Τι ακριβώς πήγε να κάνει ο Τσίπρας στη Σμύρνη, μια μέρα μετά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Τουρκίας, που άφησε όλα τα σοβαρά ζητήματα εκκρεμή; Ηταν προγραμματισμένη από καιρό η επίσκεψη, λένε οι Τσιπραίοι. Γι' αυτό και ένα προνοητικό επιτελείο εξωτερικής πολιτικής φροντίζει να την αναβάλει. Είχε διαρρεύσει, άλλωστε, από το Μαξίμου, ότι το κυβερνητικό επιτελείο εξέταζε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Για να μην το βασανίζουμε, η απάντηση είναι απλή: ο Τσίπρας πήγε στη Σμύρνη υπ' αυτές τις συνθήκες, επειδή αυτό απαίτησε η γερμανική διπλωματία, στην οποία έχει προσδεθεί πλήρως. Πήγε στη Σμύρνη για να πιστοποιήσει τη μετατροπή του Προσφυγικού σε ελληνο-τουρκικό (και όχι ευρωπαϊκό) πρόβλημα. Και βέβαια, πήγε ως ικέτης, γιατί στο δίπολο Τουρκία-Ελλάδα η Τουρκία είναι ο ισχυρός παράγοντας, αυτός που -εκ των πραγμάτων- έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Η Τουρκία μπορεί ν' ανοίξει ή να κλείσει τη στρόφιγγα των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, ενώ η Ελλάδα είναι απλώς η δεξαμενή φυλάκισής τους, με κλειστά τα βόρεια σύνορα και τη Frontex να κάνει το κουμάντο στις διαδικασίες ελέγχου και φακελώματος, ώστε να μην κάνουν «τα στραβά μάτια» οι ελληνικές αρχές, αφήνοντας πρόσφυγες και μετανάστες να δραπετεύσουν προς την Ευρώπη (έστω και μέσω των κυκλωμάτων διακίνησης).
Αυτή η δεσπόζουσα θέση της Τουρκίας είναι, βέβαια, αποτέλεσμα της υποταγής των ελληνικών κυβερνήσεων στην ευρωενωσίτικη και ειδικά στη γερμανική πολιτική. Ο,τι συνέβαινε παλαιότερα με την τήρηση του «Δουβλίνο» και των άλλων κανόνων της ΕΕ, συμβαίνει τώρα σε μεγαλύτερη κλίμακα και υπό σκληρότερους όρους. Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, αντί να χορηγήσει ταξιδιωτικά έγγραφα σε όποιον (αδιάφορα αν είναι πρόσφυγας ή μετανάστης) περνάει από την Τουρκία στην Ελλάδα, έχει δεχτεί να μετατραπεί σε χωροφύλακα και δεσμοφύλακα της ΕΕ, εφαρμόζοντας πάνω σε πρόσφυγες και μετανάστες την πιο σκληρή κατασταλτική πολιτική. Κι επειδή -παρά την αντιμεταναστευτική, κατασταλτική πολιτική- ο εγκλωβισμός μιας τόσο μεγάλης μάζας προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα δημιουργεί εξ αντικειμένου πρόβλημα στον ελληνικό καπιταλισμό, ο Τσίπρας προσήλθε ως ικέτης στην αυλή του σουλτάνου Ταγίπ, για να συζητήσει με τον μεγάλο βεζύρη Νταβούτογλου (τον Αχμέτ, όπως τον αποκαλούσε σε ένδειξη οικειότητας) το αίτημα για κλείσιμο της στρόφιγγας των προσφύγων και μεταναστών.
Ετσι, δίπλα στο παζάρι Τουρκίας-ΕΕ, ο Τσίπρας δέχτηκε να γίνει και ένα παζάρι Τουρκίας-Ελλάδας, που η μόνη κατάληξη που μπορεί να έχει είναι το ξεφόρτωμα των ιμπεριαλιστικών χωρών της κεντρικής Ευρώπης από ένα τμήμα των ευθυνών και των υποχρεώσεών τους! «Αυτό που συμβαίνει στο Αιγαίο είναι ντροπή και το πρόβλημα θα λυθεί μέσα από τη δική μας συνεργασία. Δεν θα μας επιβάλει κανείς τη λύση, εμείς ξέρουμε πώς πρέπει να λυθεί το πρόβλημα», είπε ο Τσίπρας, βγάζοντας από το κάδρο την ΕΕ. Οταν, όμως, μετατρέπεις το πρόβλημα σε ελληνοτουρκικό, έχεις ήδη βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο. Γιατί όταν ζητάς από το τουρκικό καθεστώς να κλείσει τα παράλιά του και ταυτόχρονα να δέχεται κατά χιλιάδες τους μετανάστες που θα έχουν ξεφύγει και εσύ θα συλλαμβάνεις στο ελληνικό έδαφος, κάτι πρέπει να δώσεις κι εσύ σαν αντάλλαγμα.
