλας -ακόμα κι αν μπορούσαν να εξασφαλίσουν μια τέτοια πλειοψηφία- γιατί θα άφηναν ορθάνοιχτο το δρόμο στην επόμενη Βουλή να καθορίσει το περιεχόμενο των αλλαγών με μια απλή πλειοψηφία 151 ψήφων, οπότε ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρισκόταν στη θέση του «χρήσιμου ηλίθιου». Ετσι, οι συριζαίοι δείχνουν να μη βιάζονται καθόλου ν' ανοίξουν τη σχετική διαδικασία στη Βουλή. Χρησιμοποιούν τη συνταγματική αναθεώρηση καθαρά εργαλειακά, για να κάνουν το πολιτικό τους παιχνίδι. Στο τέλος, μπορεί καν να μην πάνε στη Βουλή, επικαλούμενοι τους αρνητικούς συσχετισμούς για «προοδευτική αναθεώρηση». 'Η να πάνε στη Βουλή μόνο και μόνο για να κερδίσουν κάποιες εντυπώσεις στο στενό κομματικό ακροατήριο που τρέφεται με κάτι τέτοια.
 
Το συμπέρασμα είναι πως κανένας τους δεν έχει πρεμούρα για οποιουδήποτε τύπου συνταγματική αναθεώρηση. Το σύστημα, άλλωστε, δεν την έχει ανάγκη. Το ισχύον Σύνταγμα δεν εμπόδισε σε τίποτα τη μνημονιακή πολιτική. Γιατί, λοιπόν, να «καίγεται» το σύστημα για κάποιες αλλαγές; Τα Συντάγματα έρχονται να κατοχυρώσουν αυτό που έχει ήδη διαμορφωθεί στη ζωή. Η τελευταία αναθεώρηση (αυτή που πήρε το όνομα των Βενιζέλου-Παυλόπουλου) έγινε με συναίνεση του τότε κραταιού ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ και ήρθε κυρίως να κατοχυρώσει την υπερίσχυση του κοινοτικού δικαίου επί του εθνικού. Πράγμα που ήταν ήδη διαμορφωμένο στη λειτουργία του ελληνικού κράτους και απέμενε να κατοχυρωθεί και συνταγματικά. Τώρα, τέτοιες εκκρεμότητες δεν έχει το σύστημα. Οσο για την αστικοδημοκρατική φλυαρία των συριζαίων, είναι πραγματικά εξοργιστική. Αυτοί που (όπως και οι προηγούμενοι) ψηφίζουν τον ένα μνημονιακό νόμο μετά τον άλλο, με συνοπτικές διαδικασίες, περιφρονώντας ακόμα και τις τυπικές διαδικασίες του αστικού κοινοβουλίου, θέλουν να μας πείσουν ότι θα διευρύνουν τα δικαιώματα του λαού στη λήψη των αποφάσεων. Αυτοί που έχουν καταστήσει το ιερατείο κυρίαρχο σε καθαρά κρατικές υποθέσεις, θέλουν να μας πείσουν ότι θα επιχειρήσουν κάποιου είδους διαχωρισμό της Εκκλησίας από το κράτος. Αυτά μόνο αφελείς συριζαίοι (αν απέμεινε τέτοιο είδος) μπορούν να τα πιστέψουν.