«Πρέπει να σπάσει ο δεσμός μεταξύ της εισόδου σε ένα πλοίο και της εγκατάστασης στην Ευρώπη (…) Οι υπερβολικές ροές μεταναστών από το διάδρομο των δυτικών Βαλκανίων έχουν πλέον τερματιστεί». Μπορεί οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ να μην κατέληξαν στις τελικές αποφάσεις τους για τη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος, το οποίο διαπραγματεύονται κυρίως με την Τουρκία, όμως αυτά τα δύο σημεία από το ανακοινωθέν της έκτακτης συνόδου κορυφής ΕΕ-Τουρκίας, που έγινε στις Βρυξέλλες την περασμένη Δευτέρα, δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για το ρόλο που ανέθεσαν στη χώρα μας, με τη σύμφωνη γνώμη του Τσίπρα. Ρόλο χωροφύλακα και δεσμοφύλακα των προσφύγων και μεταναστών που περνούν από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά.
Δυο μέρες μετά τη σύνοδο κορυφής, Σλοβενία, Κροατία και Σερβία σφράγισαν τα σύνορά τους, έτσι που κανένας πρόσφυγας να μην μπορεί να περάσει νόμιμα από το λεγόμενο διάδρομο των δυτικών Βαλκανίων και παράλληλα να είναι πιο ασφυκτικός ο έλεγχος για όσους δοκιμάσουν να περάσουν παράνομα. Η «μάχη» του Τσίπρα να φύγει μια πρόταση από το προσχέδιο της ανακοίνωσης, που έλεγε «Οι ροές των παράτυπων μεταναστών κατά μήκος της διαδρομής των δυτικών Βαλκανίων θα τελειώσουν. Η διαδρομή αυτή έχει πλέον κλείσει» ήταν μόνο για το θεαθήναι. Εμεινε η μισή πρόταση (έφυγε το «η διαδρομή αυτή έχει πλέον κλείσει»), ενώ τα σύνορα σφραγίστηκαν και η διαδρομή έκλεισε, χωρίς να χρειαστεί αυτό να αναφερθεί ρητά στο ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής.
Τα ψέματα τελείωσαν, λοιπόν. Με τον πλέον επίσημο τρόπο, ανακοινώθηκε το σφράγισμα του δρόμου των δυτικών Βαλκανίων, όχι μόνο για τους μετανάστες από τις λεγόμενες «ασφαλείς χώρες», αλλά για όλους, πρόσφυγες και μετανάστες. Η Ελλάδα θα είναι ο συνοριοφύλακας της ΕΕ και θα κρατά φυλακισμένους όσους πρόσφυγες και μετανάστες κατορθώσουν να περάσουν τα σύνορα με την Τουρκία, ενώ η Τουρκία θα είναι το μαντρόσκυλο που θα μαζεύει τους πρόσφυγες και μετανάστες που θα απελαύνει η Ελλάδα.
Σύνορα κλειστά
Η κατ’ αρχήν συμφωνία που επιτεύχθηκε είναι σαφής. Δε θα απελαύνονται από τα ελληνικά νησιά μόνο μετανάστες από «ασφαλείς χώρες», αλλά ακόμη και σύριοι πρόσφυγες, τους οποίους η Τουρκία θα αποδέχεται, με τη δέσμευση της ΕΕ για μετεγκατάσταση ισάριθμων σύριων σε χώρες μέλη της ΕΕ. Αν και η λέξη «μετεγκατάσταση» ακούγεται σαν κακόγουστο αστείο, (καθώς από τους 160.000 που υποτίθεται ότι θα μεταφέρονταν εντός ΕΕ τα επόμενα δύο χρόνια, έχουν μετεγκατασταθεί μόλις μερικές εκατοντάδες), αυτό είναι το τυράκι για την αποδοχή από την Τουρκία των Σύριων που θα απελαύνει η Ελλάδα.
Το βασικό πλαίσιο της καταρχήν συμφωνίας των «28» με την Τουρκία παρατίθεται χωριστά παρακάτω.
