Το γεγονός ότι το EuroWorkingGroup συνεδρίασε την Τετάρτη, αλλά απόφαση για τηλεδιάσκεψη του Eurogroup, που θα ενέκρινε την εκταμίευση έστω ενός ποσού από την εκκρεμούσα δανειακή δόση δεν πάρθηκε, δείχνει πως ούτε η τρόικα ούτε το EWG ενέκριναν τη «βελτιωμένη λίστα Τσίπρα» με το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής βάσει του οποίου μπορεί να κλείσει η τελευταία αξιολόγηση του «προγράμματος». Και δεν υπάρχει περίπτωση να εγκριθεί αυτό το «πράγμα» που διέρρευσε στους Financial Times, καθώς δεν περιέχει συγκεκριμένα μέτρα και μετρήσεις που να δείχνουν ότι οι στόχοι που τίθενται μπορούν να πιαστούν. Πρόγραμμα που θα στηρίζεται κυρίως σε ευχολόγια για την πάταξη της φοροδιαφυγής δεν πρόκειται να δεχτεί η τρόικα. Αυτή θέλει να δει «αίμα να τρέχει».
Από την άλλη, πώς να πάρουν στα σοβαρά ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που λέει ότι το «πρωτογενές πλεόνασμα» του 2015 θα είναι από 3,1% (ελάχιστο) μέχρι 3,9% (μέγιστο), όταν η ίδια κυβέρνηση που προτείνει αυτό το πρόγραμμα είχε ξεσηκώσει τον κόσμο για να γίνει αποδεκτή η πρότασή της για «πρωτογενές πλεόνασμα» 1,5%; Είναι σαν να τους δούλευαν ψιλό γαζί.
Το συγκεκριμένο σημείο του 26σέλιδου κειμένου, όμως, έμελλε να δημιουργήσει μια μίνι κρίση στην Αθήνα, καθώς όλα τα αστικά ΜΜΕ εντόπισαν το συγκεκριμένο σημείο και εστίασαν σχεδόν αποκλειστικά σ’ αυτό. Ετσι, το Μαξίμου αναγκάστηκε να διατάξει τον Μπαρουφάκη να το «μαζέψει» κι αυτός αναγκάστηκε το μεσημέρι της Πέμπτης να εκδώσει ένα παραληρηματικό (στην κυριολεξία) Δελτίο Τύπου, προκειμένου να υποστηρίξει πως «το υπουργείο Οικονομικών θα ήθελε να καταστήσει σαφές, για ακόμη μια φορά, ότι παραμένει σταθερό στο στόχο του 1,2%, καθώς αυτό το ποσοστό είναι κοντά στην ελάχιστη τιμή των προβλέψεών του και όχι στη μέγιστη, την οποία χρησιμοποίησαν εκείνοι που μίλησαν για ποσοστό πάνω από 3%»! Οποιος διαβάζει το κείμενο βλέπει: ελάχιστο 3,1% – μέγιστο 3,9% και πουθενά 1,2%.
Εχει και συνέχεια το Δελτίο Τύπου: «Αν, τελικώς, επιτευχθούν τα υψηλότερα επίπεδα των προβλεπόμενων στόχων εσόδων (στους οποίους το Υπουργείο δεν βασίζεται) τότε θα αυξηθούν ανάλογα οι (πολύ χαμηλές) δημόσιες δαπάνες και, βεβαίως, οι δαπάνες για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης». Αν δεν τον βλέπαμε τόσο fit, θα ρωτούσαμε: τι πίνει ο Μπαρουφάκης; Από τη μια λέει πως δεν πιστεύει ότι θα πιαστούν οι ψηλοί στόχοι (τότε γιατί τους έβαλε;) και από την άλλη πως αν πιαστούν, θα χρησιμοποιηθούν για την αύξηση των δημόσιων δαπανών και των δαπανών για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, πράγμα που απαγορεύεται!
Οι ιμπεριαλιστές δανειστές, βέβαια, γνωρίζουν πολύ καλά ότι αυτά είναι μπαρούφες, διότι τα λεγόμενα «πρωτογενή πλεονάσματα» πηγαίνουν κατευθείαν στον ειδικό λογαριασμό για την αποπληρωμή του χρέους (μόνο το 70% από το τυχόν υπερβάλλον ποσό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την κυβέρνηση, ενώ το 30% από το υπερβάλλον πάει επίσης στην αποπληρωμή του χρέους). Ομως δεν είναι δυνατόν να πάρουν στα σοβαρά μια «λίστα μεταρρυθμίσεων», η οποία περιλαμβάνει μια τόσο «κουφή» πρόβλεψη για το «πρωτογενές πλεόνασμα» και ειδικά όταν μαθαίνουν ότι ο υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι «δεν βασίζεται» στα υψηλότερα επίπεδα των στόχων που τους υπέβαλε.
Εμείς, λοιπόν, δεν παίρνουμε τοις μετρητοίς αυτά που περιλαμβάνονται στο 26σέλιδο κείμενο που διέρρευσε, γιατί ξέρουμε ότι θ’ αλλάξουν (ήδη αλλάζουν κάθε μέρα, μέσα από τις επαφές της κυβέρνησης με την τρόικα). Ενδεικτικά μόνο θα σχολιάσουμε το πλαίσιο, όπως διαφαίνεται, αφού προηγουμένως αναφερθούμε στο σχεδιασμό που φαίνεται να επικρατεί.
