Ηταν η πιο ταιριαστή εξέλιξη για το φιάσκο της καραμανλικής αναθεώρησης του συντάγματος. Οπως αποδείχτηκε από βίντεο, τραβηγμένο από το εσωτερικό κύκλωμα της Βουλής, που έδωσε στη δημοσιότητα το ΠΑΣΟΚ, μια ομάδα στελεχών της ΝΔ είχε επιφορτιστεί με το καθήκον να αλλάζει τα ψηφοδέλτια των γαλάζιων βουλευτών. Ο,τι και να λέει η κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί να αμυνθεί με τη γνώριμη μέθοδο της αντεπίθεσης, το βίντεο δεν αφήνει καμιά αμφιβολία. Ψηφοδέλτια παίρνονταν από το χώρο της ψηφοφορίας, έκαναν μια βόλτα στα χέρια της Πατριανάκου και επέστρεφαν με νέα όψη, ενώ κάποια άλλα εξαφανίζονταν στην τσέπη του Αγοραστού.
Τι ήταν αυτά τα ψηφοδέλτια που άλλαζαν; Οι δεξιοί βουλευτές ισχυρίζονται πως δεν ήταν σωστά συμπληρωμένα και τα έπαιρναν για να τα δώσουν στους βουλευτές να τα συμπληρώσουν σωστά. Το βίντεο, όμως, δεν δείχνει βουλευτές να προσέρχονται να ψηφίσουν για δεύτερη φορά (που κι αυτό παράτυπο θα ήταν). Δείχνει την ομάδα των βουλευτών-μαντρόσκυλων να τα αλλάζει εν ψυχρώ, χωρίς κανένας από τους επιφορτισμένους με το καθήκον της ψηφοσυλλογής να αντιδράσει. Ούτε κανείς από τους άλλους βουλευτές (πλην ΠΑΣΟΚ ήταν άπαντες εκεί), που έβλεπαν καθαρά τι γινόταν, καθώς η Πατριανάκου και οι υπόλοιποι δεν κρύβονταν, αλλά άλλαζαν τα ψηφοδέλτια φόρα παρτίδα.
Φυσικά, κανείς δεν ξέρει αν τα ψηφοδέλτια ήταν όντως λάθος συμπληρωμένα ή αν κάποιοι Νεοδημοκράτες έκαναν σκόπιμα το λάθος, ώστε να βγουν άκυρα. Ο Ρουσόπουλος έλειπε στις Βρυξέλλες και όταν γύρισε και προσπάθησε να οργανώσει την κυβερνητική άμυνα, με διάφορες σοφιστείες, το παιχνίδι για την κυβέρνηση είχε χαθεί. Γιατί ο Αγοραστός αντιδρούσε σαν το κλεφτρόνι που έχει πιαστεί στα πράσα και προσπαθεί να βρει δικαιολογίες. Και μόνο η εμφάνισή του ήταν αρκετή για να πάρει κάθε πρωτοβουλία από τα χέρια της κυβέρνησης.
Τι αποδείχτηκε; Οτι οι βουλευτές των κομμάτων εξουσίας δεν είναι παρά ένα κοπάδι από πρόβατα. Και να θέλουν με πονηρό τρόπο να εκφράσουν την αντίθεσή τους, έρχεται ο τσοπάνης και τους επαναφέρει στην τάξη. Μόλις τα μαντρόσκυλα εύρισκαν ψηφοδέλτιο που θα μπορούσε να βγει άκυρο ή που ήταν «εκτός γραμμής», όπως ακούγεται να λέει ο Αγοραστός, το πέταγαν στα σκουπίδια και έβαζαν στη θέση του άλλο. Γι’ αυτό και στη διαδικασία δεν εμφανίζεται βουλευτής να διορθώνει την ψήφο του, αλλά μόνο η Πατριανάκου με τον Αγοραστό να κάνουν το παιχνίδι και ο Τραγάκης να επιβλέπει μήπως τους ξεφύγει τίποτα.
Ολ’ αυτά γινόταν μπροστά στα μάτια των βουλευτών των υπόλοιπων κομμάτων. Κανένας δεν αντέδρασε. Ούτε η εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ και ο εκπρόσωπος του ΛΑΟΣ, που είχαν συμμετοχή στη διαδικασία και το νταλαβέρι γινόταν μπροστά στα μάτια τους, ούτε οι υπόλοιποι βουλευτές (συμπεριλαμβανόμενων αυτών του Περισσού) που έβλεπαν από μικρή απόσταση την Πατριανάκου να πηγαινοφέρνει ψηφοδέλτια χωρίς να ενοχλείται. Και βέβαια, οι Πασόκοι δεν άφησαν να πάει χαμένη η ευκαιρία που τους σέρβιρε στο πιάτο προφανώς κάποιος από τους βουλευτές της ΝΔ που ήθελε να κάνει την πονηράδα αλλά τα μαντρόσκυλα δεν τον άφησαν. Να το βρήκαν μόνοι τους αποκλείεται. Γι’ αυτό και η αποκάλυψη έγινε με τόση καθυστέρηση.
Τελευταίο καταφύγιο της κυβέρνησης το επιχείρημα ότι δεν υπήρχε διακύβευμα, διότι ήταν γνωστό ότι μόνο 4 άρθρα μπορούσαν να θεωρηθούν. Πολύ φτηνό ως επιχείρημα. Διότι υπήρχε ένα άλλο διακύβευμα, πολύ πιο σημαντικό στις συγκεκριμένες συνθήκες. Η προς τα έξω εικόνα της κυβερνητικής παράταξης. Η φιλολογία για τους «αντάρτες» της ΝΔ δίνει και παίρνει εδώ και μήνες. Η διαφοροποίηση κάποιων βουλευτών στην ψηφοφορία για το σύνταγμα θα ενίσχυε αυτή τη φιλολογία κι αυτό δεν το ήθελε με τίποτα το Μαξίμου. Γι’ αυτό και έδωσε εντολή να γίνουν αυτοί οι χειρισμοί. Και βέβαια, οι βουλευτές που ήθελαν να κάνουν την κασκαρίκα δεν τόλμησαν να πουν τίποτα, γιατί η απειλή σε βάρος τους ήταν ευθεία κι αυτοί πάνω απ’ όλα είναι επαγγελματίες της πολιτικής. Τι να πουν, ότι άλλο ψήφισαν κι άλλο ψηφοδέλτιο βρέθηκε στην κάλπη; Τότε είναι που θα δημιουργούνταν μείζον πολιτικό πρόβλημα.
Οι Πασόκοι, βέβαια, είναι οι τελευταίοι που «δικαιούνται για να ομιλούν», όπως έλεγε και ο μακαρίτης ο Κουτσόγιωργας. Τα ίδια έχουν κάνει και αυτοί, με αποκορύφωμα τα χρωματιστά ψηφοδέλτια στην προεδρική εκλογή του 1985, για να ελέγχεται κάθε βουλευτής αν ψηφίζει Σαρτζετάκη. Ολα αυτά τα επεισόδια πιστοποιούν απλά την ποιότητα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και αποκαλύπτουν πόσο υποκριτικά και ψεύτικα είναι τα περί ανεξαρτησίας των βουλευτών.