Η τελευταία από τις «αρχές» του ανακοινωθέντος αποτελεί και το έναυσμα για τις απελάσεις σύριων προσφύγων σε μαζική κλίμακα. Δε θ’ αργήσει να έρθει και η δική τους ώρα, όταν θα θεωρούνται ότι προέρχονται από «ασφαλή χώρα», ανεξάρτητα από το ότι η χώρα τους έχει μετατραπεί σε σωρό από συντρίμμια. Το ίδιο έγινε με τους Αφγανούς, οπότε δε χρειάζεται ν’ αναρωτιόμαστε αν θα γίνει και με τους Σύριους. Μέχρι τότε, αυτοί θα περιπλανώνται μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, βρίσκοντας κλειστούς πότε τους θαλάσσιους διαύλους του Αιγαίου και πότε τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας, και θα πληρώνουν περιουσίες στους διακινητές με την ελπίδα ότι θα μπορέσουν να περάσουν σε κάποια κεντροευρωπαϊκή χώρα, όπου θα ζουν στο σκοτάδι, φοβούμενοι τη σύλληψη, τη φυλάκιση και την απέλαση.
Ο λασπότοπος της Ειδομένης, όπου συνωστίζονται γύρω στους 15.000 πρόσφυγες, ανάμεσά τους οικογένειες με μικρά παιδιά, ξεπαγιασμένοι, πεινασμένοι και βρώμικοι, με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θ' ανοίξει η βρύση για να πιουν νερό, καθώς έχουν φτάσει ένα βήμα πριν απ' αυτή, αποτελεί την τελευταία εικόνα του «παλιού καθεστώτος». Το ίδιο και το λιμάνι του Πειραιά, όπου οι πρόσφυγες κατεβαίνουν από τα πλοία κρατώντας στο χέρι τα εισιτήρια για τα πούλμαν που θα τους μεταφέρουν στην Ειδομένη.
«Οι πρόσφυγες θα πρέπει να μετακινηθούν στα κέντρα φιλοξενίας που έχουν δημιουργηθεί πιο πίσω και αναλόγως με το πόσοι και ποιοι θα μπορούν να περάσουν στα Σκόπια, θα προωθούνται στα σύνορα, αναλόγως ίσως με το πόσο καιρό βρίσκονται στην χώρα μας», δήλωσε ο Βίτσας, που ο Τσίπρας τον έχει ορίσει συντονιστή της επιχείρησης «μαντρώματος» των προσφύγων. Κι επειδή «όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος», τις επόμενες μέρες θα δούμε μια ακόμα αστυνομική επιχείρηση εκκένωσης της Ειδομένης. Οσο γι' αυτούς που φτάνουν στον Πειραιά, θα παίρνουν θέλοντας και μη την άγουσα για κάποιο στρατόπεδο, κατά προτίμηση στα πιο απομακρυσμένα σημεία της χώρας. Γιατί στόχος είναι να αρχίσει να σπάει η ελπίδα. Ν' αρχίσει να κυριαρχεί ο φόβος της ταλαιπωρίας, που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε θάνατο, χωρίς κανένα αντίκρισμα, αφού ο διάδρομος των δυτικών Βαλκανίων έχει πλέον κλείσει.
Ο φόβος του ανέφικτου της προσπάθειας είναι το όπλο που χρησιμοποιούν τώρα οι ιμπεριαλιστές, αφού διαπίστωσαν ότι ο φόβος του ναυάγιου και του ενδεχόμενου πνιγμού δεν οδήγησε σε μείωση των ροών. Θα κάνουν τα πάντα για να σφραγίσουν κάθε δίοδο προς Βορρά, ώστε να ανακοπούν οι μεγάλες ροές, αν πειστούν ότι ο δρόμος σταματάει στην Ελλάδα και οδηγεί σε κάποιο στρατόπεδο, όπου θα υπάρχει αθλιότητα, πείνα, βρομιά και ασθένειες. Τουλάχιστον θα είναι λιγότερες οι οικογένειες που θα παίρνουν το ρίσκο. Ετσι υπολογίζουν τουλάχιστον, γιατί υπάρχουν και τα κυκλώματα των διακινητών που ήδη τρίβουν τα χέρια τους για τη νέα μπίζνα που ανοίγεται μπροστά τους. Θα ζητούν μερικές χιλιάδες ευρώ για να περάσουν πρόσφυγες από το διάδρομο των δυτικών Βαλκανίων, που μέχρι πρότινος ήταν τζάμπα, ή από την Αλβανία στην Ιταλία, μέσω της Αδριατικής.