Συμφωνία-πακέτο
Εχει γίνει φανερό πως από τη μια άλλαξε το κλίμα και από την άλλη πως τα δύο μέρη προσανατολίζονται για συνολική συμφωνία-πακέτο με την οποία θα κλείσει η αξιολόγηση από την τρόικα και όχι σε επιμέρους συμφωνίες και εκταμιεύσεις. Αυτό, βέβαια, μπορεί ν’ αλλάξει, όμως αυτή τη στιγμή έτσι δείχνουν τα πράγματα.
Οταν μιλάμε για αλλαγή του κλίματος αναφερόμαστε στο γεγονός ότι έχει εξαφανιστεί η πολεμική ατμόσφαιρα. Ο Σόιμπλε αποσύρθηκε από το προσκήνιο (τέλειωσε ο ρόλος του) και οι τροϊκανοί δεν κάνουν προκλητικές δηλώσεις. Δεν κάνουν και πίσω, όμως. Μιλώντας ανώνυμα χαρακτήρισαν και την αρχική λίστα που τους έστειλε η κυβέρνηση και τη νέα λίστα της περασμένης Τετάρτης «ανεπαρκείς» και «υπεραισιόδοξες», χωρίς να παραλείψουν να τονίσουν ότι το κλίμα είναι καλό, η δουλειά συνεχίζεται και υπάρχει αισιοδοξία ότι η αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί εντός των προκαθορισμένων ορίων. Η ίδια αισιοδοξία εκφράζεται και από τα στελέχη της συγκυβέρνησης. Υπάρχει, βέβαια, ο Λαφαζάνης που καταγγέλλει εκβιασμούς, ιμπεριαλιστικές απειλές και γερμανικούς ηγεμονισμούς, προαναγγέλλοντας ρήξεις και εναλλακτικούς δρόμους, αλλά αυτός αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας γραφικός storyteller (παραμυθάδες τους λένε στην Ανατολή). Κάπου ξεφεύγει και κάνας Βούτσης (δήλωσε στο Spiegel πως «αν δεν υπάρξει χρηματοδότηση έως τις 9 Απριλίου, πρώτα θα πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις και ζητάμε την κατανόηση από τους εταίρους μας στο εξωτερικό αν δεν μπορέσουμε να αποπληρώσουμε εγκαίρως το ΔΝΤ» ή κάνας Σκουρλέτης (έκανε ανάλογου περιεχομένου δηλώσεις στην Zeit), όμως αυτοί ή μαζεύονται μόνοι τους (όπως μαζεύτηκε ο Σκουρλέτης την Τετάρτη το βράδυ στην εκπομπή των Τρεμοεισαγγελάτων) ή τους μαζεύει ο Σακελλαρίδης που με εντολή Τσίπρα έκλεισε το θέμα: «Δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα η Ελλάδα να μην ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της προς το ΔΝΤ στις 9 Απριλίου. Η πορεία των διαπραγματεύσεων, άλλωστε, έχει καλύψει την απόσταση και έχει δημιουργήσει κοινό έδαφος».
Προφανώς έχουν βρει τα λεφτά για να πληρώσουν το ΔΝΤ στις 9 Απρίλη (κάτι λιγότερο από 450 εκατ. ευρώ), καθώς πέρα από το «σκούπισμα» των αποθεματικών όλων των δημόσιων φορέων, έχουν ήδη εισπράξει περίπου 150 εκατ. ευρώ από τη fast track φορορύθμιση. Επειδή μεσολαβεί το Πάσχα των καθολικών και δύσκολα θα μπορέσουν να συγκεκριμενοποιήσουν τη λίστα και να ολοκληρώσουν τη διαπραγμάτευση σε δυο-τρεις εργάσιμες μέρες που απομένουν μέχρι την επόμενη Τετάρτη που θα ξανασυνεδριάσει το EWG, ενώ ακολουθεί το Πάσχα των ορθόδοξων, λογικά το θέμα θα πάει για τελική συμφωνία στο προγραμματισμένο για τις 24 Απρίλη Eurogroup. Αν επαληθευτεί αυτό το σενάριο, τότε η συμφωνία δε θα είναι τμηματική (με τμηματική χρηματοδότηση), αλλά τελική (κλείσιμο της αξιολόγησης από την τρόικα) και θα πάει πακέτο με την αποδέσμευση ολόκληρης της δόσης των 7,2 δισ.
Περίπτωση ρήξης δεν υπάρχει, γιατί το πλαίσιο έχει πια καθοριστεί και συμφωνηθεί: η συγκυβέρνηση δε θέλει χρεοκοπία, έχει ανάγκη από λεφτά, τα λεφτά δεν μπορεί να τα βρει από «αγορές» ή άλλες χώρες, επομένως θα υπογράψει τη συμφωνία.