Στο επίπεδο της ΕΕ, ο Νταβούτογλου έχει ήδη διατυπώσει τα ανταλλάγματα που ζητά η Αγκυρα. Εκτός από τα λεφτά και την κατάργηση της βίζας για τους πολίτες της Τουρκίας, ζητά και το άνοιγμα πέντε κεφαλαίων στην ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Και -τι σύμπτωση!- από τα πέντε αυτά κεφάλαια, τα τέσσερα τα έχει μπλοκάρει η Κύπρος και το ένα η Ελλάδα (απ' αφορμή τη διατήρηση του τουρκικού casus belli). Οταν ο Τσίπρας -με αφέλεια παιδικής χαράς- έθεσε ενώπιον του Νταβούτογλου το ζήτημα του casus belli, εισέπραξε πληρωμένη απάντηση: καταργήστε κι εσείς το δικαίωμα του ελληνικού κράτους να επεκτείνει τα χωρικά του ύδατα στα 12 μίλια. Κι όταν ο Νταβούτογλου δήλωσε ότι αυτά που το ελληνικό κράτος χαρακτηρίζει παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου για το τουρκικό κράτος δεν είναι παραβιάσεις αλλά νόμιμες ενέργειες, ο Τσίπρας κατάπιε τη γλώσσα του. Και είναι ήδη απολογούμενος ενώπιον του ελληνικού αστικού εθνικισμού.
Βέβαια, δεν είναι η πρώτη φορά που γίνονται τέτοια καραγκιοζιλίκια από έλληνα κορυφαίο κυβερνητικό παράγοντα στην Τουρκία. Εχει προηγηθεί η ζεϊμπεκιά του Γιωργάκη με τον Ισμαΐλ Τζεμ να του βαράει παλαμάκια, η παρουσία του Καραμανλή ως κουμπάρου στο γάμο της κόρης του Ερντογάν, οι τραγουδιστικές επιδόσεις του Κοτζιά στο «We are the world», αγκαζέ με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στο δείπνο των ΥΠΕΞ των κρατών μελών του ΝΑΤΟ στην Αττάλεια. Ο Τσίπρας είναι ο (μέχρι στιγμής) τελευταίος δρομέας σ' αυτή τη σκυταλοδρομία της υποκρισίας. Κι όπως συνέβη με όλους τους προηγούμενους δρομείς, έτσι και ο Τσίπρας αποδοκιμάζεται από τον εθνικιστικό εσμό, σε μια προσπάθεια να τηρηθούν και κάποιες ισορροπίες.
Ποια θα είναι η επόμενη κίνηση; Η προσπάθεια ν' ανοίξει ξανά και να κλείσει γρήγορα το Κυπριακό, στο πνεύμα του «σχεδίου Ανάν», που θα βρυκολακιάσει. Θα ήταν ηλίθια η τουρκική διπλωματία αν δεν εκμεταλλευόταν τη συγκυρία για να κατοχυρώσει και de jure όσα έχει επιβάλει de facto στη διχοτομημένη Κύπρο μετά την εισβολή του 1974. Ο Αναστασιάδης ήταν πάντοτε υπέρμαχος του «σχεδίου Ανάν», ο Τσίπρας είναι στριμωγμένος, ο Μητσοτάκης δε θα φέρει αντιρρήσεις (θα πετάξει μερικές παρόλες μόνο) και η Μέρκελ (μαζί με τον Κάμερον και τον Ομπάμα) θα έχουν κλείσει μια «πληγή» που μένει ανοιχτή εδώ και 42 χρόνια. Η Κύπρος θα γίνει ξανά τυπική αποικία.