Φυλακή και απέλαση
Το ανακοινωθέν των «28» κάνει ιδιαίτερη μνεία στην Ελλάδα. Υπόσχεται να τη «βοηθήσει» να διευθετήσει την κατάσταση, που επιδρά στην ανάπτυξή της, αλλά και ν' αντιμετωπίσει την «πολύ δύσκολη ανθρωπιστική κρίση που αναπτύσσεται με ραγδαίο ρυθμό». Η υπόσχεση είναι αόριστη, αφού δε γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένο ποσό: «Θα παρασχεθεί άμεσα από την Κομισιόν στήριξη έκτακτης ανάγκης σε στενή συνεργασία με την Ελλάδα, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη και μη κυβερνητικούς οργανισμούς στη βάση μιας αξιολόγησης, από την Κομισιόν και την Ελλάδα, των αναγκών και ενός σχεδίου έκτακτης ανάγκης».
Θα εκτυλίσσεται, λοιπόν, ένα συνεχές παζάρι, με την Κομισιόν να διαπιστώνει ότι οι πρόσφυγες διαβιούν υπό άθλιες συνθήκες στα στρατόπεδα και την ελληνική κυβέρνηση να λέει «δώστε μας λεφτά για να βελτιώσουμε την κατάσταση». Ενα παζάρι που θα λειτουργεί αποπροσανατολιστικά, σκεπάζοντας το ρόλο του συνοριοφύλακα και δεσμοφύλακα της ΕΕ που έχει αναλάβει το ελληνικό κράτος. Ηδη έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν ψευτοδίπολα και ψευτοδιλήμματα του τύπου: «πόσα παίρνει η Τουρκία και πόσα παίρνουμε εμείς;» ή «πώς θα αντιμετωπίσουμε τους εθνικούς κινδύνους με εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες στο εσωτερικό της χώρας μας;». Ψευτοδίπολα και ψευτοδιλήμματα που δεν οδηγούν σε μια πολιτική που θα διευκολύνει πρόσφυγες και μετανάστες να φτάσουν στον προορισμό τους, αλλά θα οδηγούν σε σκλήρυνση της κατασταλτικής πολιτικής σε βάρος τους (τα στρατόπεδα θα σφραγιστούν και θα μετατραπούν σε κανονικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, ενώ οι απελάσεις θα πολλαπλασιαστούν).
Σε αντίθεση με την αοριστία της «βοήθειας» προς την Ελλάδα για την περίθαλψη των προσφύγων, κάποια άλλη βοήθεια είναι απολύτως συγκεκριμένη στο ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής: «Να παράσχουμε περισσότερη βοήθεια στην Ελλάδα για να φυλάξει τα εξωτερικά σύνορα, συμπεριλαμβανομένων αυτών με την ΠΓΔΜ και την Αλβανία και να διασφαλίσουμε την ομαλή λειτουργία των hotspots με 100% ταυτοποίηση, καταγραφή, ελέγχους ασφαλείας και την πρόβλεψη για επαρκή ικανότητα υποδοχής. Η Frontex θα απευθύνει νέα πρόσκληση για εθνικούς συνοριοφύλακες το συντομότερο δυνατό και όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποκριθούν πλήρως έως την 1η Απριλίου το αργότερο. Η Europol θα αποστείλει γρήγορα ελεγκτές σε όλα τα hotspots για να ενισχύσουν τους ελέγχους ασφαλείας και να βοηθήσουν τις ελληνικές αρχές στη μάχη κατά των διακινητών» – «Να βοηθήσουμε την Ελλάδα ώστε να διασφαλιστούν ολοκληρωμένες, μεγάλης κλίμακας και γρήγορες επιστροφές στην Τουρκία όλων των παράτυπων μεταναστών που δεν βρίσκονται σε ανάγκη διεθνούς προστασίας, χτίζοντας στη συμφωνία επανεισδοχής Ελλάδας – Τουρκίας και από την 1η Ιουνίου στη συμφωνία επανεισδοχής ΕΕ-Τουρκίας».