Φανερά και κρυφά αντιλαϊκά μέτρα
Εκείνο που πρέπει να κρατήσουμε από τη «λίστα Τσίπρα» είναι δύο νούμερα: εισπρακτικά μέτρα 6,7 δισ. ευρώ (πέρα από τα έσοδα για ιδιωτικοποιήσεις) για το 2015 και χρηματοδοτικές ανάγκες 19 δισ. ευρώ (πάλι για το 2015).
Ξεκινώντας από το δεύτερο, έχουμε σίγουρο το νέο δάνειο (για να αποπληρωθούν τα παλιά). Το ποσό για το οποίο μιλούσαν οι Σαμαροβενιζέλοι ήταν γύρω στα 11 δισ. ευρώ. Για τους Τσιπραίους δεν το συζητάμε, αυτοί μέχρι και τις 20 Φλεβάρη έλεγαν «δεν έχουμε ανάγκη από δανεικά»! Σε κάθε περίπτωση, το ποσό για να αναχρηματοδοτηθούν τα παλιά δάνεια έχει αυξηθεί, οι «αγορές» είναι κλειστές, άρα μένουν μόνον ο EFSF και το ΔΝΤ. Οποιος πιστεύει τα παραμύθια ότι δε θα υπάρξει Μνημόνιο-3, αλλά τα νέα δάνεια θα δοθούν για να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ αναπτυξιακή και κοινωνική πολιτική, μπορεί ελεύθερα να αποκοιμηθεί με αυτό το παραμύθι.
Σε ό,τι αφορά τα πάνω από 6 δισ. έσοδα, όπως γράψαμε και παραπάνω, η τρόικα δε θα αρκεστεί σε αυθαίρετα ποσά για «μεταρρυθμίσεις» όπως βελτίωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, πάταξη του λαθρεμπορίου σε καύσιμα-ποτά-προϊόντα καπνού, καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ, καταπολέμηση της φοροδιαφυγής των ελευθεροεπαγγελματιών, ελέγχους στα εμβάσματα εξωτερικού και… «πρωτοβουλίες ενίσχυσης εσόδων» (από τις τελευταίες λένε ότι θα πάρουν 414 έως 450 εκατ. ευρώ). Θα ζητήσει συγκεκριμένα μέτρα, θεωρώντας ότι οι συγκεκριμένοι αριθμοί είναι αυθαίρετοι και μπήκαν απλώς για να φουσκώσει η τελική «σούμα». Και μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για την τελευταία αξιολόγηση στο πλαίσιο του Μνημόνιου-2, οπότε δε θα έχουν τη δυνατότητα να επανέλθουν με την επόμενη αξιολόγηση.
Ακόμη και αν κάναμε την εξωπραγματική υπόθεση ότι αυτό το 26σέλιδο κείμενο θα περάσει ως έχει, επειδή υπάρχει μπροστά η επόμενη δανειακή σύμβαση (τον Ιούνη πρέπει να έχει υπογραφεί), τα μέτρα θα περάσουν στο Μνημόνιο-3, το οποίο φυσικά θα προβλέπει επιτήρηση από «θεσμούς» (μην ξεχνάμε ότι στις 20 Φλεβάρη η συγκυβέρνηση υπέγραψε ότι δέχεται να συνεχιστεί η εμπλοκή του ΔΝΤ) και δυνατότητα σε κάθε αξιολόγηση να μπαίνουν νέα συγκεκριμένα μέτρα, όταν θα αποδεικνύεται ότι η παπαρολογία περί πάταξης της φοροδιαφυγής δεν επαληθεύεται.
Προς το παρόν, μένουν ο ΕΝΦΙΑ και η μη επαναφορά του αφορολόγητου των 12.000 ευρώ και προστίθεται η κατάργηση της πρόωρης συνταξιοδότησης, όπου αυτή έχει παραμείνει, και η κατάργηση των φοροαπαλλαγών (όσων έχουν απομείνει), που θα κάνει πιο επαχθές το φορολογικό σύστημα. Βέβαια, λένε πως θα καταργήσουν τον ΕΝΦΙΑ και θα επαναφέρουν το αφορολόγητο το δεύτερο εξάμηνο του 2015, όμως μέχρι τότε θα υπάρχει το Μνημόνιο-3. Αλλωστε, σε κάθε περίπτωση μείωσης κάποιων εσόδων (π.χ. ΕΝΦΙΑ ή μείωση του φόρου εισοδήματος λόγω καθιέρωσης αφορολόγητου) θα πρέπει να βρεις ισοδύναμης δημοσιονομικής απόδοσης μέτρα. Ποια είναι αυτά; Η παιδική χαρά του ΣΥΡΙΖΑ δε λέει κουβέντα. Εκτός αν υπάρχει μια δεύτερη, κρυφή λίστα, βάσει της οποίας γίνονται οι συζητήσεις με την τρόικα.
Ο χρόνος τελειώνει, μετά το Πάσχα θα ξέρουμε το περιεχόμενο της συμφωνίας. Δεν πρέπει να υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι θα πρόκειται για μια τυπική μνημονιακή συμφωνία, που θα κατοχυρώνει τα παλιά και θα θεσπίζει νέα μέτρα.