Για μας δεν υπάρχουν μετανάστες από «ασφαλείς» ή «μη ασφαλείς» χώρες. Ολοι οι μετανάστες είναι άνθρωποι που εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα τους όχι για… διακοπές, αλλά γιατί δεν άντεχαν να ζήσουν την εξαθλίωση που άλλοι τους έχουν επιβάλει. Αλλωστε, δεν ξενιτεύεσαι ποτέ για πλάκα, ούτε για να καλοπεράσεις. Το ξέρεις ότι θα είσαι κυνηγημένος και στυγνά εκμεταλλευόμενος, αλλά συχνά δεν έχεις άλλη λύση.
Δεν πρέπει να πέσουμε στην παγίδα να αποδεχτούμε τους «νόμιμους» μετανάστες που χρήζουν διεθνούς προστασίας και να πετάξουμε στα σκουπίδια τους «παράνομους». Πάνω από το διεθνές δίκαιο των αστών, υπάρχει το ταξικό δίκαιο, το δίκαιο της ανθρωπιάς και της αλληλεγγύης. Η υπεράσπιση των μεταναστών δεν πρέπει να ξεπέσει σε φιλανθρωπία. Δε φτάνει να δώσεις ένα κομμάτι ψωμί και μερικά είδη πρώτης ανάγκης για να έχεις ήσυχη τη συνείδησή σου. Χρειάζεται αγώνας για άνοιγμα των συνόρων, για να μην μετατραπεί η Ελλάδα σε προκεχωρημένο φυλάκιο της ΕΕ με τα μαντρόσκυλα από ΝΑΤΟ, Frontex κτλ να αλωνίζουν στη χώρα και να κάνουν κουμάντο σαν γκαουλάιτερ της ευρωενωσίτικης νέας τάξης. Αυτοί θα πρέπει να κηρυχτούν ανεπιθύμητοι και όχι οι μετανάστες!
Οι αρχηγοί των κρατών της ΕΕ και των κυβερνήσεων συμφώνησαν να εργαστούν με βάση τις αρχές που περιέχουν:
• Την επιστροφή όλων των νέων παράτυπων μεταναστών που περνούν από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά, με το κόστος να καλύπτεται από την ΕΕ
• Την επανεγκατάσταση, για κάθε Σύριο προς επανεισδοχή στην Τουρκία από τα ελληνικά νησιά, ενός άλλου Σύριου από την Τουρκία στα κράτη μέλη της ΕΕ, στο πλαίσιο των υφιστάμενων δεσμεύσεων
• Να επιταχυνθεί η απελευθέρωση της βίζας με στόχο την άρση των προϋποθέσεων για τους τούρκους πολίτες μέχρι τα τέλη του Ιουνίου του 2016.
• Να επιταχυνθεί η εκταμίευση των 3 δισ. ευρώ και να ληφθούν αποφάσεις για πρόσθετη χρηματοδότηση
• Να γίνει προετοιμασία για τις αποφάσεις όσον αφορά το άνοιγμα νέων κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις το συντομότερο δυνατό, χτίζοντας στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Οκτωβρίου του 2015
• Να εργαστούν με την Τουρκία σε ένα κοινό έργο ώστε να βελτιώσουν τις ανθρωπιστικές συνθήκες στη Συρία κάτι που θα επιτρέψει στον τοπικό πληθυσμό και τους μετανάστες να ζήσουν σε περιοχές οι οποίες θα είναι πιο ασφαλείς.
